Pablo Picasso powiedział: „W XX w. powstały trzy rewelacyjne wynalazki: blues, kubizm i polska wódka." Ten artykuł będzie o ostatnim wynalazku – wódce, która jest co prawda kilkaset lat starsza, niż sądził artysta i nie tylko polska. Ale za to na pewno jest rewelacyjnym wynalazkiem.
Rodzaje wódek
Do niedawna definicja wódki była jasna, prosta i klarowna: wódka to alkohol o mocy 38–50%, wydestylowany ze zboża lub ziemniaków.
Od 2007 roku definicja wódki w Unii Europejskiej obejmuje też inne surowce rolne. W praktyce oznacza to, że wódka może być wyprodukowana ze wszystkiego, nawet z egzotycznych owoców (banany, pomarańcza, agawa – np. Tequilla) czy trzciny cukrowej (np. Cachaca).
Wódki można podzielić według kilku kryteriów. Najpopularniejszym kryterium jest występowanie lub brak substancji smakowych – biorąc pod uwagę ten czynnik wódki dzielimy na:
- czyste – powstają z wody i spirytusu rektyfikowanego (np. Złoty Kłos), czasem dodatkowo są filtrowane za pomocą węgla aktywnego (proces uszlachetniania wódki).
- gatunkowe (smakowe) – oprócz wody i spirytusu w składzie tej wódki są dodatkowo np. owoce i nalewki owocowe, zioła, miód, przyprawy (np. pieprz, cynamon, imbir, wanilia, czerwona papryka, lubczyk, mięta), a nawet czekolada (np. Czekoladowa Afrykańska). To właśnie te dodatkowe składniki sprawiają, że wódka ma charakterystyczny dla siebie smak i zapach.
Kolejnym kryterium, według którego można podzielić wódki, jest rodzaj użytej do produkcji rośliny. Wówczas wódki dzielą się na:
- zbożowe – od nazw rożnych zbóż wódki zbożowe dzielą się na:
- kukurydziane (np. Rain),
- jęczmienne (np. Finlandia),
- orkiszowe (np. Orkiszowa),
- żytnie (np. Kasprowy),
- pszenne (np. Grey Goose),
- ziemniaczane (np. Chopin, Victory),
- inne – w tej grupie są wódki powstające z produktów takich jak: melasa trzcinowa (np. Cachaca), soja, winogrona itp.
W zależności od surowca wykorzystanego do wytworzenia spirytusu, wódka może mieć różny smak i zapach.
Jednym z kryteriów podziału wódek czystych jest jakość wódki (a ściślej – proces destylacji) i wtedy systematyka wygląda następująco:
- zwykła – dwukrotnie destylowana (np. Alpejska),
- wyborowa – trzykrotnie destylowana (np. Wyborowa),
- luksusowa – czterokrotnie destylowana (np. Absolwent),
- premium – wielokrotnie destylowana i filtrowana, kosztuje od kilkudziesięciu do ponad 100 zł (Hevelius, Smirnoff Black, Chopin),
- superpremium – również wielokrotnie destylowana i filtrowana, od wódek premium odróżnia ją cena (powyżej 100 zł za butelkę 0,7 litra), specjalnie zaprojektowana butelka i wąski kanał dystrybucji. np. Belvedere, Pravda, Wyborowa Equisite.
Z kryterium jakości w różnych krajach może być pewien kłopot – okazuje się bowiem, że są wódki destylowane dwukrotnie, które ceną i wyglądem do złudzenia przypominają wódki superpremium (np. dwukrotnie destylowana wódka Potocki, uznawana w USA za luksusową). W praktyce jakość wódki określana jest arbitralnie przez producentów, więc powyższa klasyfikacja może nie być ściśle zachowana.
Generalna zasada przy jakości wódek jest następująca – im lepsza wódka, tym droższa. A lepsza oznacza czystsza, czyli poddana wielokrotnej destylacji.
Biorąc za kryterium sposób obróbki, wódki smakowe dzielimy na:
- rektyfikowane – do 50% mocy, np. winiak, cytrynówka, pieprzówka.
- nierektyfikowane – powyżej 50% mocy, np. brandy, rum, śliwowica, rakija, whisky.
Wódki nierektyfikowane rzadko kiedy są kojarzone z tradycyjną wódką chociażby z uwagi na moc alkoholu. Często nazwy tych wódek funkcjonują jako nazwy własne i wśród konsumentów są osobnymi kategoriami napojów alkoholowych. Ponieważ taki sposób postrzegania wódek nierektyfikowanych jest powszechny, my również będziemy uznawać je za osobne kategorie alkoholi mocnych.
Przyjmując inne kryterium podziału – ilość ekstraktu na litr – wódki smakowe dzielimy na:
| Wytrawne | Półwytrawne | Półsłodkie | Słodkie | Likiery |
|---|---|---|---|---|
| do 50 g | 51–120 g | 121–220 g | 221–330 g | od 330 g |
Ponieważ temat wódek jest bardzo szeroki, w tym artykule zajmiemy się wódkami czystymi i smakowymi rektyfikowanymi, produkowanymi ze zbóż i ziemniaków od zwykłych do superpremium.
2011-08-26 12:31 RE: Komentarze
No właśnie z takiego artykułu chciałbym sie dowiedzieć jakie różnice sa między nimi??!!