Jak kupować whisky? Strona 1 z 2

W języku gaelickim słowo „usquebaugh”, fonetycznie „usky”, znacznie później zangielszczone - „whisky” to w dosłownym tłumaczeniu ni mniej ni więcej: „woda życia”. Na wyrost? Niekoniecznie. Whisky najpierw produkowana była przez mnichów, jako specyfik przedłużający życie, oraz jako lek na kolkę, lub ospę. Mimo że nie zawsze medykament przynosił pożądane rezultaty, to za każdym razem pacjent po spożyciu czuł się o wiele lepiej. Wiele osób traktuje whisky jak dar niebios również dzisiaj. Możesz do tej grupy dołączyć. Zanim jednak zdecydujesz się na zakup na chybił trafił, zastanów się i wybierz trunek dobry właśnie dla Ciebie.

Wolisz trunki delikatne, czy też z mocnym, wyraźnym posmakiem?
Zamierzasz degustować whisky bez okazji, czy też uczcić wyjątkowym trunkiem specjalne wydarzenie?

Rodzaje

Single malt

Zacznijmy od górnej półki. Mimo że to grain i blended whisky zrewolucjonizowały rynek, najwyżej w hierarchii szkockich trunków stoi tradycyjna single malt. W procesie powstawania tego alkoholu stosowany jest tylko i wyłącznie słód uzyskany z ziarna jednego zboża, najczęściej jęczmienia, a ostateczny produkt pochodzi z jednej destylacji.

Istotnym elementem przy powstawaniu single maltów jest również tradycyjne suszenie słodu na torfowych paleniskach. Dzięki temu trunki zyskują niepowtarzalny dymny, wędzony smak i aromat.

Whisky nie trafia do butelek od razu po „wypędzeniu”. Single malt zawdzięcza swój unikalny, delikatny charakter długiemu procesowi dojrzewania w drewnianych beczkach (np. po sherry lub bourbonie). Koneserzy twierdzą, że w wypadku single maltów istotne jest również miejsce produkcji. Prawdziwym zagłębiem jest kraina Speyside, w północno-wschodniej Szkocji. Mapa tego regionu jest usiana destylarniami wyrabiającymi ten gatunek whisky. Nie mniej jednak dziesiątki gorzelni znajdziesz również w Highlandach, Lowlandach oraz na wyspie Islay.

Wytrawni degustatorzy potrafią bez odczytania etykiety, po smaku i zapachu określić region, z którego dana single malt pochodzi. Każda beczka ma swój oryginalny bukiet aromatu i smaku, charakterystyczny dla regionu, wpadający często w nuty kwiatowe, owocowe, drzewne. Czystość i niepowtarzalność to podstawowe wyróżniki single malt.
Oto kilka przykładów tego rodzaju whisky w dolnym przedziale cenowym.

10-letnia Ben Nevis, whisky wyprodukowana w gorzelni zlokalizowanej w Highlands, u podnóża najwyższego szczytu Wielkiej Brytanii, od którego trunek zyskał nazwę	10-letnia Glenmorangie, również z Highlandów	12-letnia Glenfiddich z regionu Speyside	Auchentoshan z Lowlandów

Ekskluzywna i droga whisky
Linkwood 1946

Najczęściej spotykane są single malty 10-, 12-, piętnasto i 18-letnie. Dostępny jest również Scotch 24-, 32-, a nawet 40-letni. Oczywiście, razem z wiekiem rośnie cena „wody życia”.

Jeśli zależy Ci na czymś naprawdę wyjątkowym, na samym szczycie znajdują się 40-letnie, lub starsze, ciemne trunki o dymnym aromacie i owocowym bukiecie smakowym. Takim ekskluzywnym napitkiem bez wątpienia jest Linkwood 1946, wyprodukowany w regionie Speyside. To bardzo rzadka whisky, dostępna na zamówienie (także w Polsce). Cena w Wielkiej Brytanii oscyluje w granicach 600 funtów za butelkę.

Blended/pure malt whisky

Kolejna odmiana to blended/pure malt whisky, lub inaczej vatted whisky. Powstaje z mieszanki różnych single maltów, w różnym wieku. Blendy są mniej cenione i z reguły tańsze. Jednak umiejętne łączenie whisky może zaowocować wyśmienitym trunkiem. Oto przykłady, na które bez obaw możesz się zdecydować:

15-letnia letnia Johnie Walker Green Label	8-letnia Glencoe

To jednak nie jest szczyt jakości i ceny. 18 listopada 2009 roku na aukcji w Edynburgu sprzedano butelkę Dalmore Oculus za 27 tys. funtów szterlingów, co po przeliczeniu daje grubo ponad 120 tys. złotych. Najdroższa blended whisky w historii została przygotowana przez destylarnię z Glasgow Whyte & Mackay. Najstarszy single malt użyty do mieszanki pochodzi z 1868 roku. Połączony został z destylatami z lat 1878, 1922, 1926, 1939 i 1951 roku.

Grain i blended whisky

Dalej w hierarchii scotchów znajdują się grain oraz blended whisky.

Whisky Invergordon 1965
Duncan TaylorPierwsza, czyli grain, wyprodukowana z ziaren kilku zbóż – najczęściej żyta, kukurydzy, pszenicy i jęczmienia, jest wynikiem jednego procesu destylacji i dojrzewania w drewnianych beczkach. Grain whisky dojrzewa najkrócej, bo z reguły pięć lat.

Druga, czyli blended, to mieszanki różnych single malt i grain whiskies, najczęściej w proporcjach 40 /60 procent. Zastosowana ilość whisky słodowej decyduje o końcowym efekcie – aromacie, bukiecie smakowym i charakterze mieszanki. W tej grupie można znaleźć tak znamienity trunek jak Chivas Regal, który został stworzony z trzydziestu różnych destylatów, dojrzewających najkrócej dwanaście lat.

Grain whisky jest doceniana przez jej amatorów ze względu na swój wyrazisty, nieco ciężki, ostry smak i... niską cenę. Grain znajduje się najniżej w hierarchii i produkowana jest na przemysłową skalę. Nie mniej jednak również w tej grupie można znaleźć wyjątkowe perły, które swój smak zawdzięczają procesowi dojrzewania, w niektórych wypadkach w granicach czterdziestu lat. Przykład – Invergordon 1965 Duncan Taylor. Ta whisky po przedestylowaniu przeleżała w beczkach czterdzieści trzy lata, zanim trafiła do dokładnie dwustu trzydziestu pięciu butelek. Cena? W Wielkiej Brytanii 95 funtów.