Kilka pytań, zanim kupisz
Przed zakupem nowego obiektywu, warto zadać sobie kilka pytań:
Jaki posiadasz aparat?
Co zamierzasz fotografować?
Co jest dla Ciebie najistotniejsze?
Na pierwsze pytanie zapewne znasz już odpowiedź. Ten artykuł zawiera informacje, jaki wybrać obiektyw i co powinno być dla Ciebie najistotniejsze.
Rodzaje obiektywów
Aby wybrać „dobre szkło”, trzeba wiedzieć, jakie są rodzaje i jak się dzielą obiektywy. Najbardziej podstawowy podział wiąże się z ogniskową i z możliwością (lub brakiem) jej zmniejszania/zwiększania. Biorąc pod uwagę to kryterium, obiektywy dzielimy na: standardowe, szerokokątne i długoogniskowe/tele. Uwzględniając ogniskową i możliwość (lub brak) jej zmiany, wyróżniamy obiektywy: stałoogniskowe i zmiennoogniskowe (zoomy). Wśród obiektywów można wyróżnić też specyficzne rodzaje takie jak: macro, tilt i shift.
Ostatni podział, rzadko stosowany, wiąże się z rodzajem focusa i wtedy obiektywy dzielimy na:
- te z manualnym ustawianiem ostrości (np. obiektywy Samyang/Falcon, niektóre obiektywy Zeiss czy Pentax)
- takie, w których ostrość nastawia się automatycznie (większość obiektywów)
Dla początkującego fotografa lepszym wyborem będzie obiektyw z możliwością automatycznego ustawiania ostrości – zwłaszcza, jeśli na ustawianie ostrości nie ma zbyt wiele czasu (fotografia reporterska). Taki obiektyw ma zazwyczaj również funkcję manualnego ustawiania ostrości, co pozwala na zdobycie doświadczenia w ręcznym ostrzeniu (przydatne w macro, fotografii portretowej i studyjnej).
Standardowe
Obiektyw standardowy zapewnia kąt widzenia od 35 do 64° (w tym przedziale mieści się kąt widzenia ludzkiego oka: 45 – 50°, a obojga oczu – 35°). Ogniskowa w obiektywach standardowych wynosi mniej więcej ok. 50 mm (+/- kilka mm) dla aparatów z matrycą 24 x 36 mm (to matryca, której wielkość odpowiada jednej klatce filmu małoobrazkowego).
Dla aparatów z matrycą APS-C obiektyw standardowy będzie miał ogniskową około 30 mm. Przy lustrzankach z matrycą 4/3 lub kompaktach z wymienną optyką za standardowy obiektyw uzna się taki, którego ogniskowa wynosi około 25 mm.
Obiektyw standardowy jest dla Ciebie, jeśli szukasz obiektywu do ogólnego zastosowania. Taki obiektyw cechują najmniejsze zniekształcenia perspektywiczne, duża jasność i doskonała ostrość.
Cena obiektywów standardowych waha się od 400 zł (np. Canon 50 mm f/1.8 EF II) do ponad 30 000 (np. Leica NOCTILUX-M 50 mm f/0,95 ASPH).
Szerokokątne
Jak sama nazwa wskazuje, ten rodzaj obiektywu zapewnia szeroki kąt widzenia obrazu (szerszy od kąta widzenia ludzkiego oka, czyli ponad 64°). Zasada przy obiektywach szerokokątnych jest następująca: im krótsza ogniskowa, tym bardziej szerokokątny obiektyw (dla aparatów z matrycą 24 x 36 mm szerokokątny obiektyw będzie miał mniej niż 50 mm).
Dla aparatów z matrycą APS-C obiektyw szerokokątny będzie miał ogniskową mniejszą niż 30 mm. Przy lustrzankach z matrycą 4/3 lub kompaktach z wymienną optyką za szerokokątny obiektyw uzna się taki, którego ogniskowa wynosi mniej niż 25 mm.
Obiektyw szerokokątny jest dla Ciebie, jeśli szukasz obiektywu do fotografii krajobrazowej, architektonicznej, reporterskiej lub chcesz robić zdjęcia w małych pomieszczeniach. Taki obiektyw cechuje bardzo duża głębia ostrości, wady optyczne (dystorsja i winietowanie – więcej na ten temat w artykule Wady optyczne obiektywów) i przeskalowywanie pierwszego planu (nie nadaje się do portretu, bo na pierwszym planie optycznie powiększy portretowanej osobie nos).
Przykładem takiego obiektywu może być Sigma 12-24 mm f/4.5-f/5.6 DG EX ASP IF HSM z kątem widzenia 122°, który kosztuje 3300 zł.
Specyficznym rodzajem obiektywu szerokokątnego jest obiektyw rybie oko (z ang. fish eye). Ten obiektyw charakteryzuje bardzo szeroki kąt widzenia (ok. 180°) (np. Nikkor 10.5 F2.8 DX EG) i zniekształcenia obrazu (o tym więcej w artykule Wady optyczne obiektywów). Występują dwa rodzaje obiektywów typu fish eye: kołowe (zdjęcie wygląda jak robione przez judasz w drzwiach) i pełnoklatkowe (zdjęcie zajmuje cały kadr). Takie obiektywy sprawiają, że zdjęcie nabiera trójwymiarowości.
 Zdjęcie zrobione obiektywem typu fish eye kołowy |
|
Długoogniskowe/Tele
Obiektyw długoogniskowy (teleobiektyw) zapewnia wąski kąt widzenia – poniżej 35°. Ogniskowa w teleobiektywach wynosi od 50 mm wzwyż. Powyżej 300 mm obiektywy długoogniskowe określa się jako supertele. Najwyższa wartość ogniskowej wśród tych obiektywów to 1200 mm (profesjonalny Canon 600 mm f/4.0L EF IS II USM) lub 1300 mm (np. zmiennoogniskowy Samyang 650-1300 mm f/8-f/16).
Dla aparatów z matrycą 24x36 mm obiektyw długoogniskowy będzie miał ogniskową większą niż 50 mm, dla APS-C – większą niż 30 mm. Przy lustrzankach z matrycą 4/3 lub kompaktach z wymienną optyką za długoogniskowy obiektyw uzna się taki, którego ogniskowa wynosi więcej niż 25 mm.
Obiektyw długoogniskowy jest dla Ciebie, jeśli szukasz obiektywu do fotografii portretowej, sportowej, przyrodniczej czy do zdjęć obiektów oddalonych. Taki obiektyw cechuje mała głębia ostrości (pozwalająca na „wycięcie” planu głównego od tła), możliwość fotografowania daleko położonych obiektów bez konieczności przemieszczania się (zbliżania), praktycznie całkowity brak niektórych wad (dystorsje, winietowanie). Takie obiektywy są jednak drogie, duże i stosunkowo ciężkie oraz zazwyczaj mają mniejszą jasność od obiektywów o krótkich ogniskowych.
Rodzajem teleobiektywu jest obiektyw zwierciadlany. Ponieważ w obiektywie zwierciadlanym nie ma dużej liczby ciężkich soczewek, jego waga jest znacznie mniejsza od typowych obiektywów soczewkowych. Mniejsza jest również długość obiektywu, która w przypadku najbardziej popularnych ogniskowych 500, 800, 1000 mm wynosi 20-30 cm. Obiektywy te nie mają jednak przysłony i ich jasność jest niezmienna. Taki obiektyw polecamy do fotografii przyrody, portretów z ukrycia czy astrofotografii. Obiektyw zwierciadlany możesz kupić już od 350 zł (np. Samyang 500 mm f/8.0).
Stałoogniskowe
Mają niezmienną wielkość ogniskowej (przez co nie ma możliwości przybliżania ani oddalania fotografowanej sceny – może być to sporym utrudnieniem), wymagają lepszych umiejętności kadrowania. Ich niewątpliwą zaletą jest lepsza jakość zdjęć, niż tych wykonywanych przy użyciu obiektywów zmiennoogniskowych.
Zmiennoogniskowe (tzw. zoomy)
Pozwalają zwiększyć ogniskową w obiektywie od kilku do kilkunastu razy. Zmiennoogniskowy obiektyw ma zastosowanie uniwersalne (można fotografować różne obiekty stojąc w tym samym miejscu i przybliżać i oddalać je zmieniając ogniskową).
Obiektywy zmiennoogniskowe dzielą się na:
- zoomy standardowe – posiadają zoom o dość wąskim zakresie, pomiędzy zakresem obiektywu szerokokątnego i tele, np. Canon 24-70 mm f/2.8L EF USM
- zoomy uniwersalne – posiadają zoom o bardzo dużym zakresie (od szerokiego kąta do tele), np. Nikon Nikkor 18-200 mm f/3.5-f/5.6 G AF-S DX VRII ED
- tele zoomy – posiadają zoom w zakresie ogniskowych charakterystycznych dla teleobiektywu np. 55 – 200 mm (np. Tamron 55 – 200 mm f/4.0-f/5.6) lub 150 – 500 mm (np. Sigma 150-500 mm f/5.0-f/6.3)
- szerokokątne zoomy – posiadają zoom w zakresie krótkich ogniskowych np. 7 – 14 mm (np. Olympus ZUIKO DIGITAL 7-14 mm) lub 16 – 35 mm (np. Canon 16-35 mm f/2.8L EF USM II).
Obiektyw zmiennogniskowy
z zaznaczonym zakresem ogniskowych
Jak odróżnić obiektyw stałoogniskowy od zmiennoogniskowego? Jest na to kilka sposobów: możesz np. przyjrzeć się, czy obiektyw ma pierścień do zmiany ogniskowej albo sprawdzić, ile waży (zmiennoogniskowe są zazwyczaj większe i cięższe). A najłatwiej sprawdzić, czy wybrany przez Ciebie obiektyw ma na obudowie oznaczony zakres ogniskowych – dwie liczby oznaczające najkrótszą i najdłuższą (np. 18–55 mm).
Macro
Sa to specjalistyczne, stałoogniskowe obiektywy do makrofotografii. Służą do robienia zdjęć z bliska, doskonale sprawdzają się przy fotografii flory i fauny, ale również przedmiotów lub ich fragmentów.
Typowy obiektyw macro ma skalę odwzorowania 1:1. Są jednak obiektywy zmiennoogniskowe z opcją „macro”. Oznacza to, że ich skala odwzorowania jest dość duża, jednak najczęściej wynosi najwyżej 1:5, 1:4.
Najtańszy obiektyw macro kosztuje ok. 900 zł (np. Sony 30 mm f/2.8 DT Macro SAM).
Tilt i shift
Są to specjalistyczne obiektywy, które pozwalają na przesunięcie:
- płaszczyzny ostrości – obiektyw shift. Umożliwia to np. złapanie ostrości w dwóch różnych miejscach lub rozmycie fragmentu obrazu pozostającego w tej samej płaszczyźnie ostrości (np. w tej samej płaszczyźnie jest wyraźny człowiek, a rozmyte stojące obok niego obiekty. Tego typu obiektywy mogą być używane np. w fotografii studyjnej reklamowej.
- osi optycznej – obiektyw tilt. Rozwiązanie takie jest stosowane przy fotografii architektury (np. wysokich budynków), umożliwia zmianę płaszczyzny, koryguje efekt uboczny perspektywy (zbieżność linii perspektywy – „schodzenie się” obiektu).
Najczęściej w jednym obiektywie są dostępne obie możliwości (shift i tilt) – taki obiektyw kosztuje od ok. 5 500 zł (np. Canon Shift TS-E 90 mm).
Najprostszą konstrukcją typu shift są obiektywy firmy Lensbaby. Są to obiektywy skierowane do użytkowników, którzy w fotografii oczekują ciekawych efektów nawet kosztem jakości. Taki obiektyw umożliwia rozwinięcie inwencji twórczej (np. Lensbaby Composer, 750 zł). Zdjęcie zrobione takim obiektywem znajdziesz na następnej stronie.
Obiektywy ze stabilizacją obrazu
Obiektywy ze stabilizacją to rozwiązanie stosowane przez kilku producentów (np. Nikon, Canon, Sigma). Stabilizacja w obiektywie ma sporo zalet – najważniejszą z nich jest możliwość wykonywania nieporuszonych zdjęć przy czasach naświetlania dłuższych niż odwrotność ogniskowej (czyli w sytuacji, gdzie powinien być już użyty statyw), możliwość obserwowania przez wizjer lub na wyświetlaczu LCD obrazu bez drgań (obraz jest już „wystabilizowany”). Obiektywy ze stabilizacją są droższe niż te bez niej, różnica w cenie potrafi wynieść nawet kilka tysięcy. Przykładem może być Canon 70-200 f/2.8, który ze stabilizacją kosztuje ponad 7000 zł, a bez stabilizacji – prawie 5000 zł.
Należy jednak pamiętać, że stabilizacja zapobiega poruszeniom spowodowanym przez fotografującego i nie „zamrozi” fotografowanej osoby będącej w ruchu.
2012-03-21 08:04 RE: Komentarze