Jak kupować lampę błyskową? Strona 1 z 3

Kilka pytań, zanim kupisz

Zanim pójdziesz do sklepu, musisz odpowiedzieć sobie na kilka pytań, związanych z przeznaczeniem lampy błyskowej. Odpowiedzi pomogą Ci wybrać urządzenie odpowiednie do Twoich potrzeb. Dzięki temu nie przepłacisz kupując lampę o zbyt wygórowanych parametrach:

Kupujesz lampę błyskową do lustrzanki czy aparatu kompaktowego?
Czy chcesz mieć możliwość odbijania błysku od sufitu i ścian?
Jak duży obszar/pomieszczenie chcesz oświetlić lampą?
Czy chcesz używać więcej niż jednej lampy na raz?
Czy chcesz kupić lampę tej samej marki co aparat, czy produkt niezależnego producenta?

Rodzaje

Każdy producent aparatów ma w ofercie cały wachlarz oryginalnych lamp zewnętrznych o różnych parametrach. Można podzielić je na następujące kategorie:

Proste lampy do aparatów kompaktowych i małych lustrzanek

Te urządzenia charakteryzują się małą wagą, dzięki temu można je zamocować w lekkim aparacie kompaktowym bez ryzyka, że lampa będzie cięższa niż sam aparat. Plusem, w porównaniu do wbudowanego flesza, jest także własne zasilanie (zazwyczaj dwa paluszki AA). Dzięki temu ładowanie flesza nie zużywa słabego akumulatora w kompakcie.

Wad jest więcej. Tylko niektóre urządzenia tej klasy pozwalają na zmianę położenia palnika i ustawienie go w kilku różnych pozycjach (np. Nikon SB-400, Sony F20AM). Obracać można go tylko i wyłącznie w pionie, więc błysk możesz odbić od sufitu i tylko, gdy trzymasz aparat poziomo. Poza tym proste lampy mają niewielką moc. Typowa liczba przewodnia małej lampy to 20, lampa wbudowana w lustrzankę ma zazwyczaj liczbę przewodnią 12, a w kompakt 6. W praktycznych zastosowaniach różnica jest niewielka, a mała lampa i tak nie wystarczy do rozświetlenia większego pomieszczenia.

Przykładowe produkty to: Canon 270EX, Nikon SB-400, Sony F20AM, Olympus FL-20.

Sony HLV-F20AM – jego zaletą jest jest możliwość obrócenia głowicy do góry	Proste lampy, jak Nikon SB-400 , często nie mają ekraniku LCD, wyświetlającego parametry

Lampy błyskowe, podobnie jak obiektywy, nie są uniwersalne. W związku z tym musisz kupić lampę zgodną z typem aparatu. Najbezpieczniej kupić lampę tej samej marki co aparat. Na rynku są także lampy niezależnych producentów, którzy oferują modele przystosowane do aparatów różnych marek. Jednak alternatywne lampy mogą być w pewnym stopniu niezgodne z najnowszym oprogramowaniem aparatu, w związku z tym trzeba się liczyć z koniecznością okresowej aktualizacji oprogramowania fabrycznego lampy (więcej na ten temat w rozdziale Parametry).

Półprofesjonalne lampy z obracanym palnikiem

Są to urządzenia przeznaczone do współpracy z amatorskimi i półprofesjonalnym lustrzankami cyfrowymi. Ich główną zaletą jest możliwość obracania palnika we wszystkich kierunkach, co umożliwia odbicie światła od sufitu czy ściany. Stopień swobody różni się nieco pomiędzy urządzeniami poszczególnych producentów, ale standardem jest możliwość obrócenia głowicy w pionie o 180 stopni oraz z poziomie o 90 stopni. Dzięki temu masz możliwość skierowania błysku w dowolną stronę.
Lampa z pochylanym palnikiem

Możliwość zmiany położenia palnika to najważniejsza cecha, jaką powinien mieć flesz do aparatu fotograficznego. Dzięki temu możesz doświetlać zdjęcia lampą, bez ryzyka pojawienia się na zdjęciu efektu czerwonych oczu, a także brzydkiego, płaskiego światła.

Płaskie światło pojawia się, gdy lampa jest skierowana bezpośrednio w twarz fotografowanej osoby. Czerwone oczy powstają w wyniku odbicia błysku od siatkówki oka. Ryzyko wystąpienia tego artefaktu maleje w miarę oddalania źródła światła od osi optycznej obiektywu. Przy odbiciu błysku od sufitu czy ściany nie ma ryzyka pojawienia się czerwonych oczu.

Odbicie światła powoduje, że staje się ono miękkie podobnie jak światło słoneczne w pochmurny dzień. Dzięki temu fotografowane osoby są równomiernie oświetlone, bez brzydkiego efektu płaskiej twarzy, poza tym odbicie światła od sufitu umożliwia oświetlenie całego pomieszczenia za pomocą jednej lampy.

Lampy tej klasy mają także funkcję zoom. To znaczy, że modyfikują kąt emitowanego błysku w zależności od wybranej ogniskowej obiektywu zmiennoogniskowego. Zazwyczaj zoom obejmuje zakres standardowego obiektywu 24-120 mm (np. Nikon SB-700). Lampy tej klasy mają także funkcję wspomagania ogniskowania, poprzez podświetlanie promieniowaniem podczerwonym wszystkich punktów nastawiania ostrości w aparacie. Zwiększa to celność autofocusu w słabym świetle, w porównaniu do podobnego mechanizmu wbudowanego w aparat (jeśli w ogóle jest).

Jedyną wadą tych lamp błyskowych jest nieco słabsza moc w porównaniu do urządzeń profesjonalnych. Liczba przewodnia mieści się w zakresie: 35–45, w zależności od producenta. To wystarcza do scen w małych i średnich pomieszczeniach, ale w dużych pomieszczeniach, jak kościół czy sala konferencyjna, może to być nieco za mało. Są też dość drogie, przeciętna cena tych urządzeń to 800–1000 zł.

Przykładowe produkty to: Canon 430 EXII, Nikon SB-700, Sony HVL-F42AM.

Canon 430EX, idealna lampa dla zaawansowanego hobbysty	Nikon SB-700 – urządzenie podobnej klasy

Lampy profesjonalne

Najważniejszą cechą, którą znajdziesz tylko w urządzeniach klasy profesjonalnej jest możliwość sterowania pracą kilku grup zewnętrznych lamp błyskowych. Urządzenia charakteryzują się także większą swobodą przy zmianie położenia głowicy (np. Sony HVL-F58AM). Można ją np. pochylić o kilka stopni do przodu, co pomaga przy oświetlaniu obiektów znajdujących się przed obiektywem. Zaletą jest także bardzo krótki czas ładowania, co pozwala efektywnie korzystać ze światła błyskowego fotografując w szybkim trybie seryjnym (4-5 kl/s). Są także uszczelnione, co w połączeniu z uszczelnionymi lustrzankami profesjonalnymi pozwala na fotografowanie przy złej pogodzie (np. Canon 580EXII). Mają także większą moc w porównaniu do lamp średniej klasy, liczba przewodnia mieści się w przedziale 50–60, w zależności od producenta.

Wadą tych urządzeń jest przede wszystkim wysoka cena. Jeśli kupujesz urządzenie oryginalne, trzeba się liczyć z wydatkiem ok. 1500 zł. Poza tym lampy tej klasy są duże i ciężkie. Typowa waga z bateriami to 500 g, podczas gdy półprofesjonalne flesze ważą średnio 100 g mniej. Z tego względu lampy profesjonalne są niezbyt poręczne, szczególnie w połączeniu z niewielkimi korpusami amatorskimi.

Przykładowe produkty to: Canon EX580II, Nikon SB-900, Sony HVL-F58AM, Olympus FL-50R, Sigma EF530 DG.

Lampa Sony HVL-F58AM obrócona do położenia bocznego	Lampa Canon 580EXII wyróżnia się uszczelnieniami chroniącymi przed kurzem i wilgocią

Lampy instalowane z boku

METZ-MZ5 – lampa instalowana z boku aparatuWiększość lamp błyskowych jest mocowana bezpośrednio w stopce synchronizacyjnej. Alternatywą są flesze firmy Metz, które instaluje się z boku aparatu. To rozwiązanie ma kilka zalet. Przed wszystkim lampa nie jest w osi obiektywu, co zmniejsza ryzyko wystąpienia efektu czerwonych oczu.

Poza tym, lampa pełni rolę dodatkowego uchwytu do aparatu, co zwiększa stabilność całego zestawu. Ten sposób mocowania pozwala na podłączanie do aparatu fleszy o dużej mocy. Metz ma w ofercie model o liczbie przewodniej 76, czyli blisko dwadzieścia punktów większej niż najmocniejsze lampy w systemach małoobrazkowych. Inną zaletą jest możliwość podłączenia tego flesza do dowolnego aparatu przez przejściówkę.

Wadą tego rozwiązania są przede wszystkim gabaryty oraz waga, bo taka lampa waży 1 kg. Ale w profesjonalnych zastosowaniach, do których są przeznaczone te urządzenia, nie jest to dyskwalifikujące.

Lampy pierścieniowe

Tego typu lampy są przeznaczone do specjalnych zastosowań, w których niezbędne jest bezcieniowe oświetlenie małych przedmiotów tuż przed obiektywem. Używa się ich najczęściej w połączeniu z obiektywem do makrofotografii. Przydają się także w fotografii produktowej drobiazgów takich jak biżuteria. Lampy pierścieniowe są używane także w fotografii portretowej, do delikatnego doświetlenia twarzy modela. Lampę można doposażyć w dwa małe flesze zamocowane z prawej i lewej strony obręczy.
Sigma EM-140 DG
– pierścieniowa lampa do makrofotografii

W przypadku lamp pierścieniowych trudno mówić o wadach. Ograniczeniem jest niewielka moc, liczba przewodnia zazwyczaj mieści się w przedziale 10-15. Lampy te mają skomplikowaną budowę. Składają się ze źródła światła, mocowanego w stopce lampy, światłowodu oraz palnika mocowanego w bagnecie dla filtrów na obiektywie. Z tego względu są to urządzenia drogie, w zależności od systemu kosztują od 1000 do 2000 zł.

Przykładowe produkty to: Canon MR-14EX, Sony HVL-RLAM, Olympus FS-SRF11, Sigma EM-140 DG.