Jak kupować CB Radio? Strona 1 z 3

Kilka pytań, zanim kupisz

CB radio bezsprzecznie ułatwia podróż. Nie chodzi tylko o unikanie patroli drogówki z „suszarkami” lecz przede wszystkim o wymianę informacji miedzy kierowcami o wypadkach, korkach, robotach drogowych i wszelkich innych utrudnieniach w ruchu. Krzywdzący jest stereotyp, że drogowi radiowcy to piraci. Możesz mieć pewność, że po wyprzedzaniu „na trzeciego” w eterze pojawi się informacja: uwaga na wariata – z dokładnym określeniem marki Twojego auta i kierunku jazdy. Napiętnowanie na drodze studzi rajdowy zapał niewyżytych pseudokierowców.
Mimo że parametry wszystkich urządzeń są mocno do siebie zbliżone ze względu na ograniczenia prawne, wybór odpowiedniego radiotelefonu będzie decydował o komforcie jego użytkowania.

Rodzaje

Podział radiotelefonów jest bardzo prosty i wynika ze specyfiki ich użytkowania. Do wyboru masz CB radia:

• przenośne (ręczne)
• przewoźne (samochodowe)
• stacjonarne

Przenośne – jest to radio w formie tzw. walkie talkie, tyle że ze znacznie większymi możliwościami. Radia ręczne mogą być używane w aucie, o ile mają możliwość podłączenia do anteny zewnętrznej. Przykładem takiego sprzętu jest Alan 42. Działa zarówno na baterie jak i podłączone pod gniazdo zapalniczki w aucie. Istnieje możliwość podpięcia anteny zewnętrznej. Ogromna zaleta – łatwość montażu, który trwa kilka sekund. Wada – duży poziom zakłóceń podczas użytkowania w czasie jazdy.

Przewoźne – formą przypominają odtwarzacze samochodowe. Są to urządzenia stworzone do pracy w czasie jazdy i w takich warunkach doskonale się sprawdzają. Wymagają zasilania zewnętrznego oraz zewnętrznej anteny.

Stacjonarne – urządzenia do stosowania w domu. Dla nadających w eterze hobbystów. Znacznie droższe od powyższych rodzajów, ale też zapewniające najlepszy odbiór.

Przenośne	Przewoźne	Stacjonarne
Alan 42	Lafayette Ermes	Alan 555

 Parametry

Jak już wspomnieliśmy, parametry w większości radiotelefonów samochodowych są bardzo zbliżone, żeby nie rzec identyczne. Użytkowanie eteru jest bowiem obwarowane szeregiem norm kompatybilności elektromagnetycznej i wszystkie dostępne na rynku urządzenia powinny je spełniać.

Żeby kupić odbiornik spełniający europejskie standardy szukaj oznaczenia CE na obudowie.

Niemniej jednak, poniżej przedstawiamy podstawowe parametry radiotelefonów:

• liczba kanałów i rodzaj modulacji
• moc wyjściowa
• impedancja anteny
• zakres częstotliwości
• zasilanie
• czułość
• wymiary i ciężar

W Polsce fani CB mają do dyspozycji 40 kanałów w zakresie częstotliwości 26,960 MHz - 27,410 MHz AM/FM .W radiotelefonach CB niewymagających zezwolenia używa się modulacji AM/FM przy mocy wyjściowej nadajnika nieprzekraczającej 4 W oraz SSB przy mocy nie większej niż 12 W (PEP). Wartość impedancji wyjścia/wejścia antenowego to 50 Ohm.

Znak zgodności europejskiejPodane wyżej parametry są znormalizowane i wspólne dla wszystkich radiotelefonów CB, dla których nie są wymagane odrębne zezwolenia na użytkowanie. Zgodność radiotelefonu z europejskimi normami bezpieczeństwa oraz kompatybilności elektromagnetycznej potwierdza producent nadając mu znak CE. Bierz pod uwagę tylko te radia, które mają znak CE – ustrzeże Cię to przed wieloma potencjalnymi problemami, z konfiskatą sprzętu włącznie!

Modulacja FM jest mniej podatna na zakłócenia niż AM i pozwala na transmisję dźwięku z lepszą jakością. Charakteryzuje ją też niewrażliwość na zmianę amplitudy częstotliwości nośnej. Z drugiej strony, układ pracujący z modulacją AM jest znacznie tańszy i prostszy w budowie, jak również lepiej zachowuje się przy łączności na odległe dystanse. Typowo, na drodze używa się modulacji AM.

Certyfikowane urządzenia nieznacznie różnią się czułością i wymiarami. Czułość użytkowa odbiornika to najmniejsze napięcie sygnału wejściowego, przy którym uzyskuje się nominalną moc wyjściową sygnału audio odbiornika przy określonym, dopuszczalnym stosunku mocy sygnału użytecznego do mocy szumów. Średniej klasy odbiorniki CB mają czułość rzędu 1 μV (0 dBμ) przy stosunku sygnał/szum 10 dB (moc sygnału użytecznego jest 10 razy większa od mocy zakłóceń). Sprzęt lepszej klasy, głównie radiotelefony bazowe, mają odbiorniki, których czułość jest na poziomie od 0,5 μV (-6 dBμ).
Jednostką czułości są V lub dB. Te ostatnie mogą być podawane w odniesieniu do miliwolta (dBm) lub mikrowolta (dBμ). Jak wyczuwamy intuicyjnie, czułość jest tym lepsza, im niższe napięcie jest wymagane na wejściu antenowym, aby otrzymać nominalny sygnał wyjściowy. Rozumując w ten sposób – przyjmując czułość jako jedyne kryterium – odbiornik o czułości 0,5 μV (-6 dBμ) jest lepszy, niż o czułości 0,7 μV (-3 dBμ). Im bardziej czułe radio, tym większe szanse na złapanie sygnału odległego rozmówcy.

Pamiętaj – w samochodzie osobowym im mniejszy radiotelefon tym lepiej. Duże stacje polecane są raczej do użytku domowego.

Jeżeli podróżujesz na zmianę samochodem osobowym i ciężarówką, ale nie chcesz inwestować w dwa urządzenia, kup radio, w którym możesz przełączyć zasilanie z instalacji 12- na 24-Voltową.

Parametry są bardziej istotne w przypadku anteny, bez której radio będzie bezużytecznym gadżetem z pokrętłami. Oto najważniejsze z nich:

• długość fali,
• częstotliwość strojenia,
• zysk energetyczny,
• długość (wymiary geometryczne) anteny,
• średnica do montażu,
• sposób mocowania anteny

Pełna długość fali dla pasma stosowanego w radiotelefonach wynosi około 11 metrów. Najlepiej pracują anteny o długości odpowiadającej długości fali częstotliwości nośnej. Trudno jednak wyobrazić sobie instalację anteny o długości 11 metrów w samochodzie. Owszem, takie anteny wykonuje się jako stacjonarne, ale te przeznaczone do samochodów są „skracane”. Nie wdając się w teorię anten zupełnie niezrozumiałą dla laika, dość jest powiedzieć, że „skracanie” anteny polega na takiej manipulacji parametrami jej indukcyjności, pojemności i rezystancji, aby pracowała ona poprawnie przy znacznym zmniejszeniu swoich wymiarów geometrycznych.

Najczęściej mamy do czynienia z antenami o długości odpowiadającej 1/4, 1/2, 5/8, 7/8 fali. Liczba ta wyraża stosunek długości anteny do długości fali częstotliwości nośnej. Jednak parametru „długość anteny” nie należy rozumieć dosłownie (fizycznie). Na przykład antena Florida firmy President ma długość 1/4 fali, ale długość geometryczną tylko 450 mm.

W tym miejscu warto podać jedną, ważną uwagę. Zmniejszanie fizycznej długości anteny wiąże się ze zwężaniem jej pasma (zwanego częstotliwością strojenia) oraz zmniejszaniem sprawności. Przy zbyt małej szerokości pasma wystarczą szron lub krople wody na antenie, a ta przestroi się na inną częstotliwość, pogarszając dopasowanie energetyczne pomiędzy nadajnikiem a anteną. Może to spowodować wzbudzanie się stopnia końcowego, generowanie częstotliwości harmonicznych, a w konsekwencji - doprowadzić do uszkodzenia wzmacniacza mocy nadajnika radia CB.

Można spodziewać się, że im większe będą wymiary geometryczne anteny, tym większy zasięg skuteczny uda się nam uzyskać. Dodatkowo, antena taka będzie miała lepszą odporność na środowiskowe warunki użytkowania i ogólnie lepsze parametry użytkowe. Owszem, niewielkie anteny są łatwe do zamocowania i przechowywania, ale jest to okupione gorszymi parametrami użytkowymi.
Zwykle parametr „długość fali”, dla przeciętnego użytkownika CB radia nie będzie miał większego znaczenia przy wyborze anteny.

Częstotliwość strojenia dla transceiverów CB jest ona podawana w kHz i określa szerokość pasma roboczego anteny, czyli taki zakres częstotliwości, dla których producent gwarantuje parametry użytkowe anteny. Z reguły w antenach montowanych na samochodach jest ona lepsza niż 500 kHz i raczej mniejsza niż 2500 kHz. Jak zwykle, sprawdza się zasada im więcej tym lepiej. Niemniej jednak, częstotliwość strojenia zawierająca się w przedziale 1000 – 1500 kHz całkowicie zaspokoi potrzeby kierowcy używającego radia CB.

Zysk energetyczny - uwaga na ten parametr, ponieważ ma on kluczowe znaczenie dla jakości anteny i dlatego zarówno dystrybutorzy, jak i producenci anten chętnie nim manipulują, robiąc „wodę z mózgu” przeciętnym klientom. Zysk energetyczny mówi o wzmocnieniu anteny. Jak wiele miar w elektronice, tak i zysk energetyczny jest mierzony w dB i odnosi się do anten wzorcowych. Pamiętajmy, że jednostkę decybel zawsze podaje się w odniesieniu do czegoś. Samo podanie dB nic nikomu nie mówi i niczego nie określa. Stąd przy jednostce dB musi być podane odniesienie – niezmiernie istotna jest tu literka „i” (dBi).

Dla anten najczęściej podaje się zysk w jednostkach dBi, to jest w odniesieniu do mocy odbieranej przez równoważną teoretycznie, anizotropową antenę wzorcową o zysku 0 dBi. Spotykane wartości zysku anten samochodowych wahają się w granicach od +1 dBi do +6 dBi. Zysk decyduje o zasięgu skutecznym zestawu radio CB/antena, jak i jakości odbioru. Im większy zysk, tym lepiej.

Na koniec ważna uwaga. Nie daj się złapać oszustom, a zwłaszcza wszelkim wytwórcom podróbek. Jak wspomniano wcześniej, niektórzy producenci manipulują tym parametrem podając zysk w odniesieniu do – no właśnie, trudno powiedzieć do czego. Po prostu stosują zasadę, że im więcej zobaczy na ulotce reklamowej klient, tym lepiej.

Dla samochodów osobowych optymalna długość anteny to 1,2 – 2 m. Antena krótsza znacznie ograniczy zasięg radia, zaś dłuższa może sprawić, że będziesz zahaczać o wiadukty i konary drzew. Taka długość pozwoli na kontakt z użytkownikami CB w promieniu 8 – 11 km.

Średnica do montażu – warto na to zwrócić uwagę, ponieważ ta wartość decyduje o dziurze w dachu, jaką trzeba wywiercić, żeby zainstalować antenę. Tutaj większość kierowców chóralnie przytaknie twierdzeniu: im mniej – tym lepiej.

Sposób mocowania anteny.Kierowcy, którzy nie chcą dachu swojego auta zamieniać w durszlak, pozostaje inna opcja: kupna anteny z mocowaniem na magnes.Każda antena jednopolowa wymaga tzw. powierzchni odniesienia, z którą jest połączona elektrycznie. W aucie zwykle tworzy ją płaszczyzna dachu lub bagażnika. Najlepiej sprawują się anteny zamocowane w otworze wykonanym na środku geometrycznym dachu. Dodatkowo, aby zapewnić kontakt elektryczny anteny, trzeba oczyścić z lakieru okolice jej gniazda. Alternatywnymi metodami są: montaż za pomocą magnetycznej stopki lub na uchwycie do zderzaka czy okna. Nie zapewniają one tak dobrej charakterystyki promieniowania, jednak są znacznie prostsze do wykonania i nie naruszają konstrukcji auta. Należy pamiętać jednak, że tak zamocowana antena, oprócz gorszych parametrów użytkowych, jest bardzo podatna na niekontrolowaną zmianę właścicieli.

Na koniec jedna ważna uwaga. Antenę stroi się do miejsca instalacji. W praktyce oznacza to, że jeśli chcemy zamontować antenę na stałe i użyć własnego kabla połączeniowego, niezbędne będzie uzbrojenie się w miernik SWR i dostrojenie anteny. Jeśli mocujemy antenę na magnes i nie zmieniamy długości kabla połączeniowego, to można założyć, że wystarczające jest jej strojenie wstępne wykonane przez producenta.

Poprawnie zamocowana i zestrojona antena mocowana na stałe nie sprawia żadnych kłopotów użytkownikowi. Okresowo, powiedzmy raz na dwa lata, warto podłączyć miernik SWR i sprawdzić czy ewentualna korozja nie popsuła kontaktu elektrycznego. Antenę mocowaną na magnesie dobrze jest zawsze umieszczać mniej więcej w geometrycznym środku dachu lub bagażnika auta.

Pod magnes warto zastosować podkładkę z tworzywa sztucznego, co uchroni lakier przed zniszczeniem.

W dobrą antenę warto zainwestować. Wzmacnianie sygnału radiotelefonu jest nielegalne. Jakość odbieranego i nadawanego sygnału możesz poprawić właśnie dobierając solidną antenę o dobrych parametrach. Warto pamiętać, że często różnica w cenie pomiędzy tanią a drogą anteną wynika z jej marki. Droższa, firmowana przez znanego producenta antena ma gwarantowane parametry techniczne, czego nie można napisać o większości tanich „podróbek”. Po prostu sprzęt niezbędny do testowania anten jest bardzo drogi i producent musi w jakiś sposób doliczyć jego cenę do marży.

Jeśli chcesz zamontować antenę na stałe, poszukaj modelu odkręcanego na tzw. motylek. Dzięki temu łatwo antenę złożysz, np. przed wjechaniem do garażu.