Jak kupować wędkę? Strona 1 z 2

Kilka pytań, zanim kupisz

Godziny spędzone na świeżym powietrzu, kontakt z przyrodą i fotografie z taaaką rybą – to niewątpliwe zalety wędkowania. Żeby jednak stanąć w szeregach braci „po kiju” trzeba najpierw wybrać sprzęt. A to nie jest proste.

Jaki rodzaj wędkarstwa chcesz uprawiać?
Czy chcesz kupić jedną w miarę uniwersalną wędkę?

Parametry

Zanim przedstawimy rodzaje wędek, warto zapoznać się z ich parametrami. Jaki jest kij, każdy widzi, ale to właśnie różnice w parametrach decydują o przeznaczeniu wędziska. Zanim kupisz wędkę zwróć uwagę na jej:

• akcję
• ciężar wyrzutu
• długość
• długość transportową
• wagę

Akcja różnych wędziskAkcja – decyduje o tym w jaki sposób wędka będzie zachowywać się podczas wyrzutu i holu ryby, w jakim stopniu będzie się odkształcać w trakcie wykonywania tych czynności i w jaki sposób będzie to wpływać na skuteczność połowów. Obok grafika przedstawiająca akcję różnych wędek.

A, B – akcja szczytowa, pozwala na precyzyjne rzuty i bardzo szybkie zacięcia. Wymaga dużego doświadczenia przy holowaniu ryby. Nie polecamy nowicjuszom.

C – akcja półparaboliczna. Nie tak szybka przy zacięciach jak akcja szczytowa, ale za to wybaczająca błędy podczas holowania zdobyczy. Dobre rozwiązanie dla początkujących wędkarzy.

D – akcja paraboliczna. Błyskawiczne zacięcie jest niemożliwe, wymaga dużego refleksu, za to kiedy już ryba będzie na haczyku, zgubienie jej będzie dużo trudniejsze niż na wędkach o szybszej akcji.

Żeby sprawdzić akcję wędki, warto przeprowadzić prosty test. Wystarczy wziąć do ręki kij i pomachać nim góra – dół. Im bardziej wędka się odkształca, tym wolniejsza akcja. Jeśli wydaje Ci się, że ma sprężystość stalowego pręta, z lekko wyginającą się szczytówką, to zdecydowanie trafiła Ci się wędka z akcją szczytową.

Ideał to wędka z akcją progresywną. W czasie wyrzutu zachowuje się jak wędka o akcji szczytowej, zaś w trakcie holu jak sprzęt o akcji parabolicznej. Producenci starają się znaleźć złoty środek. Przykładem takiej wędki jest bolonka Trabucco Astore Ext.

Ciężar wyrzutu – to najistotniejszy parametr, jeśli chodzi o dobór obciążników i przynęty. Przykładowo – jeśli c.w. wynosi 5 – 25, oznacza to że zestaw (ciężarek i przynęta) nie powinny ważyć mniej niż 5 g i nie więcej aniżeli 25 g. Jeśli założysz lżejszy zestaw, wędka okaże się być zbyt sztywna, żeby skutecznie i celnie zarzucić. Założenie cięższego zestawu może zakończyć się katastrofą i złamaniem wędziska, co – biorąc pod uwagę ceny sprzętu – może być bolesne dla Twojego portfela. Warto zatem znać wartość c.w. i się jej trzymać.

Długość – ten parametr jest przede wszystkim odpowiedzialny za rodzaj uprawianego wędkarstwa. Dłuższe wędki pozwalają na zarzucanie na dalsze odległości. Najkrótsze podlodowe wędki mają mniej niż pół metra, najdłuższe tyczki nawet do 18 metrów.

Długość transportowa – decyduje o komforcie podróżowania z wędką. Im mniejszy sprzęt po złożeniu, tym łatwiej go schowasz do torby czy bagażnika.

Waga – jeśli zastawiasz się na karpia i wędkę zostawiasz na stojaku, różnica 100 gramów niewiele dla Ciebie znaczy. Jeśli jednak będziesz łowić na spinning, owe skromne 100 gramów może sprawić, że ręka Ci zdrętwieje po godzinie nad wodą. Im wędka lżejsza, tym lepiej.

Rodzaje

Zdawałoby się, że na rynku jest tyle rodzajów wędek, ile w wodach gatunków ryb. Teoria ta wcale nie jest daleka od prawdy. Wszystkie rodzaje wędek można podzielić w prosty sposób – na:

• teleskopowe
• segmentowe
• jednoczęściowe

Pierwsze rozkłada się wysuwając kolejne elementy, które schowane są jeden w drugim. Wędki segmentowe po prostu składa się z kilku oddzielnych części – dwóch, trzech, lub nawet czterech.

Podstawową zaletą teleskopów są ich niewielkie rozmiary po złożeniu, nawet jeśli masz do czynienia z 8-metrowym batem. Wędki składane mają za to lepszą akcję.

Podstawową zaletą konstrukcji jednoczęściowych jest ich wytrzymałość. Np. wędkarstwo jerkingowe wymaga rzutów ciężką przynętą, i właśnie łączenia wędziska są elementami, które niszczą się najszybciej. W jednoczęściówkach tego problemu nie ma. Wadą jednoczęściowych wędek jest długość transportowa. Jeśli podróżujesz samochodem, nie powinno być problemów ze zmieszczeniem 2-metrowego wędziska w aucie, natomiast podróżowanie publicznymi środkami transportu może przysporzyć nieco kłopotów. 

Teleskopowa	Segmentowa	Jednoczęściowa
Cormoran Topfish	Beast Master Spinning	Silver Creek

Poniżej przedstawiamy zestawione w grupy typy „kijów” do uprawiania najpopularniejszych w Polsce rodzajów wędkowania:

• baty, tyczki
• bolonki, wędki matchowe
• spinningowe
• castingowe, jerkingowe
• gruntowe, feedery
• karpiowe
• morskie, surfowe
• muchowe
• podlodowe

Bat Mikado Combat PoleBaty, tyczki – są to wędki najprostsze. Bardzo długie – od 3 do 13 metrów. Bez kołowrotka i przelotek, w których żyłka przymocowana jest bezpośrednio do szczytówki lub gumowego amortyzatora w przypadku tyczek. Baty służą do łowienia metodą pełnego zestawu, najczęściej niewielkich ryb z brzegu. Doskonałe dla osób rozpoczynających swoją przygodę z wędkarstwem. Tyczki to wędki służące do łowienia metodą tzw. zestawu skróconego, głównie w rzekach i kanałach. Są to wędki sportowe dla profesjonalistów z wypchanymi kieszeniami. Niektóre modele mogą bowiem kosztować nawet kilka tysięcy złotych i mierzyć do 18 metrów.

Bolonki, wędki matchowe – podobnie jak baty są bardzo długie, nawet 8 – 10 metrów (matchowe nieco krótsze – 4 do 6 metrów), są jednak wyposażone w przelotki i używa się ich z kołowrotkiem. Służą do tzw. połowów odległościowych, najczęściej na dużych rzekach, gdzie przynętę należy zarzucić daleko od brzegu. Różnica między metodą bolońską a matchową (angielską) jest taka, że w przypadku tej drugiej łowi się ze szczytówką zanurzoną w wodzie, gdzie żyłka jest zatopiona i nie leży na powierzchni.

Jaxon Bolognese XT-Pro

Dragon Thytan Sensitive SpinningSpinningowe – popularne spinningi służą do łowienia ryb drapieżnych – okoni, szczupaków – na tzw. błystkę, woblera lub gumę. Są to kije stosunkowo krótkie – od 1.8 m do 3 m, o różnej akcji i ciężarze wyrzutowym. Wybór akcji i c.w. zależy głównie od przynęt, na które chcemy łowić. W przypadku błystek i woblerów stosujemy raczej kije o akcji szczytowej i o większym ciężarze wyrzutowym (do 50 g). Łowienie na przynęty miękkie (gumy) wymaga zwykle stosowania wędek o akcji parabolicznej i delikatniejszych (c.w. od 5 g). Jest to sprzęt dla wędkarzy z doświadczeniem.

Castingowe, jerkingowe – kuzynki spinningów, stosowane w Polsce od ok. 10 lat. Wędki te służą do połowu drapieżników. Różnica między spinningiem jest taka: przelotki oraz kołowrotek (tzw. multiplikator) trzymamy do góry a nie do dołu. Są to kije dość krótkie – od 1,8 do 2,5 m, choć zdarzają się również modele 5-metrowe. Wędki castingowe mają nieco wolniejszą akcję od jerkingowych. Wędki jerkingowe są bardzo sztywne i wytrzymałe. Ich ciężar wyrzutu często sięga 100 g, a nawet 400 g. Do połowów używa się dużej, kilkunastocentymetrowej przynęty, najczęściej woblera. Efektem takiego łowienia może być np. metrowy szczupak.

Cormoran Black Bull Hyper Cast

Gruntowe, feedery – jest to dość popularna metoda łowienia zarówno w rzekach, jak i jeziorach, w przypadku feedera
Laviolle Feederwymagająca specyficznej wędki z drgającą, mocną szczytówką. Nie ma tutaj spławika, lecz jedynie hak, obciążenie oraz koszyczek z zanętą, które spoczywają na dnie. O braniu informuje drgająca szczytówka (często wymienna). Długość – najczęściej od 2,5 do 3,5 metra, na rynku są jednak wędki o długości do 6 metrów. Ciężar wyrzutu do 400 g.

Karpiowe – wędki o długości w okolicach 4 metrów, o dość dużym ciężarze wyrzutu. I tu możesz natknąć się na niewielki problem – różne miary. W niektórych przypadkach znajdziesz wartości podawane w funtach (LBS). Nie jest to dokładnie siła wyrzutu, lecz waga potrzebna do wygięcia szczytówki pod kątem 90 stopni. Oczywiście w przybliżeniu można to przełożyć na polski, czyli ciężar wyrzutu podawany w gramach. Szczegóły poniżej w tabeli. Nie polecamy stosowania obciążeń maksymalnych.

Daiwa Twilight specialist Carp

Wędki karpiowe są mocne, dość sztywne i ciężkie. Sam kij może ważyć nawet ponad 0,5 kg. Do tego jeszcze należy doliczyć kołowrotek i zestaw. Wybierając się na karpie, weź ze sobą solidną podpórkę na wędkę.

Morskie, surfowe – w przypadku wędek morskich nieco odmienny sprzęt jest proponowany na połowy z brzegów i z kutra. Oba rodzaje kijów są sztywne i bardzo wytrzymałe z wybitnie szczytową akcją. Różnica tkwi przede wszystkim w długości. Na kutrze nie będziesz potrzebować 5-metrowego wędziska, ponieważ będziesz nim przeszkadzał sobie i innym uczestnikom wędkarskiej wyprawy. Dlatego wędki morskie najczęściej mają niewiele ponad 2 m, w porywach do 3 m. Kiedy jednak zamierzasz łowić z plaży najbardziej pożądaną cechą wędziska jest możliwość dalekiego wyrzutu. Dlatego kije tzw. surfowe muszą być dłuższe – mają od 3,9 m do 4,5 m. W jednym i drugim przypadku ciężar wyrzutu jest bardzo duży – od 100 do 400 g.

Cormoran Seacor Power Surf

Muchowe – sprzęt do łowienia na sztuczną muchę. Są to niezwykle elastyczne, wytrzymałe kije o parabolicznej akcji, bardziej miękkie w środkowej części, aniżeli wędki innego typu. Posiadaja mocowanie kołowrotka na samym końcu, już za rękojeścią oraz mniejsze w stosunku do innych typów przelotki. Wędkarstwo muchowe skierowane jest do najbardziej doświadczonych wędkarzy.

D.A.M Forrester Speed Fly

Winter ChampionPodlodowe – są to bardzo krótkie wędki o długości maksymalnie do ok. 1 m. Z reguły to 50 – 70 cm. Są dość sztywne, z akcją szczytową. Przeznaczone są do połowów spod lodu.