Kilka pytań, zanim kupisz
To prawda, że w Photoshopie można ze zdjęciem zrobić wiele. Nie da się jednak zrobić wszystkiego. Poza tym obróbka cyfrowa może znacznie wpłynąć na jakość zdjęcia.
Dlatego tam, gdzie „diabeł” nie może, z pomocą przychodzą filtry fotograficzne. Pozwalają na uzyskanie oczekiwanego efektu już w trakcie wykonywania zdjęcia. Zwiększony kontrast, rozmyte światło, zwielokrotnione obiekty na zdjęciu – to tylko kilka przykładów.
Zanim przeczytasz nasz poradnik i dowiesz się, w czym wybierać i jak wybrać filtr pasujący do Twojego aparatu, odpowiedz sobie na kila pytań:
Zajmujesz się fotografią analogową czy cyfrową?
Jesteś posiadaczem lustrzanki czy kompaktu?
Szukasz filtra ochronnego, który można stosować na co dzień?
Filtry podstawowe
Filtr ochronny
Jest to filtr, którego zadaniem jest ochrona soczewki obiektywu. Oprócz zabezpieczenia przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi, nie zapewnia żadnych innych efektów. Jest neutralny.
Dla kogo? Dla każdego, kto szuka filtru chroniącego obiektyw przed uszkodzeniami, zabrudzeniami, kurzem.
Filtr UV
Szklana soczewka obiektywu jest w stanie w pewnym stopniu zatrzymać promienie ultrafioletowe (UV), ale do fotografii na dużych wysokościach (1500 n.p.m. i więcej) i plenerów nad morzem przyda się filtr UV. Promienie UV, czyli promienie ultrafioletowe są niewidoczne dla ludzkiego oka, ale ich działanie nie pozostaje bez wpływu na jakość zdjęć. Słaby kontrast, rozmyte kolory, niebieski odcień – to najgorsze, niepożądane „efekty specjalne”. W zależności od stopnia transmisji (przepuszczalności) światła, filtr niweluje w większym bądź mniejszym stopniu dopływ światła do soczewki. Filtry UV najwyższej jakości to filtry o wysokiej transmisji (przepuszczalności) światła, które nie przekłamują obrazu i kolorów. Wiele osób stosuje je jako praktyczne filtry ochronne.
Filtry z oznaczeniem Haze oprócz promieniowania UV-B i UV-C, blokowanych przez wszystkie standardowe rodzaje filtrów UV, nie przepuszczają też części promieni UV-A, są najskuteczniejsze.
Dla kogo? Dla fotografów, którzy wykonują zdjęcia plenerowe na dużych wysokościach i nad morzem, dla każdego jako filtr ochronny.
Filtr Skylight
To filtr, który przydaje się szczególnie do fotografowania krajobrazów (szczególnie przy ostrym słońcu, w zacienionych miejscach). Zazwyczaj takie zdjęcie miałoby tak zwaną „niebieską dominantę”, ale po zastosowaniu filtra, niebo przyciemnia się, a niebieska dominanta znika. Stosuje się go też przy wykonywaniu plenerowych portretów, ponieważ ociepla odcień skóry. Odcina dopływ promieni UV do aparatu.
Filtry sklylight oznacza się jako 1A (wpływa na barwy minimalnie, może być stosowany jako filtr ochronny) i 1B (wpływa na barwy bardziej niż 1A, dlatego nie powinno stosować się go jako filtra ochronnego).
Dla kogo? Dla wszystkich zajmujących się fotografią krajobrazową, portretową i dla tych którzy szukają funkcjonalnego filtra ochronnego (typ 1A).
Filtr szary
Jeśli nawet po ustawieniu maksymalnej przesłony i minimalnej czułości ISO, zdjęcie jest zbyt jasne, pomóc Ci może filtr szary, który, dzięki ciemniejszemu zabarwieniu, zmniejsza ilość światła wpadającego do obiektywu. Przydaje się w kilku sytuacjach:
- Kiedy chcesz zachować dobry kontrast i nasycenie barw w bardzo jasny dzień.
- Kiedy chcesz uzyskać rozmyte tło i uwydatnić obiekt znajdujący się na pierwszym planie, a ilość światła wpadającego do obiektywu uniemożliwia ustawienie minimalnej wartości przesłony.
- Kiedy chcesz sfotografować ruch samochodów, wody, chmur w dzień wykorzystując długi czas naświetlania.
Za pomocą filtra szarego można podkreślić
fakturę białej rzeźby (Cokin P154).
Filtry szare różnią się od siebie ilością przepuszczanego światła. Najpopularniejsze to NDx2 o przepuszczalności światła 63% (oznaczenie na filtrze – ND 0.3), NDx4 o przepuszczalności światła 25% (oznaczenie na filtrze 0.6) i Nx8 (oznaczenie na filtrze 0.9). Można kupić też inne filtry, ale nie każdy producent i sklep ma je w swojej ofercie.
Z tabeli dowiesz się, co oznaczają poszczególne symbole:
| Oznaczenie na filtrze | Przepuszczalność światła | Mnożnik ekspozycji | Działka przesłony |
|---|---|---|---|
| ND 0.1 | 80% | x 1.25 | + 1/3 |
| ND 0.2 | 63% | x 1.5 | +2/3 |
| ND 0.3 | 50% | x 2 | +1 |
| ND 0.4 | 40% | x 2.5 | +1 1/3 |
| ND 0.5 | 32% | x 3 | +1 2/3 |
| ND 0.6 | 25% | x 4 | +2 |
| ND 0.7 | 20% | x 5 | +2 2/3 |
| ND 0.8 | 16% | x 6 | +2 2/3 |
| ND 0.9 | 13% | x 8 | +3 |
| ND 1.0 | 10% | x 10 | +3 2/3 |
| ND 2.0 | 1% | x 100 | +6 2/3 |
| ND 3.0 | 0.1% | x 1000 | +10 |
| ND 4.0 | 0.01% | x 10000 | +13 2/3 |
| ND 6.0 | 0.001% | x 1.000.000 | +20 |
Dla kogo? Dla fotografów wykonujących zdjęcia przy bardzo jasnym świetle.
Filtr polaryzacyjny
To filtr, który sprawia, że drgania fali świetlnej powodujące powstawanie odbić, znikają. Innymi słowy – odcinają światło spolaryzowane, które powstaje przez odbicie od dwóch powierzchni. Jedną z nich jest powietrze, w którym znajdują się cząsteczki wody odbijające światło, a drugą np. szkło, woda, śnieg. Dzięki zastosowaniu filtra polaryzacyjnego, otrzymane zdjęcie mają odpowiedni kontrast, ich kolory są żywe i nasycone, a refleksy świetlne – eliminowane. Z filtrem polaryzacyjnym na obiektywie można fotografować przedmioty i osoby znajdujące się za szybą albo elementy podwodnego krajobrazu.
Przewaga filtra polaryzacyjnego nad innymi filtrami fotograficznymi jest taka, że efektów osiągniętych za jego pomocą nie da się podrobić w żadnym programie graficznym.
Filtr polaryzacyjny nadaje się także do używania w pochmurne dni – sprawia, że barwy zdjęcia są żywsze, a kontrast – większy.
Filtry polaryzacyjne dzielimy na:
- liniowe – polaryzują światło padające tylko z jednego kierunku;
- kołowe – polaryzują światło padające ze wszystkich stron;
Filtry liniowe są starsze niż kołowe i nie powinno się ich używać w lustrzankach, ponieważ zakłócają pracę autofokusa. Dobrze sprawdzają się w użyciu z kompaktami cyfrowymi i analogowymi. Filtr kołowy jest uniwersalny, nadaje się zarówno do lustrzanek, jak i aparatów analogowych.
Wskazówka dla użytkowników. Filtr polaryzacyjny daje możliwość regulacji stopnia polaryzacji, wystarczy pokręcić pierścieniem. Najlepsze efekty uzyskuje stojąc w tak, aby między słońcem a osią obiektywu utworzył się kąt 90 stopni. Nie powinno się używać filtra mając słońce przed sobą lub za plecami – efekt polaryzacji nie zadziała.
Przykłady zdjęć przed i po zastosowaniu filtra:
 |
 |
| FIltr polaryzacyjny przyciemnia kolor nieba i zwiększa kontrast na zdjęciu (Cokin P160). | Filtr polaryzacyjny eliminuje odblaski i pozwala zobaczyć, co znajduje się za szybą (Marumi DHG Circular PL). |
Dla kogo? Dla każdego fotografa wykonującego zdjęcia w plenerze lub/i szukającego filtra uniwersalnego.
