Jak kupować kamerę cyfrową? Strona 1 z 2

Zapewne znajdą się osoby, które stwierdzą: „po co mi kamera, skoro mam taki tryb w komórce”. W niektórych przypadkach takie twierdzenie się sprawdzi. Jednak jaka jest jakość nagrania filmu z przeciętnego smartfona? Słaby dźwięk, niewyraźny, falujący i często zaciemniony obraz. Do tego jeszcze klatkowanie i przy oglądaniu na ekranie telewizora piksele wielkości pudełka od zapałek. Jeśli chcesz uzyskać jakość obrazu jak „żyletka”, musisz zainwestować w urządzenie przystosowane do filmowania, a nie do rozmów telefonicznych. Wybór jest olbrzymi.

Rodzaje

Najprostszy podział kamer cyfrowych dotyczy odbiorców, do których dany produkt jest kierowany, ich umiejętności oraz zasobności portfeli. Do wyboru masz kamery:

• amatorskie (konsumenckie)
  
• półprofesjonalne
• profesjonalne
• minikamery
• kamery do sportów ekstremalnych

Jest to podział jak najbardziej naturalny. Amatorskie kamery są budowane w ten sposób, aby ich obsługa była w jak największym stopniu intuicyjna. Im mniej skomplikowana, tym lepiej. Laik i urządzenie profesjonalne to pomyłka.
Łatwo też rozpoznać swojego rodzaju gradację po cenach. Kamerę amatorską można kupić już za kilkaset złotych. Półprofesjonalną za ok. 10 tys. zł. Kamera dla zawodowych operatorów, pracujących dla telewizji lub przemysłu filmowego to koszt dobrego nowego samochodu, często nawet z segmentu premium.

Minikamery to bardziej gadżety w stylu Jamesa Bonda skierowane do prywatnych detektywów i agentów amatorów tropiących własne żony. Bez problemu na rynku znajdziesz kamerę ukrytą w krawacie, okularach przeciwsłonecznych, kluczyku samochodowym czy długopisie.

amatorska	półprofesjonalna	profesjonalna	minikamera w krawacie
Samsung SMX-F44	Sony HDR-FX1000	Panasonic AG-HPX300	Tie Spy Camera

W naszym tekście skupimy się na kamerach kierowanych na najszerszy rynek, czyli amatorskich.

Amatorska nie oznacza wcale zła. Wręcz przeciwnie, kamera amatorska to kompromis ceny, możliwości, jakości i prostoty obsługi. Producenci oferują obecnie zaawansowane rozwiązania i świetną optykę dla przysłowiowego Kowalskiego. Trzeba jednak podkreślić, że kamera kamerze nierówna, zwłaszcza w segmencie produktów typowo konsumenckich. Bez problemu kupisz bowiem sprzęt kompaktowy o wielkości telefonu komórkowego – z niezłą matrycą, całkiem jasnym obiektywem, możliwością nagrywania w Full HD, ale ze stałą ogniskową – czyli bez zoomu. Kolejny przedział to kamery, które zoom posiadają. Z powodzeniem mieszczą się w dłoni. Są też urządzenia amatorskie, które można umiejscowić na granicy z półprofesjonalnymi. Takie kamery wyposażone są w świetną optykę, tryb nagrywania w jakości Full HD, duży zoom optyczny i ogromną pojemność pamięci do zapełnienia plikami filmowymi. Jednak cena najlepszych jest kilkukrotnie wyższa w porównaniu do ceny standardowej kamery amatorskiej. Ginie zatem idea kamery dla przeciętnego Kowalskiego.

Jeśli fascynuje Cię kinematografia trójwymiarowa i marzysz o tym, aby tworzyć filmy w tej technologii, w tej chwili swoje pragnienia możesz zrealizować. Kilku producentów - m.in. Panasonic, Sony, JVC - postanowiło przenieść rewolucyjną technologię 3D z hollywoodzkiego studia pod strzechy. Oferowane kamery posiadają trójwymiarowe obiektywy i zaawansowaną matrycę pozwalającą zapisać obraz w nieznanej dotychczas dla mas jakości. Problem w tym, że aby obejrzeć zapis, trzeba jeszcze posiadać trójwymiarowy telewizor. Ostateczny koszt całej zabawy będzie zatem dość wysoki.

Do miłośników nurkowania skierowane są kamery wodoodporne, umożliwiające nagrywanie podwodnego świata bez dodatkowej szczelnej obudowy. Najczęściej, tego rodzaju sprzęt pozwala na zejście pod wodę na głębokość 1,5 – 3 m. Są jednak urządzenia, dla których nie jest problemem nawet głębokość 60 metrów. Przy czym cena wcale nie jest przerażająca.

kompakt wodoodporny	kamera Full HD	kamera 3D
Panasonic HX-WA10	Sony HDR-CX700V	JVC GS-TD1

Contour GPS
Kamery przeznaczone do filmowania sportów ekstremalnych w tzw. „pierwszej osobie” muszą być przede wszystkim małe, lekkie i wytrzymałe. Nowoczesne konstrukcje gwarantują nagrywanie w rozdzielczości full HD, zachowując równocześnie bardzo niską wagę i ponadprzeciętną odporność. Powinny być wodoszczelne, odporne na wstrząsy, uderzenia i pył. Dzięki specjalnym mocowaniom kamery do sportów ekstremalnych mogą zostać przypięte do narciarskich gogli, kasków narciarskich, rowerowych lub motocyklowych. Dzięki temu możesz filmować rzeczywistość z poziomu własnych oczu. Bliżej akcji być nie można.

Prawdziwym hitem są kamery zintegrowane z modułem GPS. Wybierając taki sprzęt, masz możliwość filmowania przejazdu, np. motocyklem crossowym, z równoczesnym rejestrowaniem na mapie przebiegu trasy.

Parametry

Nie daj się nabrać na marketingowe hasła typu „800-krotny zoom”. Poniżej przedstawiamy najistotniejsze parametry, które warto wziąć pod uwagę, rozważając zakup danego sprzętu:

• rozdzielczość obrazu
• matryca
• czułość matrycy
• ogniskowa obiektywu
• zoom optyczny/zoom cyfrowy
• jasność obiektywu (przysłona)
• nośnik i jego pojemność
• rozmiary i waga

Rozdzielczość obrazu

Kamera SD Sony DCR - SX33EJeszcze nie tak dawno podstawowy format zapisu kamer cyfrowych określały literki SD, za którymi kryło się anglojęzyczne określenie Standard Definition. Oznacza ono zapis obrazu w rozdzielczości 768 x 576 pikseli. Coraz częściej jednak na kamerach znajdziesz oznaczenia HD Ready lub Full HD (HD to skrót od High Definition). HD Ready to 1280 x 720 pikseli, zaś Full HD to 1920 x 1080 pikseli. Polecamy zakup kamery zapisującej obraz przynajmniej w formacie HD Ready, a najlepiej Full HD. SD jest obecnie wypierane z rynku i przez to ceny spadają. Jeśli najważniejsza dla Ciebie jest cena, poszukiwanie kamery SD jest jak najbardziej uzasadnione.

Matryca

Warto zacząć od tego, że w kamerach znajdziesz różne typy matryc – CCD, 3CCD, MOS, 3MOS czy CMOS. Nie chodzi tu tylko o nazewnictwo, lecz również o budowę matrycy. W dużym skrócie przedstawia się to następująco: matryca CMOS odbiera obraz z każdego światłoczułego elementu (piksela) osobno i z nich tworzy cały obraz. W przypadku technologii CCD odczytywana jest cała matryca. Matryce CCD są wolniejsze, mają większe zapotrzebowanie na energię (czyli mocniej zużywają baterię), ale za to charakteryzują się lepszą czułością na światło. Wykazują za to wyższe szumy przy słabych warunkach oświetleniowych. Matryce CMOS są znacznie tańsze w produkcji, gwarantują dłuższe działanie na jednym ładowaniu baterii oraz szybciej przetwarzają obraz. Potrzebują jednak większej powierzchni na umieszczenie takiej samej ilości pikseli jak na mniejszej matrycy CCD. Niemniej jednak to właśnie większość producentów wybiera matryce CMOS. Jeszcze inna historia to matryce MOS. Zostały zaprojektowane przez koncern Panasonic i są stosowane właśnie w ich produktach. Jak zapewnia producent, MOS łączy w sobie cechy matryc CCD i CMOS, nie dziedzicząc żadnych wad.

Często też przy określeniu rodzaju matrycy pojawia się cyfra 3. Oznacza ona, że w danym modelu wykorzystano aż trzy przetworniki danego rodzaju - po jednym na każdy z podstawowych kolorów RGB, co z kolei owocuje lepszym odwzorowaniem barw. I tak w kamerach SD znajdziesz głównie matryce CCD oraz 3CCD. W nowoczesnych urządzeniach Full HD częściej spotykane są przetworniki MOS, 3MOS, CMOS i 3CMOS.

Więcej uwagi warto poświęcić na sprawdzenie ilości światłoczułych elementów, z których matryca jest zbudowana. Obecnie, przy standardach HD, minimum to 2 mln pikseli. Bez problemu znajdziesz jednak kamery z matrycami 5 mln a nawet 7 – 10 mln pikseli. Jest to jednak zabieg czysto marketingowy, ponieważ do zapisania obrazu w formacie Full HD potrzeba 2 mln i ani jednego piksela więcej. Pozostałe piksele będą wykorzystywane podczas robienia zdjęć lub do cyfrowej stabilizacji obrazu. Jeśli wybierając kamerę, natkniesz się na model określany jako Full HD, lecz z matrycą np. 1,5 mln pikseli, odstąp od zakupu. Kamera zapisze, co prawda, obraz w rozdzielczości 1920 x 1080 pikseli, odbędzie się to jednak przez interpolację z niższej rozdzielczości, czyli, tłumacząc na polski, w rzeczywistości uzyskasz niższą jakość nagranego klipu.

W kamerach nagrywających w standardzie SD duża rozdzielczość jest jeszcze mniej istotna, bo przy nagrywaniu klipów wideo i tak matryca wykorzystuje ledwie 400 tys. pikseli. 

Obok ilości pikseli, ważny jest również rozmiar matrycy. Im przetwornik mniejszy, tym mniej rzeczywiste odwzorowanie barw. W kamerach SD matryce mają rozmiar między 1/8, a 1/6 cala. Kamery Full HD zostały wyposażone w większe przetworniki, między 1/4, a 1/2 cala.

Czułość matrycy

Wartość ta w kamerach amatorskich podawana jest w luksach i niestety dość rzadko. Żeby do niej dotrzeć trzeba wczytać się w instrukcję. W każdym razie, im mniej luksów, tym czułość wyższa, czyli możesz filmować w słabszych warunkach oświetleniowych. Na przykład ok. 3 luksy świadczą o wysokiej czułości kamery. 

Możesz spotkać również wartość np. 0.4 luksa. W tym wypadku tyczy się nagrywania w trybie nocnym: w podczerwieni, albo jedynie w czerni i bieli.  

Ogniskowa obiektywu

Ta wartość odpowiada za szerokość kadru i powiększenie, czyli w nomenklaturze marketingowej – zoom optyczny. Z reguły rozpiętość ogniskowych optyki kamer jest bardzo duża. Wystarczy podać przykładowe wartości: 40 – 700 mm, 35 – 500 mm. Dolna wartość daje wystarczająco szeroki kąt widzenia, żeby ze stosunkowo niewielkiej odległości złapać w kadr zabytkową katedrę, zaś górna wartość daje możliwość uchwycenia szczegółów renesansowych zdobień dachu wieży znajdującej się 30 metrów nad ziemią.

Zwróć uwagę, żeby dolna wartość ogniskowej była jak najniższa, np. 35 mm lub mniej (35 mm to w przybliżeniu kąt widzenia ludzkich oczu). Dzięki temu unikniesz wątpliwej przyjemności kręcenia z szafy, kiedy w niewielkim pomieszczeniu zechcesz uchwycić w kadrze całą rodzinę.

JVC GZ HD620 z 30-krotnym zoomem10 – 12-krotny zoom optyczny to optymalna wartość. Można jednak znaleźć kamery, które oferują nawet 40-krotny zoom optyczny. W tym wypadku możesz uzyskać bardzo duże powiększenie, lecz kosztem jakości. Jeżeli widzisz na opakowaniu wielki napis „zoom 800 x” to masz do czynienia z powiększeniem cyfrowym. Tłumacząc na polski, jest to możliwość cyfrowego powiększenia rzeczywistego obrazu odebranego przez układ optyczny. Żeby zobrazować schemat działania zoomu cyfrowego można przeprowadzić prosty eksperyment: otwórz na przeglądarce zdjęcie w rzeczywistym rozmiarze i powiększ je do 500 procent. Czy jakość jest zadowalająca? Dlatego, jeśli zależy Ci na zbliżeniach, zwróć uwagę na zoom optyczny, nie na cyfrowy.

Jasność obiektywu

Jest to określenie stopnia otwarcia przysłony (f/). Nowoczesne kamery wyposażone są w dość jasne układy optyczne, w których wartość pełnego otwarcia przysłony wynosi 1.5 – 2.0. Im wartość ta jest niższa, tym więcej światła wpada do obiektywu i  w tym gorszych warunkach oświetleniowych można filmować. W droższych kamerach jasność może np. wynosić f/ 1.8 – 2.6, w tańszych z ciemniejszymi obiektywami – np. f/ 3.5 – 4.7.

Nośnik i jego pojemność

Nośnik, na którym zapisywany jest plik video ma ogromne znaczenie – decyduje o długości nagranego obrazu. Film video może zostać zapisany przez współczesne kamery cyfrowe na:

• kasetach miniDV
• dyskach DVD
• twardym dysku HDD
• pamięci flash
• dysk SSD

Kasety miniDV – wydawałoby się, że taśma magnetyczna to nośnik archaiczny, który dawno odszedł do lamusa i występuje raczej w gablotach muzeów, aniżeli w codziennym użytku. Jest w tym ziarno prawdy, niemniej jednak wciąż można spotkać kamery, które taki nośnik stosują. Co prawda, kasety wideo znacznie się skurczyły i nie mają już rozmiarów spłaszczonej cegłówki, jak było w przypadku formatu VHS. Dzisiejsze taśmy są nieco mniejsze aniżeli paczka papierosów. Zapis na taśmie gwarantuje bardzo wysoką jakość, która niestety spada po każdym kolejnym nagraniu na tej samej kasecie. Dlatego lepiej nie przesadzać i na każde nagranie poświęcić osobną taśmę, wtedy jakość będzie najwyższa. W porównaniu do nowocześniejszych nośników – dysków twardych i kart pamięci – kasety mają niewielką pojemność – najczęściej 60 minut (trybie LP można zapisać materiał o 50 proc. dłuższy). Poza tym, kłopotliwe jest zgrywanie filmu na dysk komputera – zajmuje bowiem tyle samo czasu, ile trwa nagranie. W dodatku jedynym złączem do zgrywania plików wideo z taśmy jest FireWire, które nie zawsze występuje w przeciętnych komputerach PC. Pozytywy – kasety mają wysoką odporność na uszkodzenia mechaniczne i są tanie. Koszt jednej sztuki to kilka złotych (chyba, że zdecydujesz się na taśmę profesjonalną, wtedy cena skoczy do ponad 20 zł). Negatywy – krótki czas nagrania i spadająca po każdym kolejnym nagraniu jakość.

Warto wspomnieć, że wciąż są w sprzedaży modele kamer półprofesjonalnych i profesjonalnych, które rejestrują obraz na taśmach magnetycznych, co może świadczyć tylko i wyłącznie o wysokiej jakości zapisu na tym nośniku.

Dysk DVD – nie są to standardowe płyty, lecz ich zminiaturyzowane wersje. DVD przeznaczone do kamer ma średnicę ledwie 8 cm i pojemność 1.4 GB. Pozwala to na zapis najwyżej godziny nagrania (standardowo 30 minut). Rozwiązanie jest o tyle ciekawe, że po wypaleniu dysk od razu możesz włożyć do odtwarzacza kina domowego i obejrzeć film w telewizorze. Nie poświęcasz czasu na zgrywanie plików na komputer, nie interesują Cię kable i złącza. W zasadzie komputer – o ile nie zamierzasz edytować zapisanego filmu – może zostać w tym wypadku całkowicie wyeliminowany z całego procesu.
I jeszcze jedno – przechowywanie nie zajmuje dużo miejsca. Wystarczy specjalne pudełko lub klaser, które możesz dostawić do domowej biblioteczki. Największym minusem tego nośnika jest krótki czas zapisu oraz niska odporność na uszkodzenia mechaniczne. Koszt płyty to ok. 10 zł.

Płyty DVD zostały obecnie wyparte przez nowocześniejsze nośniki.

Twardy dysk HDD – to rozwiązanie dla osób, które nie chcą przejmować się dostępnym czasem nagrania, noszeniem ze sobą dodatkowych kaset, płyt, czy kart pamięci. Obraz rejestrowany jest na wbudowanym w kamerę dysku twardym. Często jego pojemność przekracza 100 GB, a w niektórych kamerach wynosi grubo ponad 200 GB. Taki zasób dostępnej pamięci pozwala na zapis dziesiątek godzin nagrania bez usuwania z dysku poprzednich plików. Jest jeszcze jedna korzyść. Pliki można wielokrotnie kasować i nie wpłynie to na jakość kolejnego zapisu. Zgrywanie filmów z dysku kamery na dysk komputera również nie stanowi problemu. Odbywa się za pośrednictwem najpopularniejszego obecnie złącza USB, które jest standardem we wszystkich komputerach PC.

Zastosowanie dysku twardego ma również swoje minusy. Jest to nośnik podatny na uszkodzenia spowodowane wstrząsami. Ponadto jego użycie wiąże się z wydłużonym czasem uruchomienia. Dyski HDD mają też spory apetyt na energię, co przenosi się bezpośrednio na skrócenie działania baterii.

Pamięć flash – w świecie nośników wymiennych jest dla wielu osób najlepszym rozwiązaniem. Współczesne kamery są wyposażane w sloty na karty SD, SDHC, SDXC. Ponadto, mają wbudowaną pamięć wewnętrzną. Niegdyś zapis na kartach był dość problematyczny. Ich pojemność była bowiem stosunkowo niewielka, w związku z czym np. na wakacyjny wyjazd warto było zabrać przynajmniej kilka kart. Obecnie nośniki SDHC gwarantują bardzo dużą pojemność: 16 czy 32 GB nikogo już nie zaskakuje. Powszechnie dostępne są karty SDXC o pojemności 64 GB. To w zupełności wystarczy, żeby nagrać w jakości Full HD wiele godzin filmu. Poza tym, karty pamięci zajmują bardzo mało miejsca i ważą tyle co nic. Zatem wyjeżdżając, można zabrać ich dowolną ilość bez obaw, że nie zmieszczą się w bagażu.

Wielką zaletą jest bardzo łatwe zgrywanie na dysk komputera. Ogromna część nowych komputerów PC jest już fabrycznie wyposażona w czytniki kart flash. Większość współczesnych kamer cyfrowych wykorzystuje właśnie pamięć flash.

Nośnik
kaseta mini DV	dysk DVD	dysk twardy HDD	karta pamięci flash
Canon Legria HV40 HD	Samsung VP-D371W	Sony DCR SR78E	Canon Legria FS306

Coraz częściej producenci sięgają po zupełnie nowy nośnik: dysk SSD. Technologia budowy takiego podzespołu jest bliższa kartom flash niż dyskom HDD. Dzięki czemu za jednym razem zyskuje się wszystkie zalety karty flash i pojemność dysku HDD, jednocześnie pozbywając się jego wad. Dysk SSD to niewielkie rozmiary i waga, odporność na wstrząsy i stosunkowo niewielkie zapotrzebowanie na energię.

Rozmiary i waga

Minęły czasy, kiedy na kamerę video należało zarezerwować osobną torbę podróżną. Obecnie najmniejsze kamery kompaktowe są rozmiarów telefonu komórkowego i z łatwością można je schować w kieszeni lub zawiesić na szyi używając smyczy. Standardowe kamery amatorskie bez problemu można zmieścić w dłoni, zaś ich waga, razem z baterią i załadowanym nośnikiem, nie przekracza 300 gramów .