Zasady kupowania zabawek
Zabawka musi być dobrana odpowiednio do wieku dziecka
Wiąże się to z prostym faktem: dziecko od chwili narodzin zdobywa lub rozwija swoje zdolności poznawcze. Zabawka powinna mu w tym pomagać, wręcz być bodźcem do dalszego rozwoju.
Psychologowie często zwracają uwagę na to, że źle dobrana zabawka nie tylko nie będzie rozwijać dziecka, ale też szybko je znudzi lub spowolni jego rozwój (jeśli np. dziecko wiekowo jest już na etapie budowania wieży, a dostanie od rodziców jeden klocek, nie będzie zdobywało umiejętności, które są dla niego naturalne w tym okresie).
Zazwyczaj intuicyjnie czujemy, jaką zabawkę kupić niemowlakowi, a czego na pewno nie kupować przedszkolakowi (nikt nie kupuje grzechotki czteroletniemu dziecku, prawda?). Warto swoją intuicję podeprzeć rzetelną wiedzą o etapach rozwoju dziecka i pasujących do nich zabawkach. Zapraszamy do zapoznania się z tabelami, w których przedstawiamy etapy rozwoju dziecka oraz proponowane dla niego zabawki dostosowane do wieku.
Istnieje grupa zabawek, które rosną razem z dzieckiem i służą przez wiele lat – są to zabawki wielofunkcyjne (po odczepieniu jednego lub kilku elementów, zabawka zaczyna spełniać potrzeby starszego dziecka). Zabawkami wielofunkcyjnymi są np. maty (np. Tiny Love Centrum edukacyjno – rozwojowe – Tropikalna Wyspa 0+), stoliki (np. Chicco Stolik 2 w 1), jeździki (np. Smoby Kubuś Puchatek 3 w 1).
Zabawka musi być bezpieczna i starannie wykonana
Sporo o zabawce można dowiedzieć się, czytając etykietę. Powinna ona zawierać następujące informacje:
- Oznakowanie CE (poświadczenie producenta, że jego wyrób jest zgodny z dyrektywami Unii Europejskiej odnoszącymi się do danego wyrobu), które jest obowiązkowe. Dodatkowo może być podana informacja o innych certyfikatach (np. certyfikat bezpieczeństwa, certyfikat Instytutu Matki i Dziecka, Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji – certyfikat zgodności z dyrektywą WE: więcej na ten temat na stronie PCBC).
- Nazwa oraz adres producenta lub importera/dystrybutora na terenie Unii Europejskiej.
- Wiek dziecka, dla którego zabawka jest przeznaczona – oprócz informacji słownej, producent może na etykiecie dodatkowo umieścić znak graficzny.
- Ostrzeżenia – obejmują wszystkie zdania, które zaczynają się od słowa: uwaga. Najczęściej spotykane ostrzeżenia to informacje, że zabawka:
jest nieodpowiednia dla dzieci poniżej 3. roku życia (powinno być od razu podane uzasadnienie)
może być używana tylko pod nadzorem osoby dorosłej (dotyczy zabawek, które są miniaturą urządzeń używanych przez dorosłych)
wymaga konkretnych umiejętności dziecka i stosowania sprzętu ochronnego (dotyczy zabawek takich jak: deskorolki, rowerki, łyżwy, rolki)
może być używana w wodzie o głębokości bezpiecznej dla dziecka i tylko pod nadzorem osoby dorosłej
posiada magnesy i/lub elementy magnetyczne lub małe elementy, które mogą zostać wchłonięte przez dziecko - Instrukcję obsługi w języku polskim.
- Informację o sposobie konserwacji.
- Skład chemiczny – producenci mogą napisać co zawiera lub czego nie zawiera zabawka:
Zabawka NIE MOŻE zawierać takich szkodliwych substancji jak: ftalany (pochodne kwasu ftalowego, najczęściej stosowane w zabawkach dla dzieci poniżej 3. roku życia – mają właściwości uczulające), PAK (policykliczne węglowodory aromatyczne, mają działanie rakotwórcze), barwniki azowe (potencjalnie niebezpieczne, powinny być stosowane w minimalnym zakresie, a najlepiej wcale), formaldehydy (mają właściwości uczulające, mogą być rakotwórcze), związki organiczne cyny (toksyczne, mogą zaburzać działanie układu hormonalnego), metale ciężkie, lotne substancje organiczne (szkodliwe dla środowiska i zdrowia), bromowe środki opóźniające palenie (np. fosfor i brom, odkładają się w organizmie człowieka).
W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, warto sprawdzić, czy zabawka nie jest umieszczona na liście wyrobów niezgodnych z dyrektywami UE – taka lista jest publikowana na stronie UOKIK.
O tym, jak istotne jest bezpieczeństwo zabawek, świadczy kampania UOKIK skierowana do najmłodszych pod hasłem „abCE małego konsumenta”. Pakiet materiałów dla swojego dziecka, możesz ściągnąć ze strony UOKIK: komiks, malowanka.
Zabawka musi być nie tylko bezpieczna, ale też starannie wykonana. Warto sprawdzić:
- rodzaj kantów – niedopuszczalne są ostre zakończenia, zabawka powinna mieć zaokrąglone brzegi
- sposób czyszczenia – im łatwiejszy tym lepiej, bo zabawki szybko się brudzą i są siedliskiem bakterii
- sposób zabezpieczenia małych elementów (np. w grzechotce) – muszą być na trwale zamknięte przed dzieckiem
- wytrzymałość zabawki – jeśli zabawka wzbudza wątpliwości, należy ją przetestować praktycznie. Trzeba pobawić się zabawką w taki sposób, jak będzie to robiło dziecko – porzucać nią, pouderzać o podłoże, porozciągać, podeptać... lepiej, żeby zabawka została zniszczona przez rodzica, niż zrobiła krzywdę małemu dziecku.
Zabawka musi być odpowiednio dobrana do celu rozwojowego, który rodzice chcą zrealizować
To prawda, że odpowiednia zabawka ma spełniać kryteria potrzeby, podane na początku artykułu. Jednak nie każda zabawka będzie w stanie (z racji swojej budowy czy przeznaczenia) spełnić wszystkie wymogi. Dlatego rodzic (który przecież najlepiej zna swoją pociechę) musi się zastanowić, co jest dla w danym momencie życia dziecka najważniejszym celem rozwojowym i stosownie do niego dobrać zabawkę. Poniżej przedstawiamy kilka celów i przykładowe zabawki, które te cele realizują:
| Cel | Przykład zabawki |
|---|---|
| Rozwój koordynacji ruchowej | Autka, rowerki itp. |
| Rozwój umiejętności zapamiętywania | Układanki typu memory, laptopy edukacyjne itp. |
| Rozwój emocjonalny | Przytulanki, misie itp. |
| Rozwój wyobraźni | Zestawy kreatywne |
Rodzice często kupują zabawki dlatego, że dziecko o to prosi albo dlatego, że sami bardzo chcieli mieć taką zabawkę w dzieciństwie. Niekiedy zabawka ma spełnić jakąś funkcję społeczną (np. pomóc w procesie akceptacji wśród rówieśników) lub być substytutem czasu poświęcanego dziecku. Tak naprawdę żaden z tych powodów nie jest do końca słuszny i właściwy – podstawowym kryterium zakupu zabawki powinno być kryterium potrzeby.
Zabawka musi uwzględniać zainteresowania dziecka
To dosyć oczywisty, ale często pomijany aspekt zakupów zabawek: „żywe srebro” niekoniecznie będzie zachwycone puzzlami, a mały miłośnik zwierząt kolejną lalką czy samochodem. Dlatego tak ważne jest obserwowanie dziecka i zabawa z nim. Wtedy najłatwiej zauważyć, jakie są wrodzone zainteresowania dziecka. Uwzględnianie ich nie wyklucza eksperymentowania z zabawkami, które nie od razu muszą zafascynować dziecko. Mały człowiek szybko się zmienia, podobnie jak jego zainteresowania.
Oprócz wrodzonych zainteresowań dziecka, są zainteresowania nabyte – ukształtowane pod wpływem dorosłych, a częściej – pod wpływem grupy rówieśniczej. To dlatego prawie wszyscy chłopcy w przedszkolu bawią się np. autami z serii Hot Wheels, a prawie wszystkie dziewczynki – np. czarodziejkami Witch. Rodzice muszą znaleźć złoty środek – na pewno nie warto kupować bezrefleksyjnie każdej zabawki, która jest na topie, ale też nie byłoby rozsądnie lekceważyć zainteresowania dziecka.
Wybierając zabawkę, warto przede wszystkim pamiętać o dostosowaniu jej do wieku i potrzeb, o bezpieczeństwie oraz o celu rozwojowym, jaki powinna zrealizować kupiona zabawka.
2010-12-06 00:25 RE: Komentarze (1)