Jak kupować kawę? Strona 3 z 3

Kraje kawy

Kawa jest jednym z najważniejszych towarów eksportowych. Żaden kraj i żaden kontynent nie ma monopolu na prażenie i eksportowanie owoców kawowca. Przygotowaliśmy tabelę, w której sklasyfikowaliśmy największych jej producentów:

Wiesz już, kto produkuje kawę, ale wciąż nie wiesz jak to się przekłada na jakość i smak pitego przez Ciebie wywaru?

Pomoże Ci ten oto krótki przewodnik po najważniejszych „kawowych imperiach” i gatunkach kaw, jakie się w nich uprawia. Dowiesz się jak smakuje kawa z Brazylii, dlaczego kawa kolumbijska jest ceniona przez smakoszy i co mówią o kawie Etiopczycy.

Łagodna kawa brazylijska

Jak widać na powyższym schemacie, w produkcji kawy wyraźnie przoduje Brazylia, która dostarcza aż 30% ziaren i jest
Kawa brazylijska Santos Brazil Smart Coffee
największym producentem arabiki (70-80% światowej produkcji). Niektórzy uważają, że masowe uprawy wpływają na jakość ziaren, jest jednak kilka odmian kawy brazylijskiej cenionych przez smakoszy. Brazylijczycy są uważani za największych koneserów, a picie kawy w Brazylii to nie tylko tradycja, ale też styl życia. Najczęściej spożywa się ją w postaci cafezinho – mocnego wywaru z dużą ilością cukru.

Nazwy kaw brazylijskich pochodzą od nazw stanów, w których są uprawiane lub nazw portów, przez które przepływają.

Najpopularniejszy gatunek arabiki to Santos – kawa łagodna, o delikatnym aromacie, pozbawiona goryczy i kwaskowatości. Ten gatunek jest szczególnie popularny w Jugosławii, gdzie, podobnie jak Brazylii, pije się ją z cukrem i parzy tradycyjnie, po turecku.
 

Jedną z najbardziej cenionych odmian arabiki brazylijskiej jest Pergamino. Dołącza się do niej specjalny certyfikat jakości, wydawany przez Brazylijskie Stowarzyszenie Producentów Kawy Wysokogatunkowej. Jest wyjątkowo łagodna, delikatna, ale też aromatyczna.

Brazylia to tez producent kawy robusta, którą sprzedaje się pod marką Conillon. Nie są to ziarna wysokiej jakości, dodaje się ją do tanich mieszanek, sprzedawanych w marketach.

Jedwabisty aromat Kolumbii

Cafe de Colombia, Astra
O skali, na jaką produkuje się kawę w Kolumbii, najlepiej świadczy fakt, że każdy samochód przekraczając granice tego kraju, jest spryskiwany specjalnymi środkami, chroniącymi kawowce przed chorobami.

Arabika produkowana w Kolumbii uchodzi za najlepszą na świecie. To jedyna kawa, która doczekała się własnej światowej marki. Sprzedaje się ją po nazwą Cafe de Colombia.

Główne odmiany kaw kolumbijskich to – Excelso i Supremo. Obydwie kawy są delikatne, „zrównoważone” (nadają się do picia o każdej porze dnia), jedwabiste w smaku i bardzo aromatyczne. Charakterystyczny dla kawy kolumbijskiej jest delikatny, orzechowy posmak. Jedną z jej odmian jest kawa Supremo Medellin o średniej mocy, pełnym smaku i delikatnym zapachu. Jest niedroga, za 100 gram takiej kawy wystarczy zapłacić 19 złotych.

Wulkaniczna Gwatemala

Uprawę kawy w Gwatemali zapoczątkowali jezuici w połowie XVIII wieku, ale na dużą skalę gwatemalczycy zaczęli ją
Ziarna kawy Gwatemala Antigua, Pożegnianie z Afryką uprawiać dopiero w wieku XIX.

Kawa pochodząca z tego kraju Majów ma charakterystyczny aromat – korzenny, dymny. Jest łagodna, ale aromatyczna, nawet lekko pikantna. Gwatemalczycy twierdzą, że te wyjątkowe właściwości są rezultatem uprawy kawowców na wzgórzach wulkanicznych Sierra Madre. Przyczyną dymnego smaku ma być, według nich, zwiększona ilość azotu w powietrzu, który jest pozostałością erupcji wulkanicznych.

Najpopularniejszą odmianą kaw gwatemalskich jest Antigua. Jej cena waha się między 25 a 30 złotych za 250 gram. Po czym rozpoznasz kawę z Gwatemali? Po charakterystycznych, bardzo dużych ziarnach, tak zwanych Elephant (słoniowych).

Orzechowa Kostaryka

Kostaryka słynie z tego, że na 3,5 milina mieszkańców przypada 400 milionów kawowców. To
Costa Rica Tarrazu,
palarnia Black Coffee Roasters pierwszy kraj Ameryki Środkowej, w którym kawę produkuje się na tak szeroką skalę. Jej spożycie w tym kraju jest wyższe niż w Stanach Zjednoczonych i Włoszech.

Na Kostaryce uprawia się wyłącznie arabikę, robusta jest nielegalna. Coffea Arabica pochodząca z Kostaryki jest wysokiej jakości, gorsze ziarna (często barwione) trafiają jedynie na rynek wewnętrzny. Sprzyja temu wyjątkowy klimat – żyzna gleba, chłodne noce i wulkaniczny teren. Znakiem jakości kawy kostarykańskiej jest SHB, czyli strictly hard bean (wyłącznie twarde ziarno), który oznacza, że jest ono hodowane na wysokościach nie mniejszych niż 1500 m n.p.m.

Najlepszą odmianą kawy kostarykańskiej jest Tarrazu – lekko kwaskowa w smaku, charakteryzuje ją aromat orzecha włoskiego. La Minita Tarrazu, kawa pochodząca z plantacji La Minita jest wyjątkowa, bo uprawiana bez udziału nawozów sztucznych, ale bardzo trudno ją kupić. Za 250 gram kawy kostarykańskiej należy zapłacić od 20 do 30 złotych.

Jamajska Blue Mountain

Blue Mountain to szampan wśród kaw. Kawa Blue Mountain pochodząca z Jamajki zyskała miano najlepszej na świecie. To marka sama w sobie, jej jakość potwierdza oryginalny certyfikat załączany do zakupu. Czy rzeczywiście warto wydawać 80 złotych za 100 gram takiej kawy?

Klimat Jamajki sprzyja uprawie kawowców – dużo tam mgieł, deszczu i gór. Zbocze Blue Mountain pokryte jest
Kawa Jamajka Blue Montain,
Michello Caffeniewielkimi uprawami, hoduje się tam słynne, zielononiebieskie ziarno. Kawa jest tu uprawiana razem z bananami i avocado.

Smak Blue Mountain jest ceniony, bo zdaje się być optymalny – nie jest on ani bardzo kwaśny, ani zbyt intensywny, charakteryzuje go lekka owocowa nutka. Podobno kawa Blue Mountain zawdzięcza swój wyjątkowy aromat nie tylko sprzyjającemu uprawie kawowców jamajskiemu klimatowi, ale też sposobie jej transportowania – przewozi się ją w tradycyjnych, dębowych beczkach, w których kiedyś transportowało się rum (zdjecie).

O tym, czy warto zainwestować w kawę Blue Mountain, musisz zdecydować sam. Na pewno warto chociaż raz spróbować kawy, którą uważa się za najlepszą na świecie. Blue Mounain pije się głównie w Japonii, wykupuje ona 90% światowej produkcji.

Koniakowa kawa z Meksyku

Kawa Marago AstraMeksyk to jeden z największych światowych producentów kawy. Kawowce uprawia się tam w małych gospodarstwach, duże plantacje są rzadkością. Jeszcze całkiem niedawno uprawy były całkowicie kontrolowane przez rząd – skup odbywał się po najniższych cenach w zamian za pomoc techniczną.

Kawa meksykańska jest dość łagodna (intensywniejsza niż kawy z Ameryki Południowej), ma intensywny aromacie, w którym można wyczuć delikatną nutkę konikową. Ziarna takiej kawy są znane pod nazwą Maragogype i przypominają wielkością gwatemalskie Elephant. Za 250 gram kawy Maragogype trzeba zapłacić ok. 25 złotych.

Kawa „po meksykańsku” to Cafe de Olla – pije się ją w glinianych filiżankach, z cukrem i cynamonem.

Etiopska jakość

„Jeśli masz zmartwienie –napij się kawy, jeśli się cieszysz – napij się kawy, jeśli jesteś zmęczony – napij się kawy”, mówią Etiopczycy.


Kawa etiopska Sidamo, Kona Coast CafeEtiopia to ojczyzna kawy. Pierwsze napary kawowe, według popularnej legendy, pili mnisi. Coffea arabica rośnie tu dziko, w naturalnym środowisku i na dużych wysokościach (ok. 1500 metrów nad poziomem morza). Wywar przyrządzony z takiego ziarna jest mocny, z lekko winnym posmakiem.

Obok dzikich stanowisk, w Etiopii znajduje się wiele mniejszych i większych plantacji, na których można zaobserwować bardzo tradycyjny sposób uprawy. Etiopskie ziarna słyną ze swoich nieregularnych kształtów, nie powinno to jednak zniechęcić Cię do zakupu kawy pochodzącej z tamtych rejonów – jej jakość jest bardzo wysoka.

Kawy etiopskie mają wyjątkowo bogaty aromat – można w nim wyczuć nutkę owocową i winną. Nie są kwaśne, raczej delikatne w smaku. Harran, uprawiana na dużych wysokościach, jest gatunkiem, z którego otrzymuje się kawę o lekkim winnym posmaku i wyjątkowym, intensywnym aromacie i bardzo lekkiej kwaskowości.
Do najszlachetniejszych i najbardziej cenionych gatunków należą:

Djimah – jedna z najbardziej naturalnych, rosnących dziko, przez co jej ziarno jest nieforemne. W jej aromacie wyczuwa się delikatną, nutkę gorzkiej czekolady i winny posmak.

Sidamo – jej smak jest intensywny i głęboki – winny i korzenny zarazem, czuć w niej akcent kwiatowy.

Yirgaheffe – uważana za najszlachetniejszą odmianę kaw etiopskich. Jej aromat porównuje się zapachem łąki pełnej kwiatów. Bardzo trudno ją kupić, szczególnie w Stanach Zjednoczonych, w Europie jest popularniejsza. Niemiecka firma Dallmayr (zdjęcie), dzięki dobrym relacjom z etiopskimi przemysłowcami i otrzymuje dużą część importowanych ziaren. W Polsce kawę Yirgaheffe można kupić, między innymi, w sklepie Pożegnanie z Afryką i Goodcoffee. Za 250 gram takiej kawy musisz zapłacić 40 złotych.

Etiopczycy często dodają do kawy sól i masło i inne ostre przyprawy, które ich zdaniem, uwalniają z naparu aromat.

Kwaśna kawa z Kenii

Kawa kenijska AA, Coffea Uprawa kawy w Kenii jest traktowana z dużą powagą, a niszczenie kawowców jest uważane za przestępstwo. Mimo, iż kawa trafiła tu późno, bo dopiero w XIX wieku, tradycja jej uprawy i picia jest w Kenii bardzo silna.

Kenia znana jest z dbałości o jakość kawy – ziarna są selekcjonowane już na etapie zbiorów. Kontrolą jakości zajmuje się Coffee Board of Kenya, która skupuje całą produkcję i sprzedaje importerom. Gatunki kaw nie są klasyfikowane, ziarnom nadaje się nazwy, takie jak: PB i AA Plus.

Kenijska arabika jest intensywna i aromatyczna (z mocną, owocową nutą), a jej charakterystyczną cechą jest wyczuwalna kwaskowość i cierpkość. Jeśli nie gustujesz w kwaśnych kawach, zdecydowanie nie jest to odmiana dla Ciebie. Za 250 gram kenijskiej arabiki zapłacisz około 30 złotych.

Producenci i ceny

Kraje kawy  Do największych palarni kawy należą:

• Astra
• Dallmayr
  
• Kraft Foods (Jacobs, Maxwell House)
  
• Mokate
• Nestle (Nescafe)
  
• Sara Lee Corporation (Prima)
• Strauss Cafe (MK Cafe, Lavazza)
• Tchibo
• Woseba
• Vergnano

Ceny są różne, wele zależy od pochodzenia, gatunku kawy i samej marki. W tabeli znajdziesz przykłady:

Wskazówka - za mniej niż 5-6 złotych raczej nie kupisz 100% arabiki, tylko mieszankę. Czytaj etykiety.

Podsumowanie

Wiesz już, jaki smak ma kawa z Meksyku, Kenii czy Etiopii, orientujesz się, jakie wpływ na zdrowie ma kofeina, umiesz odróżnić arabikę od robusty. Pora odpowiedzieć sobie na zadane we wstępie pytania i określić swoje potrzeby.

Lubisz kawę z ekspresu czy wolisz tradycyjnie zaparzaną?

Jeśli kupujesz kawę do ekspresu ciśnieniowego, wybierz drobno zmielone ziarna (proszek).
Jeśli kupujesz kawę do ekspresu przelewowego lub zaparzacza, wybierz ziarna średnio lub grubo mielone.

Odpowiednio zmielone ziarna to gwarancja dobrego smaku kawy!

Smakuje Ci kawa o kwaskowym posmaku, czy wolisz delikatną, łagodną?

Wybór kawy o odpowiednim smaku nie jest łatwy. Gatunków i mieszanek jest wiele. Jeśli chcesz mieć pewność, żeby wybierasz kawę o określonym smaku, zasugeruj się krajem, z którego pochodzi. Osobom, które lubią kawę o kwaskowym posmaku, polecamy kawę kenijską lub kostarykańsą. Zwolennikom delikatnego, łagodnego smaku polecamy kawę kolumbijską, meksykańską lub etiopską.

Kawa to dla Ciebie źródło pobudzającej kofeiny, czy raczej wyłącznie smakowe doznanie?

Jeśli pijesz kawę, żeby się obudzić, podwyższyć sobie ciśnienie, wybierz kawę kofeinową. Najwięcej kofeiny zawiera kawa  rozpuszczalna, zalewana lub zaparzana w kawiarce.

Jeśli pijesz kawę tylko dla doznań smakowych, a kofeina jest Ci zbędna, wybierz kawę bezkofeinową lub zbożową.

Mamy nadzieję, że masz teraz ochotę na filiżankę dobrej kawy!