Jaki kompaktowy aparat fotograficzny kupić? Część II

Wiesz już, jakie są typy aparatów kompaktowych, ale zastanawiasz, jak właściwie zbudowany jest aparat? Przeczytaj – w drugiej części dowiesz się, z czego składa się aparat i jakie parametry jego części składowych trzeba wziąć pod uwagę przy zakupie.

Obiektyw

Obiektyw to układ soczewek (od kilku do kilkunastu), który przekazuje widziany obraz na matrycę. W większości kompaktów obiektyw jest wbudowany w aparat na stałe, wyjątkiem są kompakty zaawansowane z wymienną optyką – w nich możesz zmieniać obiektywy. Większość aparatów kompaktowych ma obiektyw wysuwany. Modele z wewnętrznym ogniskowaniem to np. niektóre aparaty stylowe (np. Sony DSC-G3).

Z obiektywem wiąże się kilka pojęć, które omówimy poniżej.

Ogniskowa

Jest to odległość od środka optycznego obiektywu do materiału światłoczułego (matrycy), oznaczana literą f i wyrażana w milimetrach. Jest to bardzo ważna wielkość fizyczna, pozwalająca określić zdolność skupiania promieni światła w obiektywie przez soczewkę.
W zależności od wielkości ogniskowej wyróżniamy 3 podstawowe rodzaje obiektywów, których parametry* i zastosowanie ilustruje poniższa tabela (w tym miejscu warto zauważyć, że kąt widzenia ludzkiego oka to 45 – 50°, a obojga oczu – 35°):

Obiektyw Kąt widzenia Ogniskowa Zastosowanie
szerokokątny powyżej 64° mniej niż ok. 50 mm krajobrazy, architektura, zamknięte pomieszczenia, reportaż
standardowy od 35° do 64° ok. 50 mm do uniwersalnego zastosowania
długoogniskowy/
teleobiektyw
poniżej 35° powyżej ok. 50 mm portrety, obiekty oddalone

 

Przy aparatach cyfrowych podaje się ogniskową przeliczaną do obiektywów stosowanych w aparatach analogowych lub lustrzankach z matrycą 24×36 mm (nazywaną też 35 mm). Taką ogniskową w aparacie cyfrowym nazywa się też ekwiwalentem ogniskowej dla 35 mm. Taki sposób przeliczenia ogniskowej jest zastosowany po to, żeby użytkownik wiedział, jaki obiektyw ma jego aparat.

Przykład: matryca w aparacie kompaktowym ma wymiary 8,8×6,6 mm. Dla tej matrycy obiektyw standardowy ma 11 mm (przekątna wyliczona z twierdzenia Pitagorasa). Patrząc na tabelkę powyżej wychodziłoby, że jest to obiektyw szerokokątny, a nie standardowy. Wiesz jednak, że dane z tabelki dotyczą matrycy 24×36 mm, czyli matryca 8,8 x 6,6 mm jest ok. 4 razy mniejsza. Aby dowiedzieć się, jaki masz obiektyw, musisz pomnożyć 11 przez 4. Wynik 44 oznacza, że ten obiektyw jest standardowy.

Ekwiwalent ogniskowej pomaga zorientować się w rodzajach obiektywów aparatów cyfrowych o matrycy mniejszej niż 24 x 36 mm.

Poniżej przedstawiamy przykładowe długości ogniskowych (dających najszerszy kąt widzenia – im szerszy kąt widzenia, tym łatwiej Ci będzie fotografować np. budynki czy obiekty, osoby w pomieszczeniu) w przeliczeniu do ogniskowej 35 mm wraz z przykładami aparatów:

Wielkość ogniskowej (mm) – ekwiwalent dla 35 mm Przykład kompaktu amatorskiego (T – tradycyjny, S – stylowy, Z – z dużym zoomem) Przykład kompaktu zaawansowanego (T – tradycyjny, W – wymienna optyka, Z – z dużym zoomem)
24 Samsung WB500 (Z) Panasonic Lumix DMC-LX3 (T)
26 Olympus FE-4000 (S) Kodak EasyShare Z980 IS (Z)
28 Samsung IT 100 (T) Ricoh Caplio R10 (T)
33 Panasonic Lumix DMC-FS62 (T) FujiFilm FinePix S1500 (Z)
34 Kodak EasyShare M320 (S) Olympus E-P1 PEN z obiektywem 17 mm (W)
35 Canon PowerShot D10 (T) Samsung PL50 (S) Kodak EasyShare Z950 (Z)
36 Olympus Mju 5000 (Z) Canon PowerShot SX110 IS (Z)
38 Praktica DCZ 10.2 (T) Sony DSC-H20 (Z)
41 Nikon Coolpix L19 (T) Sigma DP2 (T)

 

 Wśród kompaktów z obiektywami szerokokątnymi istnieje spora rozpiętość (nawet 10 mm – zobacz Kodak EasyShare M320 oraz Samsung WB500), jeśli masz zamiar fotografować kompaktem krajobrazy, architekturę czy obiekty i osoby w pomieszczeniu, wybierz obiektyw z najkrótszą ogniskową. Pamiętaj przy tym, że im szerszy obiektyw, tym cena aparatu może (ale nie jest to regułą) być wyższa (we wspomnianych powyżej modelach różnica w cenie wynosi 500 zł).

Wielkość ogniskowej powyżej najszerszego kąta widzenia (np. Samsung WB500 ma ogniskową 24 mm, a Nikon Coolpix L19 – 41 mm) w kompaktach jest wielokrotnością uzyskaną za pomocą zoomu. To właśnie ze względu na jego obecność lub brak obiektywy dzielą się na:

  • stałoogniskowe – aparaty kompaktowe z takim obiektywem są rzadkością na rynku (np. amatorska Praktica DPix 3200 czy zaawansowany Ricoh Caplio GR Digital III), ponieważ wymagają lepszych umiejętności kadrowania i fotografowanie nimi trochę ogranicza (do obiektów oddalonych trzeba podejść, nie można ich przybliżyć aparatem).
  • zmiennoogniskowe (tzw. zoom) – pozwalają wiele razy (od 2 do 26 razy, np. Olympus SP-590 UltraZoom) zwiększyć ogniskową w obiektywie. Działają jak lornetka, czyli przybliżają fotografowany obraz. Dzięki zmiennoogniskowemu obiektywowi aparat ma zastosowanie uniwersalne (można fotografować różne obiekty stojąc w tym samym miejscu i przybliżać je zmieniając ogniskową). Przy obiektywach zmiennoogniskowych przydatna jest stabilizacja obrazu (o jej rodzajach, zaletach i wadach napisaliśmy w dalszej części artykułu).

Dla osób oczekujących prostoty obsługi lepszym rozwiązaniem będzie aparat ze zmiennoogniskowym obiektywem. Jeśli ktoś zamierza poznawać głębiej tajniki fotografii, polecamy aparat z obiektywem stałoogniskowym (najlepiej kompakt zaawansowany z wymiennym obiektywem stałoogniskowym), który pozwoli m.in. na naukę kadrowania.

Zarówno przy fotografowaniu aparatem z obiektywem stałoogniskowym jak i zmiennogniskowym może czasem zdarzyć się konieczność umieszczenia aparatu na statywie. Więcej na temat zastosowania statywu przeczytasz w artykule Jak kupować statyw?.

Przysłona (przesłona)

To układ listków, który umożliwia regulowanie ilości wpadającego do obiektywu światła. Stopień otwarcia przysłony jest możliwy do regulowania w menu w większości aparatów kompaktowych. Może wynosić od 1,9 do 22. Maksymalnie otwarta przysłona ma wartość 1,9, najmocniej zamknięta – 22.

Jasność obiektywu

Określa maksymalną ilość przepuszczanego przez obiektyw do matrycy światła (czyli jak maksymalnie można otworzyć przesłonę w obiektywie). Im mniejsza liczba, tym większa jasność – np. obiektyw 2,0 przepuszcza więcej światła niż 5,6). Oznaczana jest literą „x” – gdzie „x” to najmniejsza wartość przysłony.
W tabeli przedstawiamy przykładowe jasności obiektywu i czasu naświetlania (przy maksymalnie otwartej przysłonie) – zobacz, jak zmienia się czas naświetlania przy obiektywie o jasności 2,0 i 5,6:

Przykładowa jasność obiektywu  Czas naświetlania*
2,0 1/500
2,8 1/250
4,0  1/125
5,6 1/60

 Im jaśniejszy będzie obiektyw, tym łatwiej będzie Ci fotografować w słabych warunkach oświetleniowych bez konieczności użycia lampy błyskowej czy statywu. Ponadto, jasny obiektyw pozwala uzyskać tzw. płytką głębię ostrości, czyli efekt wyróżnienia ostrego fotografowanego motywu, np. osoby, na tle rozmytego drugiego planu.

 

Przy obiektywach stałoogniskowych wartość jasności jest stała, przy obiektywach zmiennoogniskowych – zmienna, w zależności od długości ogniskowej. Dlatego obiektywy zmiennoogniskowe mają przy tym parametrze podane 2 liczby: dla najkrótszej i najdłuższej ogniskowej.

Zakres ustawiania ostrości i sposoby ustawienia ostrości

Zakres ustawiania ostrości to najmniejsza odległość, z jakiej możliwe jest ustawienie ostrości. Dla obiektywów zmiennoogniskowych ten parametr jest podawany za pomocą dwóch liczb – jedna dotyczy obiektywu szerokokątnego, a druga – obiektywu długoogniskowego.
Przykład: kompakt stylowy Ricoh CX2 ma zakres: od 30 (W), od 150 (T), gdzie W oznacza obiektyw szerokokątny, a T – obiektyw długoogniskowy.

Wybierając aparat zwróć uwagę na to, by pierwsza liczba (dla W) była jak najmniejsza – wtedy aparat z mniejszej odległości złapie ostrość.

Sposób ustawiania ostrości może być:

  • automatyczny (autofocus, AF, podstawowe rozwiązanie dostępne we wszystkich aparatach kompaktowych – np. Panasonic Lumix DMC-FS6). Autofocus dzieli się na:

    • punktowy (ostrość jest ustawiana dla małego stałego lub zmieniającego się obszaru)
    • wielopunktowy (ostrość jest ustawiana w punkcie, który zostanie uznany za najważniejszy)
  • manualny (MF, pozwala na ręczne ustawienie ostrości, występuje w bardziej zaawansowanych aparatach kompaktowych – np. Kodak EasyShare Z915).

Niektóre aparaty mają dodatkowe sposoby wykrywania ostrości – wykrywanie twarzy (aparat rozpoznaje twarz i w stosunku do niej dobiera ostrość), inteligentne wykrywanie sceny (aparat dostosowuje ostrość do inteligentnie rozpoznanej sceny typu portret, makro, krajobraz – np. Canon Ixus 100 IS).

Dla osób, które chcą robić zdjęcia w bardziej zaawansowany i świadomy, sposób polecamy aparaty z manualnym trybem ustawiania ostrości (kompakty zaawansowane i niektóre amatorskie – stylowe i z dużym zoomem).

Tryb makro

Pozwala fotografować z bliska małe obiekty (wnętrze kwiatu, owoce, motyle itp.). Podana w centymetrach wielkość to minimalna odległość, w jakiej można ustawić tryb makro (najmniejsza to 0 cm – np. Canon PowerShot SX1 IS). Jeśli aparat ma obiektyw zmiennoogniskowy przy parametrze makro najczęściej będzie podany zakres dla najmniejszej i największej ogniskowej.

Jeśli wiesz, że będziesz często fotografować w trybie makro, wybierz aparat z najmniejszą odległością, w jakiej można ustawić tryb makro. Zastanów się również nad zakupem konwertera, który pozwoli Ci robić zdjęcia w trybie makro w większej skali odwzorowania niż lustrzanka z podstawowym obiektywem. Pamiętaj przy tym, że konwerter wymaga kompaktu zaawansowanego.

Średnica obiektywu

Średnica gwintu, na który możesz wkręcić filtr lub specjalny konwerter.
W wypadku kompaktów obiektywy nie podlegają standaryzacji, dlatego trzeba dokładnie sprawdzać wielkość średnicy przed zakupem filtrów lub konwertera.

Matryca

Matryca to element światłoczuły rejestrujący obraz, nie tylko zdjęcie, również obraz podglądu czy film. Ze względu na technologię wykonania wyróżnia się matrycę CCD i CMOS.

Specjaliści polecają matrycę wykonaną w technologii CMOS, ponieważ na zdjęciach zapisywanych na tym typie matrycy występują mniejsze szumy*) przy wysokich czułościach. Matryce różnią się też wielkością fizyczną (nie mylić z rozdzielczością) – wśród kompaktów największe matryce mają aparaty zaawansowane. Poniżej przedstawiamy przykładowe wielkości fizyczne matryc:*

Wielkość matrycy (cale) Wielkość matrycy (szer. x wys. w mm) Przekątna (mm) Przykładowy aparat
1/2,5 5,76×4,29 5,8 Praktica Luxmedia 12-03
1/2,3   6,16×4,62 7,70 Canon PowerShot D10
1/1,7  7,6x 5,7 9,5 Canon PowerShot G11
  20,7×13,8 24,9 Sigma DP2

Źródło: opracowanie własne i na podstawie www.dpreview.com

Im większa matryca, tym lepiej, ponieważ wielkość matrycy wiąże się m.in. z precyzyjnym rejestrowaniem obrazu.

Rozdzielczość matrycy

Podawana w megapikselach (Mpx), czyli milionach pikseli, oznacza liczbę fotoczułych komórek na matrycy. Piksele dzielą się na efektywne (realna liczba wykorzystanych w trakcie robienia zdjęcia fotoczułych komórek na matrycy) i niewykorzystane (do zapisu informacji o zdjęciu). Najczęściej producenci podają informację o liczbie efektywnych pikseli, czyli takich, które są na zdjęciu (jedna fotoczuła komórka na matrycy równa się 1 pikselowi na zdjęciu – jeżeli aparat ma rozdzielczość efektywną 1 Mpx, oznacza to, że wykonane zdjęcie ma 1 milion pikseli).

Zasadę im wyższa rozdzielczość, tym lepsza jakość zdjęcia należy rozpatrywać w kontekście wielkości matrycy.
Dlatego należy obliczyć optymalną rozdzielczość. Aby to zrobić, trzeba pomnożyć podaną w calach wielkość zdjęć (którą chcesz uzyskać), przez: 0,04 Mpx (parametr dla 200 dpi* lub 0,09 Mpx (parametr dla 300 dpi*) daje minimalną i maksymalną rozdzielczość matrycy.

Na przykład: jeśli chcesz robić zdjęcia o wymiarach 10×15 cm (w przeliczeniu na cale ok. 4×6), to minimalna rozdzielczość matrycy będzie wynosiła 1 Mpx (4x6x0,04 Mpx=0,96 Mpx), a maksymalna – 2,2 Mpx (4x6x0,09 Mpx=2,16 Mpx).
W takim razie po co robić w wyższej rozdzielczości niż nawet zalecana maksymalna rozdzielczość? Zdjęcie o wyższej rozdzielczości można wykadrować zachowując wysoką jakość. Ponadto z takiego zdjęcia można zrobić odbitkę w większym formacie bez utraty jakości.

Z rozdzielczością wiąże się pikselowa pułapka – na małej matrycy producenci „upakowują” miliony pikseli, bo dla klienta liczba pikseli jest często wyznacznikiem jakości aparatu. Niestety, takie upakowanie nie polepszy, a wręcz pogorszy jakość zdjęcia.

Czułość ISO

Zakres, w jakim matryca jest światłoczuła – im mniejsza liczba, tym mniejsza czułość. Wyższa czułość matrycy pozwala na robienie zdjęć w słabszym oświetleniu bez konieczności używania lampy błyskowej. Użyteczny zakres czułości w kompaktach to zazwyczaj od 80 do 400 (wielkość matrycy w kompaktach ogranicza zakres użytecznej czułości i dlatego czułość 3200 będzie nieużywana, ponieważ przy jej użyciu uzyskamy bardzo słabej jakości obraz z dużym zaszumieniem*).

Jeśli chcesz zobaczyć różnicę w jakości zdjęć wykonywane na różnych czułościach kliknij tutaj.

Procesor

Ma za zadanie zapisać zdjęcie w postaci cyfrowej i w związku z tym wykonać wszystkie operacje. Od procesora zależy też m.in. szybkość aparatu, odwzorowanie kolorów, ostrość obrazu, wykonywanie zdjęć seryjnych fotografowanie w wyższych czułościach czy rejestrowanie filmów w wysokiej jakości.

Wyświetlacz

Wyświetla obraz przed zrobieniem zdjęcia oraz pokazuje podgląd już zrobionego zdjęcia. Ponadto wyświetlacz pomaga w obsłudze menu.

Z wyświetlaczem wiąże się kilka parametrów.

Rozmiar

Podawany w calach, określa przekątną wyświetlacza. Rozmiar wyświetlacza, który pozwala sprawdzić ostrość i jakość zdjęcia powinien mieć 2,5 do 3 cali. Modele z wyświetlaczem mniejszym niż 2,5 cala i większym niż 3 cale to najczęściej aparaty kompaktowe amatorskie (niektóre, tak jak np. Sony CyberShot T-9000 mają przyciski dotykowe, wyświetlane na ekranie).

Poniżej przedstawiamy 2 rozmiary wyświetlacza na przykładzie aparatów:

Przekątna wyświetlacza (cale) 2,4 3,5
Rozmiar wyświetlacza (cm) 6,1 8,89
Przykładowy aparat

Kodak EasyShare C140

Sony DSC-T900

 

W kompaktach wyświetlacz pomiędzy 2,5 a 3 cala jest wystarczający. Wielkość wyświetlacza może mieć wpływ na to, czy aparat ma wizjer (im większy wyświetlacz, tym mniej miejsca na wizjer) i na zużycie baterii (im większy, tym szybciej się rozładowują).

Typ

Określa rodzaj zastosowanej technologii w wyświetlaczu. Może to być TFT (pozwala uzyskać obraz najwyższej jakości, np. Praktica Luxmedia 12-03) lub LTPS-TFT (rodzaj TFT, pozwala zaoszczędzić do 40% energii) – np. Benq C1020.

Rozdzielczość (podawana w pikselach)

Określa, w jakiej rozdzielczości jest wyświetlany obraz na wyświetlaczu (im wyższa, tym obraz wyraźniejszy). Rozdzielczość wyświetlacza nie ma nic wspólnego z rozdzielczością matrycy. Może wynosić od 115 000 pikseli (np. Sanyo VPC-S60) do nawet 921 600 (np. Sony DSC-T900).

Jeśli chcesz, żeby obraz na Twoim wyświetlaczu był bardzo wyraźny, wybierz aparat z rozdzielczością powyżej 400 000 pikseli.

Regulacja jasności obrazu widocznego na wyświetlaczu.

Dzięki podniesieniu jasności wyświetlany obraz jest lepiej widoczny przy np. jasnym świetle dziennym. Możliwe rozwiązania to regulacja automatyczna (np. Samsung IT 100) lub za pomocą poziomów (może być nawet 11 poziomów – np. Panasonic Lumix DMC-LS85).

Opcja regulacji jasności pozwoli Ci nie tylko dostosować poziom jasności do warunków (ostre światło, ciemniejszy pokój), ale też zaoszczędzić energię, kiedy obraz z wyświetlacza nie będzie Ci potrzebny (możliwość mocnego wyciemnienia obrazu).

Możliwość odchylenia i/lub obrotu wyświetlacza

Ta funkcja ułatwia fotografowanie z nietypowej perspektywy (np. nisko nad ziemią lub wysoko nad głową). Przykładem aparatu z możliwością odchylenia jest Sony DSC HX1, natomiast z możliwością odchylenia i obrotu – kompakt zaawansowany Canon PowerShot G11.

Możliwość odchylenia i/lub obrotu jest przydatną funkcją, gdy zamierzasz często fotografować rzeczy z nietypowych perspektyw. Szczególnie polecany jest wyświetlacz odchylany z obrotem, ponieważ pozwala na zrobienie zdjęcia np. sobie samemu lub zza czegoś (jakby z ukrycia). Pozwala również na obrócenie wyświetlacza tak, by go „zamknąć” co pozwala uniknąć porysowań.

Życzymy Ci wielu pięknych zdjęć!

———————————————————————————————————————————————————————————

Konsultacja merytoryczna:
Jakub Kaniuka
Cyfrowe.pl
www.cyfrowe.pl

Jaki kompaktowy aparat fotograficzny kupić? Część II 5.00/5 (100.00%) 2 votes

Submit a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

x
Spodobał Ci się artykuł? Udostępnij znajomym!