Jaki makaron kupić?

Statystyczny Włoch zjada 28 kilogramów makaron u rocznie. Statystyczny Polak jedynie 5 kg. Ta liczba wciąż się jednak zmienia, a wpływa na to popularność kuchni włoskiej i azjatyckiej. Warto wiedzieć, czy makaron rzeczywiście tuczy i co decyduje o jego jakości. Miłej lektury.

Makaron nie jest wynalazkiem naszej epoki. Europejskie tradycje jego spożywania sięgają czasów starożytnej Grecji i Rzymu, w Chinach stanowił składnik diety już 4 tysiące lat temu. Dużą rolę w rozpowszechnieniu pasty na naszym kontynencie mieli Arabowie, którzy w VIII wieku najechali Sycylię. Pierwsze makaronowe dania były przyrządzane na sposób bliskowschodni – na słodko – z cynamonem, rodzynkami i miodem.

Obecnie rodzajów makaronów jest bardzo dużo, typów jeszcze więcej. Włosi szczycą się kilkoma setkami oficjalnych nazw makaronu, które zależą głównie od jego kształtu. Nie sposób opisać wszystkie. Warto jednak wiedzieć, czy różni się pasta polska od włoskiej i chińskiej, jakie właściwości ma makaron ryżowy czy sojowy i jak wybrać produkt dobrej jakości, który po ugotowaniu nie będzie rozpadał się lub przypominał sklejonej kuli. O tym i o kilku innych makaronowych ciekawostkach przeczytasz w naszym artykule.

Podstawowe rodzaje

Na naszych polskich, sklepowych półkach można znaleźć przeważnie dwa, podstawowe rodzaje makaronu:

  • Makaron jajeczny
  • Makaron z semoliny

Makaron Swojski jajeczny, muszelka morska, Czarniecki makaron
Makaron Swojski jajeczny,
muszelka morska,
Czarnieckie Makarony

Makaron jajeczny
jest bardzo popularny w Polsce. Jego składniki, czyli pszenica (zazwyczaj miękka, typu 450, 500) i jaja, to produkty typowe dla polskiej wsi. Taki sam makaron zagniatały nasze babcie.

Bez problemu znajdziesz go na naszych krajowych, sklepowych półkach. Poszczególne jego typy różni ilość dodanych jaj (mogą to być dwa jaja, cztery jaja, a nawet osiem jaj). Charakterystyczną cechą, która odróżnia go od makaronu z semoliny, jest intensywniejszy żółty kolor.

Ilość jaj w nazwie makaronu oznacza, ile dodano ich do kilograma mąki. Warto wiedzieć, że często, szczególnie w przypadku makaronów wielojajecznych, używa się nie tyle jajek świeżych, co sproszkowanych.

Uwaga – makaron jajeczny wykonany z miękkiej mąki pszennej bardzo trudno ugotować „al dente”, bardzo szybko zaczyna się kleić.


Agnesi Penne Rigate,
makaron z pszenicy durum
Makaron z semoliny to produkt typowo włoski (tak zwana pasta secca). Mąkę semolinę otrzymuje się z twardej pszenicy durum, której we Włoszech uprawia się bardzo dużo (to największy jej eksporter). Jest delikatnie żółta, w przeciwieństwie do mąki otrzymywanej z pszenicy miękkiej.

Składniki makaronu z pszenicy durum to semolina i woda. Inne dodatki są niedopuszczalne. Większość makaronów z twardej pszenicy, które można kupić w polskich sklepach to produkty wyprodukowane we Włoszech.

Po ugotowaniu makaronu z semoliny, nie trzeba hartować go wodą. Dobry makaron z mąki durum nie powinien się kleić.

Włosi wyróżniają oficjalnie około 350 typów makaronu. Kształt ma bardzo duże znaczenie, z każdego typu makaronu przyrządza się inną potrawę. Jeśli chcesz wiedzieć, jakie składniki pasują do danego makaronu, koniecznie przeczytaj nasz artykuł dodatkowy!

Wartości odżywcze

Makaron z pszenicy durum jest mniej kaloryczny niż jajeczny, Agnesi Penne Rigate
Makaron z pszenicy durum
jest mniej kaloryczny niż jajeczny,
Agnesi Penne Rigate
Mówi się, że makaron tuczy i to stwierdzenie jest tak powszechne, że powtarza się je jak mantrę. Dietetycy jednak uspokajają. Rzeczywiście, 200 gramów suchej masy makaronowej zawiera około 700 kcal. Ale to 200 gramów po ugotowaniu pęcznieje do około 400-500, a to już porcja-gigant, która spokojnie wystarczy dla dwóch dorosłych osób. Tak więc – tuczą dodatki, sosy, a nie sam makaron. Poświadczają to popularne diety – śródziemnomorska (składająca się z ryb, makaronu, warzyw i owoców) i makaronowa.

Makaron jajeczny jest bardziej kaloryczny niż makaron z pszenicy twardej. Ilość kalorii rośnie wraz z ilością jajek dodanych do kilograma mąki. Za dietetycznością makaronu z semoliny przemawia też to, że ugotowany „al dente”, na długo zaspokaja głód. Z makaronem jajecznym jest inaczej – tłumi apetyt tylko na chwilę.

Jeśli chodzi o wartości odżywcze, zarówno makaron jajeczny, jak i ten i z pszenicy durum, to przede wszystkim bogate źródło węglowodanów (stanowią około 70% masy). Reszta to białko, tłuszcze i witaminy. Bogatszy w białko, ale też tłustszy, jest makaron jajeczny.

Makaron zawiera witaminy z grupy B – B1, B6 i PP. Witamina B1 poprawia pamięć, koncentrację, witamina B6 odpowiada za prawidłową pracę serca i układu nerwowego, a witamina PP – odpowiada za metabolizm, poprawia stan skóry i włosów.

Udowodniono, że makaron pszeniczny wpływa korzystnie na poziom cukru we krwi, pomaga obniżyć IG, czyli indeks glikemiczny. To dobra wiadomość dla cukrzyków.

Pozostałe rodzaje makaronów

Oprócz opisanych wyżej, popularnych rodzajów makaronu, w sklepach można znaleźć też inne rodzaje – np. takie, które przybyły do nas z dalekiego wschodu, albo takie, które są przeznaczone dla osób na diecie bezglutenowej. Poniżej kilka przykładów:

Makaron z mąki pełnoziarnistej Pod tą nazwą możesz znaleźć makaron z razowej mąki z wysokiego przemiału, czyli takiej, która zawiera dużo witamin i minerałów. Może to być mąka pszenna (wtedy makaron ma kolor brązowo-żółty) lub żytnia (wtedy makaron ma ciemno-brązowy kolor). Makaron z mąki pełnoziarnistej zawiera dużo więcej witamin i soli mineralnych niż klasyczny.    Lubella Pełne Ziarno, Gniazda z 5 zbóż
Lubella Pełne Ziarno, Gniazda z 5 zbóż
Makaron orkiszowy Mąka orkiszowa była popularna w średniowieczu, obecnie znów wraca do łask ze względu na dużą zawartość błonnika, żelaza i nasyconych kwasów tłuszczowych. Dieta orkiszowa pomaga uporać się z problemami skórnymi i niestrawnością. Makaron orkiszowy zyskuje coraz większą popularność wśród miłośników zdrowej żywności. Ma charakterystyczny szaro-zielony kolor. Nie zawiera glutenu.  Makaron orkiszowy, Malwa
Makaron orkiszowy, Malwa
Makaron jęczmienny Makaron jęczmienny otrzymuje się z mąki jęczmiennej. O ile taka mąka raczej nie nadaje się do wypieków (zawiera niewiele glutenu), o tyle świetnie sprawdza się jako mąka makaronowa. Zawiera dużo witaminy PP, która wspomaga metabolizm i układ nerwowy. Taki makaron produkuje się m.in. we Włoszech.    Makaron jęczmienny, Castagno
Makaron jęczmienny, Castagno
Makaron kukurydziany To żółty makaron, który otrzymuje się z kukurydzianej mąki. Jest bogata w błonnik i witaminy B, E, A. Zawiera też magnez i potas. Uważana jest za bardzo zdrową, nie zawiera glutenu. Pasuje do sałatek meksykańskich, znakomicie smakuje z fasolą.   Makaron kukurydziany, 3 Pauly
Makaron kukurydziany, 3 Pauly
Makaron ryżowy Makaron ryżowy otrzymuje się z mąki ryżowej, czyli pośrednio – z ryżu. Jego klasyczna postać to bardzo cienkie, białe niteczki, ale z mąki ryżowej produkuje się też np. szersze wstążki i rurki. Składa się głównie ze skrobi, nie zawiera glutenu i tłuszczu. Łatwo go przyrządzić, wystarczy zalać wrzątkiem. Jest bardzo popularny w Azji, szczególnie w Chinach. Można go podawać z kurczakiem, owocami morza i warzywami. Idealny do azjatyckich zup.  Makaron ryżowy nitki, Tao Tao
Makaron ryżowy nitki, Tao Tao
Makaron sojowy Wydawałoby się, że otrzymuje się go z soi, ale nazwa handlowa jest mylna. W rzeczywistości w jego składzie można znaleźć przede wszystkim skrobię otrzymywaną z fasoli mung. Zawiera około 10% białka, ma niewiele tłuszczu. Jest bezglutenowy. Ma postać długich, przezroczystych nitek. Wystarczy zalać go wrzątkiem, nie wymaga gotowania. Najlepiej smakuje jako dodatek do zup, sajgonek, można go podawać z wieprzowiną lub wołowiną i warzywami.  Makaron sojowy, Kaset Thai ha
Makaron z fasoli mung, Kaset Thai ha
Makaron soba Makaron z mąki pszennej i gryczanej. Dzięki tej ostatniej, ma charakterystyczny orzechowy posmak, zawiera witaminy B1 i PP i przeciwutleniacze. Ma dużo białka. Charakteryzuje go beżowy kolor. Świetnie smakuje w zupach i z sosami. Popularny szczególnie w Japonii.  Tokyoto Soba
Tokyoto Soba
Makaron somen To japoński makaron pszenny. Ma postać cienkich nitek, przypomina spaghetti. Jest bardzo jasny, w przeciwieństwie do europejskich odpowiedników. Można go stosować jako zamiennik naszego makaronu, pasuje do zup i innych klasycznych polskich dań. Jest lekkostrawny.  Tokyoto Somen
Tokyoto Somen

Dodatki

Pewnie nie raz  zastanowiło Cię, skąd biorą się makarony w kolorze zielonym czy czerwonym. Taka barwa wcale nie oznacza, że do makaronu zostały dodane sztuczne barwniki. Przeciwnie. Prawo zabrania Makaron trzy kolory, De Cecco
Makaron trzy kolory, De Cecco
dodawania do makaronu jakiejkolwiek chemii. Otrzymanie kolorowego makaronu umożliwiają takie naturalne barwniki, jak:

  • Szpinak – sprawia, że makaron ma kolor zielony.
  • Dynia – sprawia, że makron ma kolor pomarańczowy.
  • Marchew – sprawia, że makaron ma kolor czerwony.
  • Buraki – sprawiają, że makaron ma kolor fioletowy.
  • Mątwa i kałamarnica – sprawiają, że makaron ma kolor czarny.

 

Makarony kolorowe często mylone są ze smakowymi. Te ostatnie charakteryzuje dodatek nie tyle barwników, co przypraw. I tak, w sklepach można znaleźćMakaron z chilli, Bartolini
Makaron z chilli, Bartolini
:

  • Makaron z pieprzem i cytryną – takie przyprawy doskonale komponują się z sosami rybnymi.
  • Makaron z czosnkiem – pasuje do sosów mięsnych i pomidorowych.
  • Makaron z truflami – świetnie smakuje z truflowymi sosami.
  • Makaron z łososiem – pasuje do sosów z owoców morza.
  • Makaron z peperoncino lub z chilli – czyli makaron z dodatkiem ostrej papryczki. Pasują do niego np. sosy pomidorowe.
     

Makaron z dodatkiem kakao? Czemu nie. Taki produkt, rodem z Włoch, można znaleźć w naszych sklepach. Świetnie smakuje jako dodatek lub baza deserów. Miłośnicy słodko-słonego kontrastu mogą jeść go np. z wątróbką.

Jak sprawdzić jakość?

Kupując klasyczny, polski makaron lub jego włoski odpowiednik z mąki durum, warto kierować się następującymi zasadami:

  • Makaron jajeczny nie powinien mieć jaskrawo-żółtej barwy. Świadczy to o dodatku jednego z barwników – kurkumy lub beta-karotenu. Mimo iż są naturalne, dodaje się je po to, by udawały jajka. To popularna praktyka.

  • Makaron nie powinien się kruszyć – jeśli widzisz, że już w paczce jest połamany, nie kupuj go. To znak kiepskiej jakości.

  • Jeśli widzisz na makaronie białe plamki, wybierz inne opakowanie. Plamki oznaczają kiepską jakość.


Makaron z twardej pszenicy po ugotowaniu
nie powinien się kleić
Mimo częstych kontroli, zdarzają się niestety przekłamania na opakowaniu dotyczące: zawartości tłuszczu w makaronach jajecznych (jest sztucznie zaniżana), używania na opakowaniach oznaczeń klas jakości (mimo, iż takich oficjalnie nie ma), wprowadzania klientów w błąd pisaniem na opakowaniu „świeże jaja” (podczas gdy w makaronie znajduje się sucha, jajeczna masa), a nawet – przekłamaniami dotyczącymi rodzaju mąki. (źródło: Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, badanie z 09.2009).

Jeśli ma się wątpliwości, co do informacji podanych na opakowaniu, można też sprawdzić jakość domowym sposobem. Wystarczy ugotować makaron w sposób, jaki podano na opakowaniu i zobaczyć, jak wygląda produkt. Dobry makaron z twardej makaronowej pszenicy powinien być al dente – twardy, sprężysty, niesklejony. Makarony z pszenicy zwykłej, które wymagają hartowania (przelewania zimną wodą po ugotowaniu) mają co prawda tendencję do sklejania się, ale jeśli przypominają posklejaną makaronową kulę, to znaczy, że ich jakość pozostawia wiele do życzenia.

Producenci i ceny

Do polskich producentów makaronów zalicza się między innymi firmy:

  • Bela
  • Czarnieckie Makarony
  • Goliard
  • Makarony Polskie (Sorenti, Abak, Makaron Staropolski, Solare)
  • Malma
  • Maspex Wadowice (Lubella, Makaron Wadowicki)
  • PPH Tabit (Bartolini)

Włoscy producenci, których makarony są importowane do Polski, to m.in.:

  • Arrighi
  • Barilla
  • Colussi (Agnesi)
  • De Cecco
  • Granoro
  • Mediterran

Makarony włoskie sprowadza się też z Kanady. Najbardziej znane marki to Primo Gusto (firmy GFS) i talpasta.

Makarony azjatyckie produkują:

  • Tan Viet International S.A. (Tao Tao, Tokyoto)
  • Thai ha

Makarony z mąk razowych czy bezglutenowych znajdziesz w ofercie producentów np. Haus Rabenhorst (firma niemiecka, właściciel marki 3 Pauly), Fabianelli (firma włoska), Bio Babalscy (firma polska), Maspex Wadowice (firma polska, właściciel marki Lubella).

Jeśli chodzi o ceny, są zróżnicowane. Najtańsze makarony możesz kupić już za 1,50 (cena za 500 gramów). Są to produkty krajowe, z najtańszej mąki, raczej kiepskie jakościowo. Za dobry makaron, czy to z mąki pszenicznej twardej, czy jajeczny, musisz zapłacić od 3,50 – 6,50 złotych. Na rynku nie brakuje też oczywiście makaronów, których koszt wynosi ponad 10 złotych – wiele zależy od renomy producenta, jakości użytych składników i ich unikalności (makarony z mąki orkiszowej czy kukurydzianej są droższe). Makarony azjatyckie dostaniesz za ok. 5 – 7 zł (cena za 200 gramów).

Podsumowanie

Kupowanie makaronu wcale nie jest takie proste, z pewnością nie wystarczy wybór najtańszego produktu z dolnej półki. Rodzaj makaronu dobierz do swojej diety i składników, z jakimi zamierzasz go przyrządzić. Zwróć uwagę na kształt, żeby nie popełnić kulinarnego faux-pas. Skontroluj jakość – zobacz, czy makaron nie jest pokruszony, nie ma białych plamek albo wyjątkowo żółtego koloru. Czytaj etykiety.

Wszystkim miłośnikom makaronu życzymy smacznego!

Jaki makaron kupić? 4.81/5 (96.25%) 16 votes

Submit a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

x
Spodobał Ci się artykuł? Udostępnij znajomym!