Rozległe hektary, szpalery drzew, stawy i przepastne labirynty żywopłotów. Albo kilka grządek marchwi i buraków poprzeplatanych krzakami agrestu i czerwonych porzeczek. Skala i rozmach potwierdzają jedynie znaczenie wspólnego mianownika. Przypałacowe włości podobnie jak ogródki i dawne działki pracownicze wymagają dopełnienia – specyficzną architekturą.

Kiedy już masz upragniony kawałek własnej ziemi, zaczynasz zastanawiać się, co na nim postawić. Niezależnie od tego, czy jest to przydomowy ogród, czy też ogródek działkowy, potrzebować będziesz miejsca na narzędzia oraz kawałka dachu, który pozwoli na relaks na świeżym powietrzu niezależnie od pogody. W naszym tekście przeczytasz, co w tym zakresie oferuje rynek.

Rodzaje

W zależności od potrzeb, możesz wybierać spośród kilku rodzajów ogrodowych budowli. Są to:

  • altany
  • pergole
  • domki na narzędzia/szopy
  • płoty
  • podesty
  • mosty
  • latarnie

Altany

Altana Tom-Drew na planie sześciokąta
Altana Tom-Drew na planie sześciokąta
Są lekkimi budowlami ogrodowymi, których podstawowym zadaniem jest osłona znajdujących się w nich osób przed słońcem i deszczem. Altanki można podzielić na dwa kolejne rodzaje:

  • otwarte
  • zamknięte

Otwarte nie mają ścian lub mają ściany ażurowe. Stanowią swojego rodzaju wiaty z ławkami i stołem wewnątrz lub z pustą przestrzenią. Altany zamknięte są zabudowane. Posiadają okna.

Altany budowane są najczęściej na podstawie wielokąta – kwadratu, prostokąta, sześcio- lub ośmiokąta. Rzadziej spotyka się projekty altan na bazie koła lub okręgu.

Pergola

Pergola z ławką firmy Jagram
Pergola z ławką firmy Jagram
Jest to konstrukcja składająca się z podpór po obu stronach alejki i ułożonej na nich kratownicy. Domek na narzędzia Architektura Ogrodowa Wood Design
Domek na narzędzia
Architektura Ogrodowa Wood Design
Mogą być też zbudowane na planie koła lub obudowane dookoła kratką z listew, aby rośliny mogły łatwiej piąć się ku górze.
Wbrew pozorom, pergole, obok funkcji czysto estetycznych, pełnią również rolę praktyczną. Stanowią bowiem swojego rodzaju szkielet podtrzymujący rośliny pnące, które po osiągnięciu odpowiednich rozmiarów zacieniają alejkę. W słoneczne, upalne dni pergolę doceni każdy posiadacz ogrodu. W konstrukcję pergoli może być wbudowana ławka.

Domki na narzędzia

W zależności od rozmiarów, jedne przypominają nieco większą szafę, inne domki letniskowe. Wyposażone są w zamykane Płot drewniany Natalia ZPD Drewno do Ogrodu
Płot drewniany Natalia
ZPD Drewno do Ogrodu
drzwi i okna. Największe mogą z powodzeniem być wykorzystywane jako wypoczynkowa dacza.

Płoty

Możesz nimi ogrodzić działkę albo oddzielić grządki lub plac zabaw dla dzieci. Bez problemu znajdziesz ogrodzenia o różnych wysokościach i różnych formach – pełne i ażurowe.

Podesty

Podesty ogrodowe okrągłe
Podesty ogrodowe okrągłe
Możesz nimi wyłożyć taras, wnętrze altany, a nawet alejkę. Produkowane są z reguły z drewna o bardzo wysokiej odporności. Łączy się je za pomocą specjalnego systemu zatrzasków. Równie łatwo je rozłożyć jak i zdemontować i schować na czas jesieni i zimy.

Mosty

Drewniany mostek ogrodowy
Drewniany mostek ogrodowy
Skierowane są do osób, które na terenie ogrodów mają sadzawki, oczka wodne, przepływające strumyki.

Latarnie

Swój ogród możesz również urozmaicić klimatycznym oświetleniem. Zakup stylowych latarenek nie stanowi obecnie najmniejszego problemu. Do wyboru masz modele nowoczesne lub stylizowane na dawne. Mogą być zasilane elektrycznie lub stanowić swojego rodzaju świecznik.

Wszystkie wymienione konstrukcje kupuje się rozłożone. Możesz je złożyć, jak z klocków, samodzielnie (wersja dla majsterkowiczów) lub ich montaż zlecić firmie, w której zostały kupione.

Miłośnicy warzyw i owoców własnej uprawy mogą również zastanowić się nad postawieniem w ogrodzie cieplarni. Może to być tunel foliowy lub trwała konstrukcja ze szkła na metalowym szkielecie. Obecnie zarówno tunel foliowy jak i szklarnię można kupić w częściach i zmontować w swoim ogrodzie.

Materiały

Ogród ma zbliżać nas do natury. Nie dziwi zatem fakt, że w architekturze ogrodowej najczęściej używanym materiałem jest drewno. Dominujące gatunki to:

  • sosna
  • świerk

Gatunki te stanowią doskonały kompromis między właściwościami i ceną. Są wystarczająco wytrzymałe, aby, przy odpowiedniej impregnacji, przetrwać w Twoim ogrodzie lata. A przy tym nie kosztują tyle, aby doprowadzić budżet do ruiny. Z drewna sosnowego i świerkowego budowane są altany, pergole, domki, płoty. W przypadku podestów ogrodowych stosuje się drewno egzotyczne – np. eukaliptusa. Są to gatunki bardziej trwałe i odporne na wilgoć, grzyby i bakterie. Oczywiście można też kupić podesty z sosny czy świerka.

Pamiętaj! Aby drewno w ogrodzie cieszyło Twoje oczy przez lata, musisz o nie dbać. Konieczna jest regularna pielęgnacja, nanoszenie olejów i innych impregnatów.

Ze względu na trwałość, materiałem wykorzystywanym w ogrodzie jest również stal i żeliwo. Kowalstwo artystyczne tworzy cuda. Możesz kupić metalowe pergole, mostki, latarenki. Metal może być również łączony z drewnem.

W przypadku tuneli foliowych, do budowy stelaży wykorzystywane są tworzywa sztuczne lub aluminium, przy czym konstrukcje aluminiowe są bardziej trwałe.

Bardzo ozdobnym materiałem doskonale komponującym się z ogrodem jest kamień, zarówno pospolity, polny, jak też bardziej ekskluzywny jak marmur. Zwłaszcza dawniej kamień wykorzystywano do budowy kolumn pergoli. Dzisiaj rzadziej pozwalamy sobie na tego rodzaju ekstrawagancje ze względu na wysokość kosztów.

Pokrycie dachów

Altany oraz domki potrzebują zadaszenia. Oto najczęściej wykorzystywane w ogrodach pokrycia dachów:

  • papa
  • gont bitumiczny
  • trzcina jeziorowa
  • wiór osikowy
  • blachodachówka
  • dachówka ceramiczna

Gont bitumiczny
Gont bitumiczny
Papa jest rozwiązaniem najtańszym i najprostszym (20-metrowa rolka kosztuje ok. 100 zł). Projektując jednak ogród, staramy się, aby spełniał nasze oczekiwania estetyczne. Zwykła papa raczej właściwości dekoracyjnych nie posiada.

Można ją zastąpić gontem bitumicznym. Jest to lekkie pokrycie wykonane z włókna szklanego, które doskonale imituje dachówkę. Koszt również nie jest bardzo wysoki – od ok. 30 zł/m2 w górę. Jeśli dach opada pod bardzo małym kątem, pod gont należy zastosować także papę, co podniesie koszt.

Altana z dachem z trzciny, firma: Dachy z Trzciny
Altana ze strzechą, firma: Dachy z Trzciny
Pięknym, stylowym i ekologicznym pokryciem dachowym jest trzcina jeziorowa. Sprawdza się zwłaszcza w budowlach i konstrukcjach stylizowanych na rustykalne. Koszt jednak jest wtedy znacznie wyższy – ok. 150 – 200 zł/m2.

Wiór osikowy
Wiór osikowy
Wiór osikowy wyglądają równie pięknie, co strzecha z trzciny. Niestety nie jest to również rozwiązanie tanie. Na jeden m2 dachu należy w tym wypadku przeznaczyć przynajmniej 80 zł.

Dachówka ceramiczna jest pokryciem dość ciężkim. Nie sprawdzi się na niewielkich domkach lub ażurowych altanach. Można rozważyć jej położenie na dużych domkach ogrodowych. Natomiast blachodachówka doskonale spełni swoją rolę. Kupisz ją już za ok. 25 zł za arkusz.

Stylistyka

Stylistyka elementów architektury ogrodowej może być bardzo różnorodna. Począwszy od bardzo prostych drewnianych pergoli po wyszukane altany stylizowane na gotyckie kaplice. Altany mogą też przypominać dalekowschodnie pagody, antyczne świątynie, wiejskie chaty. Z bogato zdobionymi kolumnami i dachem mogą stać się najciekawszym elementem w ogrodzie. To samo tyczy się pergoli, latarenek czy mostków wykonanych z metalu. Odlewane z żeliwa lub wykute przez kowala artystę mają szansę stać się małym dziełem sztuki, które w znaczący sposób wzbogacą Twój ogród. Oczywiście jeśli ktoś woli, może ustawić figurki skrzatów i bocianów. Wszystko zależy od indywidualnego poczucia smaku i nie ma potrzeby, aby sugerować się gustami innymi od swojego własnego.

Producenci i ceny

Trudno wymienić wszystkich producentów architektury ogrodowej. Altany, płoty, pergole możesz znaleźć we wszystkich marketach budowlanych i ogrodniczych albo po prostu zamówić u stolarza. Dla przykładu wymienimy jednak kilka firm, które specjalizują się w takiej produkcji:

  • Architektura Ogrodowa Wood Design
  • Dombal
  • Drewpack
  • Jagram
  • KJM Architektura Ogrodowa
  • Ogrodowy Styl Załęcze
  • Tom – Drew
  • ZPD Drewno do Ogrodu

Ceny są bardzo zróżnicowane. Najtańsze altanki kupisz już za ok. 1500 zł. Jeżeli jednak chcesz mieć altanę, która pomieści więcej niż cztery osoby, przygotuj od 2500 zł do 4000 zł. Ceny największych modeli mogą znacznie przekroczyć 10 tys. zł. Podobnie jest z domkami. Najmniejsze, najprostsze kosztują już ok. 900 zł. Największe kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych. Oczywiście znajdziesz też ofertę umieszczoną cenowo na poziomie od 3 tys. zł do 5 tys. zł. Najtańsze pergole kosztują ok. 150 zł. Średnia półka cenowa to 400 – 800 zł. Za jedno przęsło płotu, w zależności od rozmiarów i gatunku drewna, zapłacisz od 20 do 200 zł.

Podsumowanie

Odpowiedni dobór architektury pomoże Ci stworzyć we własnym ogrodzie miejsce, w którym zrelaksujesz się w komfortowych warunkach. Oczywiście wszystko zależy od Twojej wyobraźni. Warto jednak pamiętać o tym, aby zachować stylistyczną spójność. Tak jak już wspomnieliśmy, ustawienie ceramicznych krasnali nie stanowi problemu. Mogą one jednak nie pasować, jeśli umieścisz je tuż obok altany stylizowanej na gotycką budowlę. Dostosuj też metraż konstrukcji do powierzchni ogrodu.

Życzymy wspaniałych ogrodów z wyszukaną architekturą!

Polecamy również poradnik: Jakie deski tarasowe kupić?