Szybciej, dalej, wyżej, głębiej – do określania sportowych ambicji najlepiej nadają się przysłówki w stopniu wyższym lub najwyższym. Na małe i duże sukcesy składa się wiele czynników: nie tylko siła woli i intensywny trening, lecz również odpowiednio dobrany ubiór. A w nim niebagatelną rolę odgrywa bielizna.

Biegasz, nurkujesz, latasz na paralotni, wspinasz się, chodzisz po górach, jeździsz na rowerze, nartach albo łyżwach? Jeśli odpowiedź brzmi tak, to na liście Twoich zakupów powinna znaleźć się bielizna termoaktywna. W zasadzie niemal każda dyscyplina sportu, może poza szachami i brydżem, wymaga uzbrojenia się w odpowiednie spodenki i koszulkę. Osoby sceptycznie odnoszące się do nowoczesnych rozwiązań w ubraniach dla ludzi aktywnych zapewne rzucą argument, że kiedyś nie istniały odprowadzające pot tkaniny, a ludzie i tak uprawiali sport. Biorąc pod uwagę ten punkt widzenia, wyłożenie sporej kwoty na bieliznę termoaktywną może wydawać się zbyteczną fanaberią. Idąc tym tropem, należałoby przyjąć postawę amiszów i zrezygnować z wszelkich „diabelskich” zdobyczy cywilizacji. Skoro jednak akceptujemy prąd w gniazdkach, silnik spalinowy i bezprzewodowy internet, nieroztropne byłoby odrzucenie możliwości uprawiania ulubionych sportów w komfortowych warunkach, bez odparzeń i wychłodzenia. Właśnie takie zadania spełnia bielizna termoaktywna.

Rodzaje

Bielizna termiczna, termoaktywna, techniczna. Określeń jest kilka, cel jeden – utrzymanie ciała w komfortowej temperaturze (ok. 37oC) podczas zwiększonego wysiłku fizycznego niezależnie od tego, czy na zewnątrz panuje upał czy syberyjskie mrozy. Rzecz jasna, nie ma ubrań uniwersalnych, które tak samo sprawdzą się w skrajnie różnych warunkach. Dlatego podstawowy podział dotyczy rodzaju uprawianych sportów, w których dana koszulka lub bokserki mają się sprawdzić. Stąd należy rozróżnić bieliznę:

  • letnią
  • zimową

Bielizna letnia

Szaro-czarna koszulka do biegania z czerwonymi paskami na piersi i rękawkach
Damska koszulka do biegania
Spaio Relieve
Bieganie, kolarstwo, tenis – to tylko niektóre dyscypliny sportowe, które z radością uprawiamy latem. Problem w tym, że ludzki organizm zachowuje się jak grzejnik – zużywając kalorie produkuje energię cieplną, co jest podwójnie uciążliwe, kiedy na zewnątrz jest gorąco. Aby utrzymać właściwy bilans temperatury, skóra zachowuje się jak chłodnica i odprowadza pot (stąd zwiększone zapotrzebowanie na wodę). Podobne zadanie ma spełniać bielizna – musi zachowywać się jak skóra: odprowadzać ciepło i odparowywać wilgoć na zewnątrz. Pot, jak wiadomo, stanowi doskonałą pożywkę dla bakterii i innych mikroorganizmów takich jak np. grzyby. Można tutaj rozpisać bardzo proste równianie: pot + bakterie + grzyby = podrażnienia skóry, reakcje alergiczne, zaczerwienienia, wysypka, stany zapalne i inne historie, które skutecznie mogą zniechęcać do kontynuowania treningów. Nowoczesne tkaniny wykorzystywane do produkcji sportowych spodenek i koszulek mają strukturę siatki o różnej gęstości, która przepuszcza powietrze i odprowadza pot na zewnątrz, pozostawiając skórę suchą. W dodatku bardzo często mają właściwości antyseptyczne, co uniemożliwia namnażanie drobnoustrojów. Dzięki temu masz większe szanse uniknięcia wszelkich wymienionych wyżej rewelacji.

Przeglądając oferty bielizny termoaktywnej, często spotkasz się określeniami typu „wykonane w technologii bezszwowej”. O co chodzi? Cały czas mówimy o komforcie, a trudno skupić się na biciu życiowych rekordów, kiedy w krocze pije Cię gruby szew. Dlatego odzież termiczna wytwarzana jest albo z jednej połaci materiału albo z kilku fragmentów łączonych jak najbardziej płasko. Warto na to zwrócić uwagę podczas zakupów.

Czarne męskie szorty kolarskie do połowy uda
Szorty rowerowe X-Bionic
Bike Pants BT 2.0
Skoro bielizna ma spełniać rolę drugiej skóry, powinna do niej przylegać. Stąd też sportowe uniformy sprawią wrażenie obcisłych. Nie mogą jednak uwierać, dlatego istotne jest dobranie odpowiedniego rozmiaru (o czym później). Warto również wspomnieć o spodenkach kolarskich – mają one w kroku specjalną wkładkę, która pomaga znieść długotrwały kontakt z siodełkiem (nie zawsze wygodnym). I jeszcze jedna uwaga – jeśli pod bieliznę termiczną założysz zwykłe bawełniane majtki z grubymi szwami na nic zdadzą się właściwości zaawansowanych materiałów.

Letnia bielizna termiczna to:

  • koszulki (mogą być z krótkim, długim rękawem lub bez rękawów)
  • sportowe staniki (tzw. topy)
  • bokserki, slipy, figi, spodenki
  • getry (długie lub ¾ – na chłodniejsze dni)
  • kombinezony jednoczęściowe (koszulka i spodenki w jednym)

Letnia bielizna sportowa bardzo często zawiera warstwy perforowane w miejscach, które są szczególnie narażone na bardziej intensywne pocenie – np. w okolicach piersi, brzucha, ramion – aby zapewnić lepszą wentylację.

Bielizna zimowa

Bordowe damskie getry
Odlo Quantum,
getry zimowe damskie
W przypadku bielizny zimowej sytuacja nieco się komplikuje. Podstawowym założeniem jest zatrzymanie ciepła. Jeżeli jednak jesteś w ruchu produkujesz jego nadmiar, a przy okazji wydalasz wodę pod postacią potu. Gdyby więc zbudować nieprzenikalną barierę między skórą i światem zewnętrznym, szybko zrobiłoby się mało przyjemnie. Dlatego producenci bielizny termicznej na zimę mają do wykonania zadanie podwójne – zatrzymać ciepło, ale też odprowadzić jego nadmiar razem z wodą. Zadanie karkołomne. Stosowane nowoczesne tkaniny wypełniają je z dużym powodzeniem.

koszulka z długim rękawem w kolorze czerwonym i bordowym
Craft Crewneck Men,
ciepła koszulka męska
Na forach internetowych spotkać można takie wpisy: „Zainwestowałem sporo pieniędzy w komplet termoaktywnej bielizny, a po dniu spędzonym na stoku i tak była mokra. Czy wyrzuciłem pieniądze w błoto?” Spróbujmy odpowiedzieć na to pytanie. Już sam fakt, że ktoś spędził dzień na stoku oznacza, że bielizna termoaktywna spełniła swoje zadanie. Jazda na nartach w minusowych temperaturach z wilgotną bielizną może zakończyć się odmrożeniami. Dobra bielizna termiczna (np. z wełny merino) zachowuje swoje właściwości nawet kiedy wchłonie więcej wilgoci, aniżeli jest w stanie odparować. Poza tym szybkiemu odparowywaniu wilgoci nie sprzyja kolejna warstwa ubrań, w tym wypadku spodni narciarskich. Ważny jest fakt, że nawet częściowo wilgotna, bielizna termiczna zapewniała utrzymanie właściwej temperatury ciała.

Zimowa bielizna termiczna to:

  • podkoszulki (z długim rękawem)
  • kalesony, getry, rajtuzy

Bielizna termoaktywna skierowana do osób uprawiających zimowe dyscypliny sportowe najczęściej składa się z kilku warstw – dwóch lub nawet trzech. Pierwsza musi zapewnić komfortowe warunki skórze – odprowadzić wilgoć i utrzymać namnażanie bakterii w ryzach. Zadaniem kolejnych warstw – drugiej i często trzeciej – jest ochrona przed wyziębieniem organizmu.

Bielizna termoaktywna nie ma takiej samej grubości i gęstości na całej powierzchni. Pod pachami, w pachwinach, na zgięciach kolan czy tuż pod piersiami stosowany jest materiał o zwiększonej przepuszczalności powietrza do wewnątrz i wilgoci na zewnątrz. Dzięki temu możliwość wystąpienia odparzeń zostaje zminimalizowana.

Największe firmy zajmujące się produkcją bielizny termoaktywnej kwestię przeznaczenia swoich produktów na różne pory roku traktują jeszcze szerzej. Warto posłużyć się tutaj przykładami. Firmy Odlo oraz X-Bionic dzielą swoje produkty pod względem ochrony termicznej na cztery kategorie:

  • cool
  • light
  • warm
  • x-warm

Cool oraz light to bielizna skierowana do osób uprawiających letnie dyscypliny sportowe. Choć w przypadku light, producenci zapewniają odpowiednią ochronę także w chłodne dni, nawet przy minusowych temperaturach, podczas wysokiej aktywności fizycznej oraz zastosowaniu dodatkowych warstw ubrań. Warm i exra warm to już odzież na ciężkie warunki atmosferyczne, do uprawiania sportów zimowych przy bardzo niskich temperaturach.

Trzeba też wiedzieć, że producenci określają do jakiego rodzaju sportu najbardziej nadaje się dany model ubrania. Na przykład koszulka Speed Shirt firmy X-Bionic doskonale nadaje się do biegania oraz uprawiania marszów Nordic Walking. Oczywiście sprawdzi się również podczas intensywnego trekkingu.

Pisząc o rodzajach bielizny termicznej, nie sposób nie wspomnieć o podziale wynikającym z różnic anatomicznych u kobiet i mężczyzn. Koszulki, bokserki, getry mają nieco inny krój w liniach produktów skierowanych dla pań i panów. Do tego należy również dodać zróżnicowanie stylistyczne i kolorystyczne – damska bielizna może być bardziej wysublimowana, ozdobna i w pastelowych kolorach, kiedy w ubraniach męskich dominuje czerń albo szarość. Oczywiście istnieją także ubrania, które nie uwzględniają tych różnic. Wtedy mamy do czynienia z bielizną unisex. Producenci nie pozostawili również wolnej luki w garderobie dziecięcej. Rodzice bardzo często starają się zarazić swoimi pasjami dzieci, które również wymagają równie dobrej, jeśli nie jeszcze bardziej starannej ochrony. Dlatego na sklepowych półkach nietrudno znaleźć całe linie produktów skierowanych do konsumentów najmłodszych.

Materiały

Dryarn, Dry Body Guard, Clima Vent, Skin Nodor, Mythlan – zapoznając się z ofertą producentów bielizny termoaktywnej, bez wątpienia trafisz na szereg tajemniczo brzmiących nazw zastosowanych materiałów. Każdy jest najlepszy, najlżejszy, najlepiej Czarno-szara koszulka z długim rękawem
X-Bionic Energy Accumulator Evo:
90% poliamid, 7% polipropylen, 3% elastan
odprowadza pot i zapewnia najdoskonalszą wentylację. W takiej sytuacji nie trudno się zgubić i kompletnie stracić chęć na zakupy. Tak naprawdę zdecydowana większość producentów używa tkanin syntetycznych wykonanych z tego samego rodzaju włókien. Należą do nich:

  • poliester
  • poliamid
  • polipropylen
  • elastan

Najczęściej wykorzystywane są włókna poliestrowe. W droższych produktach mamy do czynienia z mieszanką włókien poliestrowych i poliamidowych z niewielką domieszką elastanu (ok. 5%). W bieliźnie przeznaczonej do uprawiania sportów zimowych w bardzo niskich temperaturach dodawane są warstwy polipropylenowe.

Takie zestawienie materiałów gwarantuje z jednej strony odpowiednią przepuszczalność powietrza, z drugiej zaś odparowywanie potu na zewnątrz bądź do kolejnych warstw ubrania. Wspomniane materiały mają właściwości hydrofobowe – co oznacza, że nie chłoną wody, lecz przewodzą ją na zewnątrz. Ma to rzecz jasna kluczowe znaczenie – skóra nie styka się bowiem z mokrą powierzchnią.

Bardzo istotne, z punktu widzenia cech użytkowych, jest stosowanie włókien z jonami srebra. Dzięki nim tkaniny uzyskują właściwości antybakteryjne, antyalergiczne i neutralne pH, dzięki czemu podrażnienia, odparzenia, pokrzywki i wysypki w mniejszym stopniu zagrażają użytkownikowi.

Czarno-szara koszulka z długim rękawem
Devold Active Kids Shirt,
80% wełna merino, 20% poliamid
Bielizna termoaktywna to jednak nie tylko materiały sztuczne. W ubraniach zimowych z powodzeniem stosowana jest wełna z owiec merynosów. Jest to gatunek pochodzący z Nowej Zelandii, zaś uzyskiwane z ich runa włókna nie odbiegają właściwościami od najnowocześniejszych materiałów. Taka wełna grzeje, kiedy jest zimno i oddaje ciepło, gdy jest gorąco. Jest antyalergiczna, antybakteryjna i „nie gryzie”. Ponadto odparowuje pot i ma właściwości hydrofilowe. Nawet po wchłonięciu wilgoci stanowiącej 30 proc. masy nadal zachowuje wszystkie swoje właściwości i zapewnia komfort cieplny. Przy tym jest materiałem całkowicie naturalnym, co przy obecnym zapotrzebowaniu rynku na produkty ekologiczne nie pozostaje bez znaczenia.

Bywa, że wełna jest łączona z materiałami sztucznymi, zwłaszcza z włóknami poliestrowymi, co zapewnia jeszcze lepsze przekazywanie potu do kolejnych warstw ubrania i zmniejsza chłonność wody. Dzięki temu bielizna też szybciej wysycha.

W przypadku bielizny termoaktywnej najrzadziej stosowana jest tradycyjna bawełna. Jeśli już, to z domieszkami poliestru z jonami srebra oraz elastanu.

Rozmiary

Jak wspomnieliśmy wcześniej, aby bielizna termoaktywna spełniała rolę drugiej skóry, musi dobrze przylegać do ciała. Nie może być jednak zbyt ciasna. Dlatego istotne jest odpowiednie dobranie rozmiaru. Z tzw. rozmiarówką jednak różnie bywa. Rozmiar „L" u jednego producenta,  u innego może odpowiadać rozmiarowi „M", a u jeszcze innego „XL". Stąd przed zakupem sprawdź tabelę rozmiarów firmy, której produktami się interesujesz. Niemniej jednak w większości przypadków rozmiary są zbliżone i dużych rozbieżności nie ma. My posłużymy się przykładem tabeli rozmiarów firmy Brubeck.

Tabela rozmiarów damskich:

Rozmiar XS S M L XL
Wzrost 154 – 160 158 – 164 162 – 168 166 – 172 170 – 176
Obwód
klatki piersiowej
82 – 88 88 – 92 92 – 96 96 – 102 102 – 108
Obwód bioder 88 – 92 92 – 96 96 – 100 100 – 104 104 – 108

Tabela rozmiarów męskich:

Rozmiar S M L XL XXL
Wzrost 164 – 170 170 – 176 176 – 182 182 – 188 188 – 194
Obwód
klatki piersiowej
84 – 88 88 – 94 94 – 100 100 – 106 106 – 112
Obwód pasa 74 – 80 80 – 86 86 – 92 92 – 98 98 – 104

Tabela rozmiarów dziecięcych:

Wzrost 128 – 134 140 – 146
Obwód klatki piersiowej 61 – 68 67 – 74
Obwód pasa 57 – 62 61 – 66
Obwód bioder 66 – 75 72 – 81

Tabela rozmiarów uniseks:

Rozmiar XS S M L XL XXL XXXL
Wzrost 154 – 164 158 – 170 162 – 176 166 – 182 170 – 188 174 – 194 180 – 200
Obwód klatki piersiowej 82 – 88 84 – 92 88 – 96 94 – 100 100 – 108 108 – 114 114 – 120
Obwód pasa 58 – 74 64 – 80 70 – 86 76 – 92 82 – 98 88 – 104 94 – 110
Obwód bioder 86 – 94 88 – 96 94 – 100 100 – 106 106 – 112 112 – 118 118 – 124

Producenci i ceny

Bielizna termoaktywna nie należy do najtańszych. Jeżeli założysz, że nie potrzebujesz wyrafinowanych materiałów i skupisz się jedynie na ubraniach bawełnianych z domieszką elastanu i włókien poliestrowych, najtańsze bokserki i koszulki kupisz w cenie od 20 do 50 zł. Jeżeli jednak zależy Ci na bardziej wydajnych rozwiązaniach, tkaninach, które nie wchłaniają potu, lecz wydalają go na zewnątrz, przygotuj się na większe wydatki – w przypadku bielizny do uprawiania sportów letnich od 150 do 200 zł za komplet. To jednak wciąż średnia półka cenowa. Jeśli celujesz wyżej, w ubrania z wełny merino lub zaawansowanych kompozycji materiałów sztucznych, należy zarezerwować na zakupy znacznie więcej pieniędzy. Tylko podkoszulka z długim rękawem najlepszych marek potrafi kosztować 400 zł. Drugie tyle trzeba zapłacić za kalesony. Przy odrobinie wytrwałości uda Ci się znaleźć w cenie do 500 zł podkoszulkę oraz getry.

Poszukując bielizny termoaktywnej sprawdź ofertę takich marek jak:

  • Asics
  • Barracuda
  • Berghaus
  • Berkner
  • Brubeck
  • Craft
  • Devold
  • Falke
  • Helly Hansen
  • Henderson
  • Odlo
  • Spaio
  • Spyder
  • Stoor
  • The North Face
  • X-Action
  • X-Bionic

Podsumowanie

Bielizna termoaktywna ma jedno zadanie – zapewnić maksymalny możliwy komfort podczas podwyższonego wysiłku. Odpowiedni sposób ubierania się związany jest z zasadą kilku warstw (na tzw. cebulę). W przypadku letnich dyscyplin sportowych sprawa jest prosta: wystarczy jedna warstwa. Pamiętaj jednak, że zimą na nic zda się używanie nawet najlepszej bielizny termicznej, jeśli kolejne warstwy ubrania nie będą charakteryzowały się podobnymi właściwościami – nie będą odprowadzać potu i „oddychać”. Dlatego bielizna termoaktywna to tylko początek zakupowego łańcucha.

Życzymy osiągania własnych sportowych szczytów w jak najwyższym komforcie!

Poradniki, które warto przeczytać

  • Jakie buty do biegania wybrać? – Dlaczego rozmiar i estetyka to nie wszystko? I jak nie utonąć w gąszczu dylematów, przed jakimi postawi nas znający się na rzeczy sprzedawca?
  • Jaki prezent dla biegacza? – Masz znajomego, który dużo biega i nie wiesz co mu kupić? Sprawdź nasz poradnik i wybierz odpowiednie prezent!
  • Jaki plecak do biegania? – Jeśli lubisz długie wybiegania albo krótkie wypady z lekkim wyposażeniem w góry to warto sprawdzić plecaki do biegania. Zobacz, który model będzie najlepszy dla Ciebie.