Niemal każdy aparat cyfrowy ma wbudowaną lampę błyskową. Niestety, są to przeważnie urządzenia słabe, które nadają się przede wszystkim do doświetlania zdjęć w świetle dziennym. Jeśli chcesz używać lampy jako głównego źródła światła, musisz kupić zewnętrzną lampę błyskową. Czy wiesz, jakie zalety ma lampa z obracaną i pochylaną głowicą?

Kilka pytań, zanim kupisz

Zanim pójdziesz do sklepu, musisz odpowiedzieć sobie na kilka pytań, związanych z przeznaczeniem lampy błyskowej. Odpowiedzi pomogą Ci wybrać urządzenie odpowiednie do Twoich potrzeb. Dzięki temu nie przepłacisz kupując lampę błyskową o zbyt wygórowanych parametrach:

ikona znak zapytania Kupujesz lampę błyskową do lustrzanki czy aparatu kompaktowego?
ikona znak zapytania Czy chcesz mieć możliwość odbijania błysku od sufitu i ścian?
ikona znak zapytania Jak duży obszar/pomieszczenie chcesz oświetlić lampą?
ikona znak zapytania Czy chcesz używać więcej niż jednej lampy na raz?
ikona znak zapytania Czy chcesz kupić lampę tej samej marki co aparat, czy produkt niezależnego producenta?

Rodzaje

Każdy producent aparatów ma w ofercie cały wachlarz oryginalnych lamp zewnętrznych o różnych parametrach. Można podzielić je na następujące kategorie:

Proste lampy do aparatów kompaktowych i małych lustrzanek

Te urządzenia charakteryzują się małą wagą, dzięki temu można je zamocować w lekkim aparacie kompaktowym bez ryzyka, że lampa będzie cięższa niż sam aparat. Plusem, w porównaniu do wbudowanego flesza, jest także własne zasilanie (zazwyczaj dwa paluszki AA). Dzięki temu ładowanie flesza nie zużywa słabego akumulatora w kompakcie.

Wad jest więcej. Tylko niektóre urządzenia tej klasy pozwalają na zmianę położenia palnika i ustawienie go w kilku różnych pozycjach (np. Nikon SB-400, Sony F20AM). Obracać można go tylko i wyłącznie w pionie, więc błysk możesz odbić od sufitu i tylko, gdy trzymasz aparat poziomo. Poza tym proste lampy mają niewielką moc. Typowa liczba przewodnia małej lampy to 20, lampa wbudowana w lustrzankę ma zazwyczaj liczbę przewodnią 12, a w kompakt 6. W praktycznych zastosowaniach różnica jest niewielka, a mała lampa i tak nie wystarczy do rozświetlenia większego pomieszczenia.

Przykładowe produkty to: Canon 270EX, Nikon SB-400, Sony F20AM, Olympus FL-20.

Sony HLV-F20AM – jego zaletą jest jest możliwość obrócenia głowicy do góry proste lampy, jak Nikon SB-400 , często nie mają ekraniku LCD, wyświetlającego parametry
Sony HLV-F20AM – jego zaletą jest jest możliwość obrócenia głowicy do góry Proste lampy, jak Nikon SB-400 , często nie mają ekraniku LCD, wyświetlającego parametry

 

Lampy błyskowe, podobnie jak obiektywy, nie są uniwersalne. W związku z tym musisz kupić lampę zgodną z typem aparatu. Najbezpieczniej kupić lampę tej samej marki co aparat. Na rynku są także lampy niezależnych producentów, którzy oferują modele przystosowane do aparatów różnych marek. Jednak alternatywne lampy mogą być w pewnym stopniu niezgodne z najnowszym oprogramowaniem aparatu, w związku z tym trzeba się liczyć z koniecznością okresowej aktualizacji oprogramowania fabrycznego lampy (więcej na ten temat w rozdziale Parametry).

Półprofesjonalne lampy z obracanym palnikiem

Są to urządzenia przeznaczone do współpracy z amatorskimi i półprofesjonalnym lustrzankami cyfrowymi. Ich główną zaletą jest możliwość obracania palnika we wszystkich kierunkach, co umożliwia odbicie światła od sufitu czy ściany. Stopień swobody różni się nieco pomiędzy urządzeniami poszczególnych producentów, ale standardem jest możliwość obrócenia głowicy w pionie o 180 stopni oraz z poziomie o 90 stopni. Dzięki temu masz możliwość skierowania błysku w dowolną stronę. Lampa z pochylanym palnikiem
Lampa z pochylanym palnikiem

Możliwość zmiany położenia palnika to najważniejsza cecha, jaką powinien mieć flesz do aparatu fotograficznego. Dzięki temu możesz doświetlać zdjęcia lampą, bez ryzyka pojawienia się na zdjęciu efektu czerwonych oczu, a także brzydkiego, płaskiego światła.

Płaskie światło pojawia się, gdy lampa jest skierowana bezpośrednio w twarz fotografowanej osoby. Czerwone oczy powstają w wyniku odbicia błysku od siatkówki oka. Ryzyko wystąpienia tego artefaktu maleje w miarę oddalania źródła światła od osi optycznej obiektywu. Przy odbiciu błysku od sufitu czy ściany nie ma ryzyka pojawienia się czerwonych oczu.

Odbicie światła powoduje, że staje się ono miękkie podobnie jak światło słoneczne w pochmurny dzień. Dzięki temu fotografowane osoby są równomiernie oświetlone, bez brzydkiego efektu płaskiej twarzy, poza tym odbicie światła od sufitu umożliwia oświetlenie całego pomieszczenia za pomocą jednej lampy.

Lampy tej klasy mają także funkcję zoom. To znaczy, że modyfikują kąt emitowanego błysku w zależności od wybranej ogniskowej obiektywu zmiennoogniskowego. Zazwyczaj zoom obejmuje zakres standardowego obiektywu 24-120 mm (np. Nikon SB-700). Lampy tej klasy mają także funkcję wspomagania ogniskowania, poprzez podświetlanie promieniowaniem podczerwonym wszystkich punktów nastawiania ostrości w aparacie. Zwiększa to celność autofocusu w słabym świetle, w porównaniu do podobnego mechanizmu wbudowanego w aparat (jeśli w ogóle jest).

Jedyną wadą tych lamp błyskowych jest nieco słabsza moc w porównaniu do urządzeń profesjonalnych. Liczba przewodnia mieści się w zakresie: 35–45, w zależności od producenta. To wystarcza do scen w małych i średnich pomieszczeniach, ale w dużych pomieszczeniach, jak kościół czy sala konferencyjna, może to być nieco za mało. Są też dość drogie, przeciętna cena tych urządzeń to 800–1000 zł.

Przykładowe produkty to: Canon 430 EXII, Nikon SB-700, Sony HVL-F42AM.

Canon 430EX, idealna lampa dla zaawansowanego hobbysty Nikon SB-600 – urządzenie podobnej klasy
Canon 430EX, idealna lampa
dla zaawansowanego hobbysty
Nikon SB-700 – urządzenie podobnej klasy

Lampy profesjonalne

Najważniejszą cechą, którą znajdziesz tylko w urządzeniach klasy profesjonalnej jest możliwość sterowania pracą kilku grup zewnętrznych lamp błyskowych. Urządzenia charakteryzują się także większą swobodą przy zmianie położenia głowicy (np. Sony HVL-F58AM). Można ją np. pochylić o kilka stopni do przodu, co pomaga przy oświetlaniu obiektów znajdujących się przed obiektywem. Zaletą jest także bardzo krótki czas ładowania, co pozwala efektywnie korzystać ze światła błyskowego fotografując w szybkim trybie seryjnym (4-5 kl/s). Są także uszczelnione, co w połączeniu z uszczelnionymi lustrzankami profesjonalnymi pozwala na fotografowanie przy złej pogodzie (np. Canon 580EXII). Mają także większą moc w porównaniu do lamp średniej klasy, liczba przewodnia mieści się w przedziale 5060, w zależności od producenta.

Wadą tych urządzeń jest przede wszystkim wysoka cena. Jeśli kupujesz urządzenie oryginalne, trzeba się liczyć z wydatkiem ok. 1500 zł. Poza tym lampy tej klasy są duże i ciężkie. Typowa waga z bateriami to 500 g, podczas gdy półprofesjonalne flesze ważą średnio 100 g mniej. Z tego względu lampy profesjonalne są niezbyt poręczne, szczególnie w połączeniu z niewielkimi korpusami amatorskimi.

Przykładowe produkty to: Canon EX580II, Nikon SB-900, Sony HVL-F58AM, Olympus FL-50R, Sigma EF530 DG.

Lampa Sony HVL-F58AM obrócona do położenia bocznego Lampa Canon EX580 wyróżnia się uszczelnieniami chroniącymi przed kurzem i wilgocią.
Lampa Sony HVL-F58AM obrócona do położenia bocznego Lampa Canon 580EXII wyróżnia się uszczelnieniami chroniącymi przed kurzem i wilgocią

Lampy instalowane z boku

METZ-MZ5 – lampa instalowana z boku aparatu
METZ-MZ5 – lampa instalowana z boku aparatu
Większość lamp błyskowych jest mocowana bezpośrednio w stopce synchronizacyjnej. Alternatywą są flesze firmy Metz, które instaluje się z boku aparatu. To rozwiązanie ma kilka zalet. Przed wszystkim lampa nie jest w osi obiektywu, co zmniejsza ryzyko wystąpienia efektu czerwonych oczu.

Poza tym, lampa pełni rolę dodatkowego uchwytu do aparatu, co zwiększa stabilność całego zestawu. Ten sposób mocowania pozwala na podłączanie do aparatu fleszy o dużej mocy. Metz ma w ofercie model o liczbie przewodniej 76, czyli blisko dwadzieścia punktów większej niż najmocniejsze lampy w systemach małoobrazkowych. Inną zaletą jest możliwość podłączenia tego flesza do dowolnego aparatu przez przejściówkę.

Wadą tego rozwiązania są przede wszystkim gabaryty oraz waga, bo taka lampa waży 1 kg. Ale w profesjonalnych zastosowaniach, do których są przeznaczone te urządzenia, nie jest to dyskwalifikujące.

Lampy pierścieniowe

Tego typu lampy są przeznaczone do specjalnych zastosowań, w których niezbędne jest bezcieniowe oświetlenie małych przedmiotów tuż przed obiektywem. Używa się ich najczęściej w połączeniu z obiektywem do makrofotografii. Przydają się także w fotografii produktowej drobiazgów takich jak biżuteria. Lampy pierścieniowe są używane także w fotografii portretowej, do delikatnego doświetlenia twarzy modela. Lampę można doposażyć w dwa małe flesze zamocowane z prawej i lewej strony obręczy. Sigma EM-140 DG – pierścieniowa lampa do makrofotografii
Sigma EM-140 DG
– pierścieniowa lampa do makrofotografii

W przypadku lamp pierścieniowych trudno mówić o wadach. Ograniczeniem jest niewielka moc, liczba przewodnia zazwyczaj mieści się w przedziale 10-15. Lampy te mają skomplikowaną budowę. Składają się ze źródła światła, mocowanego w stopce lampy, światłowodu oraz palnika mocowanego w bagnecie dla filtrów na obiektywie. Z tego względu są to urządzenia drogie, w zależności od systemu kosztują od 1000 do 2000 zł.

Przykładowe produkty to: Canon MR-14EX, Sony HVL-RLAM, Olympus FS-SRF11, Sigma EM-140 DG.

Parametry

Kupując lampę błyskową, musisz wziąć pod uwagę szereg parametrów, które decydują o możliwościach danego urządzenia.

Liczba przewodnia

Określa moc błysku lampy, im większa liczba przewodnia, tym silniejsze światło. Wartość podawana w specyfikacji lampy oznacza dystans w metrach, na który dana lampa wysyła światło wystarczające do poprawnego naświetlenia filmu/matrycy o czułości 100 ISO, za pomocą obiektywu o przesłonie f.1 i ogniskowej określonej w specyfikacji.

Dawniej, kiedy nie było elektronicznych systemów sterowania siłą błysku, w jakie są wyposażone nowoczesne aparaty, informacja o liczbie przewodniej pozwalała samodzielnie wyliczyć ekspozycję. Obecnie liczbę przewodnią możesz potraktować jako informację o maksymalnej mocy błysku danego urządzenia. Im większa liczba przewodnia, tym lampa może emitować silniejsze światło.

Jakiej mocy lampy potrzebujesz?

Okoliczności / zastosowanie Liczba przewodnia
Jeśli chcesz doświetlać zdjęcia w świetle dziennym lub oświetlać postaci i przedmioty w bezpośredniej bliskości aparatu (2–3 m) … … wystarczy Ci lampa o liczbie przewodniej 20.
Gdy zależy ci na oświetlaniu pomieszczeń średniej wielkości (pokój dzienny, klasa, itp), szczególnie za pomocą światła odbitego od ściany lub sufitu … … będziesz potrzebował lampy o liczbie przewodniej minimum 40.
Gdy planujesz fotografować na ślubach, masz zamiar oświetlać światłem odbitym duże sale, jak kościół, sala konferencyjna czy bankietowa, masz zamiar używać lampy do bezpośredniego oświetlania ludzi w znacznej odległości, np. przy zdjęciach reporterskich … … będziesz potrzebował lampy o liczbie przewodniej przekraczającej 50.

 

Automatyka błysku, tryb manualny

Lampa błyskowa musi obsługiwać automatykę błysku właściwą dla systemu aparatów danego producenta (np. E-TTL w Canonie, i-TTL w Nikonie). System automatyki błysku dba o to, żeby do ustawień ekspozycji wybranych w aparacie (czas naświetlenia, przesłona, czułość), dobrać siłę błysku tak, żeby zdjęcie było poprawnie naświetlone. Sprowadza się to do zmierzenia światła zastanego, wykonania przedbłysku, który pomaga dobrać moc lampy, a następnie błysku głównego, doświetlającego motyw. Cała procedura przebiega błyskawicznie i jest niezauważana dla człowieka. Podpis: Nikon SB-900 – parametry pracy można ustawić na wbudowanym w lampę ekranie LCD
Nikon SB-900 – parametry pracy można ustawić
na wbudowanym w lampę ekranie LCD

Mechanizm automatyki naświetlania jest częścią systemu. W związku z tym lampy konkurencyjnych producentów nie będą pasowały. Jeśli masz Canona, nie możesz użyć lampy Nikona, mimo że stopka pasuje (wyjątkiem jest system Sony, który ma inną stopkę od pozostałych systemów). Najlepiej kupić lampę tej samej marki co aparat, bo wówczas nie ma ryzyka niezgodności. Na rynku są także lampy alternatywnych producentów (np. Sigma, Metz, Delta). Kupując je musisz upewnić się, że urządzenie jest w wersji z oprogramowaniem zgodnym z Twoją marką aparatu.

Czy wiesz, że bardziej zaawansowane lampy błyskowe pozwalają także na ręczne określenie siły błysku? Ustawia się ją za pomocą przycisków i ekranu LCD wbudowanego w lampę błyskową.

Lepsze lampy pozwalają także zmienić moment synchronizacji błysku. Standardowo flesz uruchamia się w momencie otwarcia migawki. Alternatywnie można ustawić lampę tak, by błyskała tuż przed zamknięciem migawki. Ta funkcja pozwala na tworzenie ciekawych efektów związanych z odwzorowaniem ruchu. Na przykład fotografując jadący samochód, przy dłuższej ekspozycji (ok. 1 s), gdy zastosujesz synchronizację na początku naświetlania, błysk zamrozi ruch na początku, a rozmazane światła będą „przed" samochodem. Gdy zmienisz synchronizację na koniec ekspozycji, rozmazane światła będą za samochodem, co da bardziej naturalny efekt.

Czy wiesz, że starsze lampy błyskowe, nawet oryginalne produkty przeznaczone do Twojego systemu, nie są zgodne z aparatami cyfrowymi? W czasach aparatów na film, automatyka błysku bazowała na pomiarze światła odbitego od powierzchni błony fotograficznej. Gdy aparat uznał, że wystarczająco dużo światła dotarło do filmu, przerywał błysk. Jako że matryca nie odbija światła w ten sam sposób co film, to rozwiązanie w aparatach cyfrowych nie działa. Nowoczesne systemy pomiaru używają błysku wstępnego, na podstawie którego system wylicza natężenie błysku głównego. Dlatego starsze lampy współpracują z aparatami cyfrowymi tylko w trybie manualnym.

Zoom

Głowice lamp klasy półprofesjonalnej i profesjonalnej są wyposażone w mechanizm zmiany kąta emisji światła w zależności od wybranej ogniskowej obiektywu zmiennoogniskowego. Zazwyczaj obejmuje on zakres standardowego obiektywu 24–85 mm.

W żargonie marketingowym ta funkcja została nazwana zoomem, tak by kojarzyła się z podobną funkcją w obiektywach. Lampy średniej klasy potrafią dostosować wiązkę światła do standardowego obiektywu zmiennoogniskowego np. 24–105 mm (Canon 430EX). Lampa wykrywa także wielkość matrycy aparatu. Jeśli jest podłączona do aparatu z małą matrycą APS-C, zawęża wiązkę do pola jej widzenia. Rekordzistą pod względem sterowania kątem emisji wiązki jest lampa Nikon SB-900, która obejmuje pole widzenia obiektywów w zakresie 17–200 mm także dla formatu pełnej klatki, a więc od bardzo szerokiego kąta do średniego teleobiektywu.

Podświetlanie punktów AF

Nikon SB-600 – za czerwoną szybką kryje się lampa wspomagająca nastawianie ostrości.
Nikon SB-700 – za czerwoną szybką jest lampa
wspomagająca nastawianie ostrości
Lampy błyskowe wspierają także automatyczne nastawianie ostrości w złych warunkach oświetleniowych. Odbywa się to za pomocą specjalnej lampy (widać ją poniżej palnika lampy błyskowej), emitującej promieniowanie podczerwone. Jest ono widoczne dla systemu nastawiania ostrości w aparacie, który przy podświetleniu podczerwienią radzi sobie tak samo dobrze, jak przy oświetleniu światłem dziennym.

Najtańsze lampy podświetlają tylko centralny punkt AF, i to na dość krótkim dystansie 3–4 metrów (np. Canon 270EX). Lepsze lampy klasy półprofesjonalnej (np. Nikon SB-600) i profesjonalnej (np. Canon 580EX) mają funkcję oświetlania całego kadru, w związku z tym można korzystać ze wspomagania autofocusu także przy ogniskowaniu na punkty pomocnicze.

Master i slave

Najdroższe profesjonalne lampy błyskowe wszystkich producentów mogą bezprzewodowo sterować pracą innych lamp błyskowych. Pozwala to tworzyć złożone układy oświetleniowe z kilku grup lamp pracujących w trybie zdalnym, co umożliwia osiąganie profesjonalnych efektów, np. przy fotografii portretowej czy produktowej podczas pracy poza studiem. W roli lamp zdalnych mogą pracować zarówno lampy profesjonalne, jak też półprofesjonalne, które nie mają możliwości zdalnego sterowania, ale mogą pracować w trybie slave, czyli mogą odbierać sygnał sterujący od lampy głównej. Proste lampy błyskowe zazwyczaj nie mogą być wykorzystywane w układach wielu lamp.
Battery pack
– zewnętrzne zasilanie do lamp Nikona

Zasilanie

Lampy błyskowe są zasilane bateriami typu AA. Mniejsze urządzenia korzystają z 2 baterii, średnie i większe z 4 baterii. Oczywiście możesz je zastąpić akumulatorami pamiętając o jak największej pojemności, gdyż słabe akumulatory rozładują się bardzo szybko.

Lampy klasy profesjonalnej (np. Nikon SB-900) mają dodatkowe złącze, które pozwala podłączyć zewnętrzne zasilanie z battery packa (np. Nikon SD-9). W zależności od tego, czy zastosujesz urządzenie na 4 lub 8 dodatkowych baterii AA, wydajność lampy wzrośnie 2–3 razy. Przy standardowym zestawie 4 baterii alkalicznych wspomniana lampa ma wydajność 110 błysków. Ponadto zastosowanie zewnętrznego zasilania znacząco skraca czas ładowania lampy.

Budowa

Kupując lampę błyskową, zwróć uwagę na sposób jej wykonania.

Stopka

Stopka jest ważnym elementem lampy, bo decyduje o tym, do jakiego aparatu będzie można ją podłączyć. Mechanicznie stopki ze wszystkich systemów, poza Sony, są ze sobą zgodne. Sony odziedziczył unikalną stopkę po systemie Minolty. Jest lepiej zaprojektowana mechanicznie, lampa siedzi w niej bardziej stabilnie, ale lampy z taką stopką nie użyjesz w popularnych akcesoriach, np. radiowych wyzwalaczach do lamp. Do statywów będą potrzebne także nietypowe, trudno dostępne mocowania.

Elektronicznie stopki poszczególnych producentów nie są ze sobą zgodne, o czym pisaliśmy już we fragmencie o automatyce błysku.

Rodzaj głowicy

Olympus FL-36 – lampa z obracaną i pochylaną głowicą
Olympus FL-36 – lampa
z obracaną i pochylaną głowicą
Jak już wcześniej wspomnieliśmy, możliwość manewrowania głowicą (pochylanie, obracanie) to bardzo pożądana cecha flesza. Proste lampy błyskowe mają najczęściej nieruchomą głowicę, w związku z czym nie można skierować światła w bok ani do góry.

Droższe lampy mają obrotową głowicę, która pozwala zmienić położenie palnika zarówno w pionie jak i w poziomie. Warto zwrócić uwagę na to, jaki jest zakres swobody ruchu głowicy. Najczęstszym ograniczeniem w tańszych lampach jest możliwość obrócenia lampy w poziomie tylko o 90 stopni, i tylko w jedną stronę (np. Canon EX430). Droższe lampy, najczęściej modele profesjonalne z najwyższej półki cenowej, pozwalają na obrót nawet o 360 stopni, a nawet na pochylenie głowicy do przodu o 7 stopni (np. Nikon SB-900).

Wyposażenie dodatkowe

Na rynku dostępnych jest szereg akcesoriów, które zwiększają możliwości wykorzystania lampy błyskowej. Warto rozważyć ich zakup, gdyż pozwalają wykorzystać światło błyskowe w sytuacjach, w których „goły" flesz nie wystarcza.

Dyfuzory i nakładki kolorujące

Światło lampy błyskowej jest bardzo ostre. Jeśli chcemy używać flesza na wprost, zamiast odbijać światła od ściany lub od sufitu, warto założyć na palnik nakładkę zmiękczającą światło (np. Sto-fen OM-EW). Każda lampa ma palnik o nieco innej budowie, więc dyfuzor musisz kupić do konkretnego, posiadanego flesza. Markowe nakładki kosztują ok. 100 zł, można też kupić tańsze, chińskie zamienniki za ok. 15–30 zł. Oprócz neutralnych dyfuzorów, na rynku są nakładki zmieniające barwę światła lampy, co pozwala użyć flesza także w ciepłym świetle zachodzącego słońca, bez zaburzania temperatury barwowej.

Nakładki zmieniające barwę światła Dyfuzor zmiękczający światło błysku
Nakładki zmieniające barwę światła Dyfuzor zmiękczający światło błysku

 

Kabel synchronizacyjny (Off-camera Shoe Cord)

Za jego pomocą można połączyć lampę błyskową ze stopką, co pozwala na umieszczenie lampy w pewnej odległości od aparatu. Dzięki temu można użyć lampy do uzyskania oświetlenia bocznego. Bardzo przydaje się to, gdy używamy lampy do doświetlania portretów na świeżym powietrzu. Do wyboru masz dwa typy kabli synchronizacyjnych. Najbardziej przydatne są takie, które przenoszą całą automatykę błysku (np. e-TTL, i-TTL itp.). Dzięki nim flesz umieszczony poza aparatem zachowuje się tak, jak by był osadzony w gorącej stopce. Kabel synchronizacyjny do lamp Canon
Kabel synchronizacyjny
do lamp Canon

Kable synchronizacyjne składają się z kostki, którą mocuje się do sanek flesza w aparacie, oraz sanek na lampę, wyposażonych dodatkowo w mocowanie statywowe. Pozwala to na mocowanie lampy do statywu, dzięki czemu nie trzeba korzystać z pomocy asystenta. Taki kabel ma w ofercie każdy producent lamp błyskowych (np. Canon OC-E3). Poza produktami oryginałami, które kosztują ok. 300 zł, można kupić rozmaite zamienniki, często ponad połowę tańsze od oryginału.

Na rynku są także kable synchronizacyjne nie przenoszące automatyki, ale używa się ich przede wszystkim do łączenia aparatu ze studyjnymi lampami błyskowymi.

Zestawy do radiowego wyzwalania lamp

Przydatnym akcesorium są zestawy do radiowego wyzwalania lamp. Pozwalają one zdalnie uruchamiać lampy błyskowe. W przeciwieństwie do systemów sterowania błyskiem w lampach profesjonalnych, za pomocą nadajników radiowych można wyzwalać także lampy z innych systemów, a także stare lampy analogowe. Tyle że jest to związane z utratą automatyki, której zresztą większość systemów radiowych i tak nie przenosi. Zestaw do radiowego wyzwalania lamp błyskowych marki Pixel TR-331
Zestaw do radiowego wyzwalania lamp błyskowych Pixel TR-331

Zestaw do radiowego wyzwalania składa się z nadajnika, który mocuje się w sankach lampy, oraz kilku odbiorników wyposażonych w sanki na lampy błyskowe, które można umieścić np. na statywie. Tanie, chińskie radiowe nadajniki, które są powszechnie dostępne na aukcjach i w internetowych sklepach fotograficznych, nie przenoszą informacji automatycznych systemów sterowania błyskiem, w związku z czym każdą z lamp trzeba skonfigurować indywidualnie korzystając z funkcji ustawień manualnych. Na rynku są także droższe urządzenia przenoszące automatykę, np. Pixel TR-331.

Statywy do lamp błyskowych


Lampa błyskowa na statywie
Statywy do lamp błyskowych są niezbędne, jeśli zamierzasz używać konfiguracji złożonych z kilku lamp błyskowych. Statywy tego typu są wyższe (180 – 300 cm) od statywów fotograficznych i mają lżejszą konstrukcję. Do wykorzystania z przenośnymi lampami błyskowymi najlepiej nadają się tzw. statywy reporterskie, które są wyposażone w głowicę regulowaną z sankami lampy i mocowaniem dla parasolki lub softboxa. Alternatywnie można wykorzystać wspomniane zestawy do radiowego wyzwalania, których odbiorniki mają mocowanie do statywu.
Parasolka na lekkim
statywie oświetleniowym

Urządzenia tego typu można kupić już za ok. 50100 zł. Znajdziesz je wpisując do wyszukiwarki hasło „statyw oświetleniowy".

Parasolki i softboxy

Światło lampy błyskowej umieszczonej z dala od aparatu można modyfikować stosują rozmaite dodatki. Najbardziej popularne są parasolki i softboxy, które bardzo skutecznie zmiękczają światło lampy, co pozwala uniknąć ostrych cieni przy fotografowaniu ludzi. Stosując 2–3 lampy przenośne na statywach z softboxami można relatywnie niedużym kosztem uzyskać rezultaty porównywalne do tych z profesjonalnego studia. Co ważne, dzięki niewielkiej wadze lamp i zasilaniu zwykłymi paluszkami, także w plenerze.

Producenci i ceny

Wśród urządzeń oryginalnych producentów aparatów systemowych:

Wśród producentów urządzeń nieoryginalnych, zgodnych z aparatami systemowymi różnych marek:

  • Metz
  • Sigma
  • Delta
  • Sunpak
  • Tumax
  • Exacta
  • Nissin

Poniżej przedstawiamy przykładowe urządzenia wraz z cenami.

Model lampy błyskowej Cena
Nissin Di622 (Canon) 440 zł
Canon 270EX 475 zł
Canon 430EX II 915 zł
Nikon SB-700 1100 zł
Sigma EF-530 DG Super (Canon) 1160 zł
Metz 58 AF (Canon) 1300 zł
Nikon SB-900 1500 zł
Canon 580EX II 1630 zł
Canon MR-14 EX Ring Macro 2200 zł

Podsumowanie

Po przeczytaniu poradnika wiesz już jakie typy lamp są dostępne w sprzedaży, na jakie parametry trzeba zwrócić uwagę przy zakupie, jakiego rodzaju akcesoria przydają się do pracy z lampą. Teraz pora na odpowiedzi na pytania postawione na wstępie opracowania.

ikona znak zapytania Kupujesz lampę błyskową do lustrzanki czy aparatu kompaktowego?
Jeśli kupujesz lampę do małego aparatu, np. zaawansowanego kompaktu, najlepiej zdecydować się na najlżejszy model. Duże flesze ważą ok. 0,5 kg, czyli więcej od całego aparatu.

Najlepszym produktem jest lekka lampa, która pozwala na odbicie błysku od sufitu, niestety nie każdy producent ma ją w ofercie.

ikona znak zapytania Czy chcesz mieć możliwość odbijania błysku od sufitu i ścian?
Jeśli zależy Ci na możliwości odbijania światła błyskowego od ścian i sufitu, zdecyduj się na półprofesjonalny model z głowicą obracaną w poziomie i pionie.

Możliwość obracania głowicy to najbardziej pożądania cecha lampy błyskowej. Dla jakości zdjęć wykonywanych z lampą jest to ważniejsze od automatyki błysku.

ikona znak zapytania Jak duży obszar/pomieszczenie chcesz oświetlić lampą?
Jeśli zależy Ci na jak największej sile błysku, by móc oświetlać duże pomieszczenia, zapewni ci ją tylko profesjonalny model, o liczbie przewodniej powyżej 50.

W większości zastosowań amatorskich i półprofesjonalnych w zupełności wystarcza lampa średniej klasy z liczbą przewodnią 40, która jest blisko połowę tańsza.

ikona znak zapytania Czy chcesz używać więcej niż jednej lampy na raz?
Jeśli planujesz teraz lub w przyszłości fotografować za pomocą dwóch lub więcej lamp błyskowych, musisz mieć choć jedną lampę z grupy urządzeń profesjonalnych. Tylko one mogą sterować pracą innych lamp. Pozostałe flesze, mogą być urządzeniami półprofesjonalnymi, gdyż one także mogą występować w roli lamp sterowanych.

Tworzenie systemów oświetleniowych z wielu lamp jest dość trudne i bardzo kosztowne (oprócz lamp trzeba mieć: statywy, softboxy, transmitery). Mało prawdopodobne, że będziesz korzystał z tej funkcji.

ikona znak zapytania Czy chcesz kupić lampę tej samej marki co aparat, czy produkt niezależnego producenta?
Lampa oryginalna jest gwarancją 100-procentowej zgodności z elektroniką aparatu, co gwarantuje bezproblemowe działanie automatyki błysku. Jednak jeśli chcesz zaoszczędzić i kupić lampę o dużej mocy kilkadziesiąt procent taniej, rozważ zakup urządzenia niezależnego producenta (np. Sigma). W tym wypadku możesz stanąć przed koniecznością aktualizacji firmware urządzenia, gdy pojawi się niezgodność np. z nowym modelem aparatu w Twoim systemie.

Wybór oryginalnej lampy jest znacznie bezpieczniejszy, a w przypadku urządzeń klasy półprofesjonalnej, także niewiele droższy.

Życzymy Ci dobrze doświetlonych zdjęć!