Stworzenie przyjaznej, ciepłej przestrzeni we własnym mieszkaniu zależy w dużym stopniu od doboru oświetlenia. Ważny jest nie tylko design, ale też rodzaj źródła światła. Z naszego poradnika dowiesz się, co w tej kwestii oferuje rynek.

Dobór oświetlenia powinien przede wszystkim komponować się ze stylem, na jaki zdecydujesz się, dekorując mieszkanie. Rustykalne akcenty raczej nie sprawdzą się przy nowoczesnych meblach, zaś światło jarzeniowe w przytulnym salonie z kominkiem. Warto poświęcić trochę czasu na wybór oświetlenia. Jest to bowiem element, który w ogromnym stopniu będzie miał wpływ na ostateczny efekt dekoracyjny. Co zatem mamy do wyboru?

Rodzaje lamp

Gdyby wyliczyć wszystkie rodzaje oświetlenia, jakie do dzisiaj wymyślono, zapewne zabrałoby nam to kilka dni. Dlatego postanowiliśmy skupić się na kilku najbardziej popularnych typach lamp używanych współcześnie. W sklepach znajdziesz lampy:

  • wiszące
  • plafony
  • podłogowe
  • stołowe
  • ścienne (kinkiety)
  • reflektory punktowe
  • lampy na szynach

Italux Lybra
Italux Lybra
Lampy wiszące, czyli najpopularniejsze, inaczej żyrandole, montowane są niemal w każdym pomieszczeniu w mieszkaniu. Użyteczność, dostępność, rozmaitość wzorów sprawia, że chętnie sięgamy po to rozwiązanie. Siła tradycji.

Lampa podłogowa Nodo Metalix (Ramko)
Lampa podłogowa
Nodo Metalix (Ramko)
Plafony to płaskie lampy przylegające niemal całą powierzchnią do sufitu. Używa się ich raczej w pomieszczeniach o niskim suficie, gdzie zastosowanie żyrandola nie byłoby skuteczne. Na rynku są również plafony nietypowe, które od żyrandoli różnią się jedynie tym, że przylegają do sufitu znacznie większą powierzchnią.

Lampy podłogowe najczęściej ustawione są na długiej nóżce. W wielu modelach można ustawiać kierunek światła, dzięki czemu będziesz w stanie ustawić strumień światła dokładnie na miejsce, które chcesz zaakcentować. Przydaje się to również podczas nocnego czytania. Oczywiście, są też lampy, które są ustawione na sztywnej Philips Myliving
Philips Myliving
nóżce.

Lampy stołowe można podzielić także na kolejne rodzaje – lampki nocne ustawiane w sypialni, lampki gabinetowe oraz lampki biurowe, sprawdzające się najlepiej właśnie podczas pracy przy biurku. Pierwsze są bardziej wyrafinowane stylistycznie, w drugich stawia się na praktyczność i stylistykę, zaś w trzecich przede wszystkim na walory użytkowe, np. możliwość ukierunkowania strumienia światła itp.


LED Borgo (Eglo)
Lampy ścienne dawniej montowano w korytarzach, czy też na zewnątrz domów jednorodzinnych do oświetlenia wejścia. Dzisiaj jest taki wybór wzorów, że z powodzeniem można je wykorzystać w każdym dowolnym pomieszczeniu.

Reflektory punktowe najlepiej sprawdzają się w przestrzeniach zaaranżowanych nowocześnie. Mogą być montowane na/w ścianie czy suficie, a także na meblach, np. kuchennych.

Lampy montowane na szynach doskonale sprawdzają się w różnych warunkach. Polecane są np. do kuchni, gdzie mogą oświetlać przestrzeń roboczą. Nie ma przeciwwskazań, aby z takiego rozwiązania skorzystać w salonie. Przesuwając lampki można skierować światło na dowolny punkt w pomieszczeniu.

Ciekawym rozwiązaniem są także taśmy z diodami LED. Mogą być wykorzystane do podkreślania pewnych akcentów w mieszkaniu, które zechcesz wyróżnić, np. dość innowacyjnym podejściem przy dekorowaniu kuchni jest podświetlenie zlewozmywaka kolorowym światłem.

Wzornictwo

Ludzka wyobraźnia jest trudna do okiełznania i zamknięcia w ramy i schematy. Gdyby przyjrzeć się działaniom rozmaitych designerów, szybko okazałoby się, że każda pracownia ma własny odrębny styl. Niemniej jednak łatwo możemy rozróżnić stylistykę klasyczną od nowoczesnej czy rustykalną od industrialnej. Poniżej kilka przykładów najprzeróżniejszych pomysłów na lampy.

Od lewej: What Cabinet, Alien Abduction Lamp, Romeo Cat Lamp
Od lewej: What Cabinet, Alien Abduction Lamp, Romeo Cat Lamp

Materiały


Kinkiet Luna z drewna (Artino)
Podobnie jak w przypadku wzornictwa, w kwestii materiałów używanych do produkcji lamp nie ma ograniczeń. Powszechne jest stosowanie:

  • tworzyw sztucznych
  • stopów metali
  • drewna
  • szkła
  • gipsu

Drogie, unikatowe projekty mogą być wykonane przy użyciu:

  • kryształów
  • metali szlachetnych
  • minerałów
  • kamieni (także szlachetnych)

Rodzaje żarówek

Urzędnicy z Komisji Europejskiej zdecydowali, że nie można już na terenie wspólnoty stosować najprostszych żarówek – tzw. żarowych. Nie spełniają one wyśrubowanych norm. Działanie to nie jest pozbawione sensu. Mając na uwadze aspekty ekologiczne, żarówki tradycyjne nie miały w ogóle racji bytu. Wystarczy spojrzeć na tabele, w która pozwala na proste porównanie – ile energii do wytworzenia takiego samego natężenia światła potrzebują zwykła, wycofana z użycia żarówka oraz energooszczędna świetlówka.

Żarówki Świetlówki
energooszczędne
25 W 5 – 6 W
40 W 7 – 8 W
60 W 11 – 13 W
75 W 15 – 16 W
100 W 18 – 21 W
150 W 35 – 42 W

Wybierając dany rodzaj lampy, sprawdź zalecenia producenta dotyczące mocy żarówki, dzięki czemu urządzenie będzie działać najbardziej efektywne. 

Po wycofaniu tradycyjnych żarówek, konsumenci wciąż mają wystarczająco duży wybór spośród następujących produktów:

  • żarówki halogenowe klasy C
  • żarówki halogenowe klasy B
  • świetlówki kompaktowe
  • żarówki led

Powyższą listę można także określić, jako swojego rodzaju gradację – pierwsza pozycja na liście jest najmniej energooszczędna, zaś ostatnia najbardziej. W dużym skrócie – żarówki halogenowe klasy C zużywają o 25 procent energii mniej niż żarówki tradycyjne. To wciąż jednak dość dużo, jeśli zestawimy je ze świetlówkami kompaktowymi czy żarówkami LED, które zużywają mniej niż jedną piątą energii, jaką zużyłaby zwykła żarówka do wytworzenia światła o takim samym natężeniu.

Poza tym świetlówki oraz żarówki LED-owe mają znacznie dłuższą żywotność. Bywają za to nawet kilkukrotnie droższe od żarówek halogenowych klasy C lub B.

Świetlówek energooszczędnych nie polecamy do łazienek, toalet i korytarzy. Częste włączanie i wyłączanie wpływa znacznie na wzrost zużycia energii oraz spadek żywotności żarówki.

Warto także zwrócić uwagę na barwę wytwarzanego przez żarówkę światła. Skala podawana jest w Kelwinach. Każda rzecz, każdy organizm, który wytwarza ciepło, emituje także światło. Na przykład temperatura człowieka to ok. 37oC, czyli 310 K. I taka jest właśnie temperatura emitowanego przez nas promieniowania podczerwonego, niewidocznego dla oka. Dla porównania, barwa światła słonecznego ma ok. 6000 K, tradycyjna żarówka 2500 K, a świetlówka energooszczędna ok. 3500 K. Co ciekawe, jako ciepły postrzegamy kolor czerwony. W rzeczywistość jest zgoła inaczej – im więcej Kelwinów, tym światło bardziej niebieskie. Dlatego oświetlenie warto dobrać do pomieszczenia – w laboratorium sprawdzi się światło o wyższej temperaturze, bardziej niebieskie, zaś w sypialni o temperaturze niższej.

Rodzaje mocowania żarówki

Kupując lampę, bardzo często musimy dokupować żarówki. Dawno jednak skończyły się czasy, kiedy był w użyciu tylko jeden rodzaj gwintu. Dzisiaj jest wiele rodzajów mocowań i końcówek.

Najbardziej popularne mocowanie żarówek w lampach oznaczone są symbolem E, pochodzącym od nazwiska wynalazcy żarówki Thomasa Edisona. Do litery E dołączana jest cyfra, np. 27, oznaczająca średnicę gwintu w milimetrach. W użytku domowym spotykane są najczęściej żarówki oznaczone symbolami:

  • E27
  • E14

Oprócz gwintów, są jeszcze inne zakończenia oznaczone symbolami:

  • G4
  • GU10
  • MR16
  • MR11
  • G9

Wymienione mocowania stosowane są w lampach z halogenami i żarówkami typu LED.

Producenci i ceny

Na rynku dostępne są lampy sygnowane nazwami setek firm. Jeśli do tego doliczymy unikatowe egzemplarze wykonywane przez niewielkie zakłady rzemieślnicze i pracownie wzornicze, okaże się, że na listę producentów składać się będą tysiące nazw. Dlatego postanowiliśmy ograniczyć się do wymienienia tylko kilku firm. Oto one (kolejność przypadkowa):

  • Luminex
  • Aldex
  • Falko
  • Markslojd
  • Lampgustaf
  • BBK
  • Candellux
  • Italux
  • Massive
  • Elmarco
  • Klik
  • Zeroombra
  • Cleoni
  • Kartell
  • JBT
  • Ramko
  • Eglo
  • Grok

Rozpiętość cenowa różnych modeli lamp do mieszkania jest olbrzymia. Kupując najprostszą lampkę na biurko dla dziecka zapłacisz nawet mniej niż 20 zł. Wybierając lepszy model, zmieścisz się w przedziale od 40 do 100 zł. Jeśli chodzi o kinkiety, plafony i żyrandole ceny rozpoczynają się od ok. 50 – 70 zł. Górna granica w zasadzie nie istnieje. Bez większego trudu znajdziesz bowiem żyrandol, który kosztuje 3000 zł i wcale nie będzie to cenowy rekord.

Podsumowanie

Lampy, lampki, kinkiety, plafony, żyrandole (lampy sufitowe). Wybór rodzajów oświetlenia, mnogość wzorów oraz rozpiętość cenowa mogą przyprawić o zawrót głowy. Dlatego należy przede wszystkim dostosować cenę lampy do zasobów portfela, jej styl do wystroju wnętrza, zaś rodzaj zastosowanej żarówki do charakteru pomieszczenia. Przyjmując te trzy zasady, znacznie uprościć własne zadanie. O ile jednak cena nie jest dla Ciebie priorytetem, może warto zdecydować się na lampę designerską, która nie tylko będzie oświetlać Twoje mieszkanie, lecz również zachwycać domowników jak i odwiedzających mieszkanie gości.

Życzymy udanego wyboru!