Odkrywanie podwodnego świata może być równie fascynujące jak eksploracja kosmosu. Tyle, że zaopatrzenia w sprzęt nie musisz dokonywać w NASA. Wystarczy specjalistyczny sklep. Czy wiesz, z ilu szkieł może składać się maska do nurkowania?

Kilka pytań, zanim kupisz

Nawet jeśli zamierzasz skorzystać ze specjalistycznych kursów nurkowania u instruktorów, którzy zapewniają do nauki akwalung, warto zainwestować w podstawowy sprzęt do nurkowania, tzw. ABC – czyli maskę, fajkę oraz płetwy. Zanim zaczniesz schodzić głęboko pod wodę, musisz zdobyć pierwsze nurkowe szlify, pływając właśnie z najprostszym wyposażeniem. Tym razem pomożemy Ci kupić maskę. Na początek kilka pytań pomocniczych.

Czy zamierzasz fotografować lub kręcić filmy podczas podwodnych wypraw?
Czy masz wadę wzroku?
Czy chcesz zapewnić sobie panoramiczny zakres widzenia podczas nurkowania?

Rodzaje

Pamiętaj, żeby nie mylić maski do nurkowania z okularami do pływania. Maska zabezpiecza przed wodą oczy i nos, zaś okulary chronią tylko oczy. Zakrycie nosa jest niezbędne do wyrównania ciśnienia podczas schodzenia na głębokość poniżej dwóch metrów.

Do wyboru masz kilka rodzajów masek. Po pierwsze można je podzielić ze względu na rodzaj zastosowanej szyby:

  • jednolitej
  • dzielonej

Maski z pojedynczą szybą nie mają połączenia ramki w miejscu, gdzie znajduje się nasada nosa, dzięki czemu gwarantują większą widoczność. Nie można w nich jednak zamontować szkieł korekcyjnych dla osób, które mają wadę wzroku.

Maski z szybą dzieloną przypominają okulary. Szyby osadzone są najczęściej w ramkach. Z reguły zapewniają nieco węższe pole widzenia, aniżeli te ze szkłem pojedynczym. Jednak producenci poszukując nowych rozwiązań, zaczęli ustawiać szkła nie równolegle do twarzy, lecz pod kątem, co pozwala na zwiększenie pola widzenia na boki. To z kolei niemożliwe jest w maskach z szybą jednolitą. Ponadto największą zaletą masek ze szkłami dzielonymi jest możliwość dobrania szkieł korekcyjnych.

Pamiętaj! Dobierając szkła korekcyjne do maski do nurkowania musisz wybrać soczewki dedykowane dla danej marki i modelu.

Szyba jednolita Szyba dzielona
Maska z pojedynczą szybą Halcyon Single Lens Mask Maska z szybą dzieloną Beuchat Micro Max
Halcyon Single Lens Mask Beuchat Micro Max

 

Na rynku dostępne są ponadto tzw. maski panoramiczne ze szkłami montowanymi po bokach oraz u dołu maski. Możesz kupić sprzęt, który wyposażony został w trzy, cztery, a nawet sześć szyb. Zastosowanie kilku soczewek daje znacznie szersze pole widzenia. Należy liczyć się jednak z tym, że obraz będzie się od nich odbijał, co zakłóci przyjemność z oglądania podwodnego świata.

Zupełnie osobna historia to maski panoramiczne Double Dome 4.5 DD firmy Hydro Optics. W tym wypadku nie ma kilku szkieł. Zamontowana soczewka nie jest płaska, jak w przypadku maski tradycyjnej, lecz uformowana w dwie osobne kopuły. Po założeniu źrenica oka znajduje się dokładnie w centrum jednego z dwóch szklanych sklepień, co zwiększa pole widzenia. Dzieki temu pod wodą widzisz obiekty w ich realnym kształcie i wielkości. Żeby nie było zbyt różowo, jest tutaj także haczyk. A nawet dwa. Pierwszy to cena – za 700 zł można kupić cztery dobrej klasy maski i świetną fajkę do nurkowania. Drugi – żeby korzystać z Double Domme 4.5 DD… musisz być krótkowidzem. Najlepszy efekt uzyskają nurkowie, których wada wzroku waha się w granicach od – 6 do – 3.5 dioptrii. Niektórzy nurkowie z doskonałym wzrokiem używają soczewek kontaktowych + 3.5 dioptrii, żeby uzyskać efekt „krótkowidza” i móc stosować rewolucyjną maskę. Odpowiedz sobie, czy gra jest warta świeczki?

Maski do nurkowania można również podzielić ze względu na sposób osadzenia szkieł. W niektórych występuje – podobnie jak w okularach – wykonana z tworzyw sztucznych ramka, w której umocowana jest szyba.

W innych zrezygnowano z tego elementu. Szkła wtedy mocowane są w specjalnie usztywnionej i dodatkowo uszczelnionej części kołnierza. Z angielskiego, takie maski noszą nazwę frameless. Takie rozwiązanie przynosi sporo korzyści. Największą zaletą masek bez ramek jest zmniejszona odległość szkła od oczu. Pozwala to znacznie zwiększyć pole widzenia i jednocześnie zmniejszyć objętość maski.  

Mniejsza objętość to mniej wody do wylania, kiedy po wynurzeniu postanowisz maskę opłukać bez zdejmowania jej z głowy. Łatwiej jest również wyrównać ciśnienie podczas schodzenia głębiej.

Następny rodzaj maski to tzw. full face, czyli pełne, zakrywające całą twarz. Skierowane są do profesjonalistów pracujących pod wodą, żołnierzy, strażaków, ratowników. Mają jedną zasadniczą przewagę nad maskami tradycyjnymi – pozwalają na komunikację radiową między uczestnikami nurkowej wyprawy.

Bardzo ciekawe rozwiązanie skierowane jest do amatorów fotografowania i filmowania podwodnego świata Sa to maski z aparatem fotograficznym i kamerą. Doskonały przykład to maska Liquid Image. Ma wbudowaną kamerę o rozdzielczości 5 mln pikseli oraz zintegrowaną pamięć 32 lub 64 MB. Do tego, w zależności od modelu, obsługuje karty SD do 16 lub 32 GB. Sprzęt jest produkowany w kliku opcjach, od całkowicie amatorskiej, z którą można zejść na głębokość 5 m, po w pełni profesjonalną maskę z możliwością zamontowania zewnętrznego oświetlenia i gwarancją pełnej wodoodporności do 100 metrów głębokości. Słabsze modele są dostępne w kraju (5, 10, 35 metrów). Jeśli chcesz mieć wolne ręce i jednocześnie nagrywać podwodny świat, ten sprzęt jest dla Ciebie.

Dobrym rozwiązaniem dla nurków, którzy schodzą na duże głebokości z akwalungiem są maski z podzieloną poziomo przednią szybą. Górna część to zwykłe hartowane szło, zaś dolna to soczewka powiększająca, np. od + 1.5 do + 3 dioptrii. Ma to dość duże znaczenie podczas nurkowania w słabych warunkach oświetleniowych i w wodach o niskiej przejrzystości. Gwarantują łatwiejszy odczyt wartości na wskaźnikach używanych podczas nurkowania, np. głębokościomierza. Przykład takiego sprzętu to SeaDive Gauge Reader Mask.

Panoramiczna Bez ramki  Pełna  Z kamerą 
       
 Tusa M-31 Viso Tri-Ex  Scubapro Frameless  Full Face Scubapro  Liquid Image

 

Budowa i materiały

Zanim dowiesz się, z czego produkowane są maski i w jaki sposób można je podzielić, kilka słów na temat ich budowy. Na każdą maskę składa się:

  • szyba (lub kilka)
  • ramka
  • kołnierz uszczelniający
  • osłona na nos
  • pasek
  • system regulacji paska

Szyba osadzona jest w ramce, lub bezpośrednio w kołnierzu (w maskach typu frameless), który przylega do twarzy i uszczelnia maskę. Do ramki lub kołnierza umocowany jest pasek, utrzymujący maskę na głowie. Do tego jeszcze dodaj osłonę na nos i masz całą maskę.

Szyba

Maska z kołnierzem z czarnego silikonu Seemann Devil Black
Seemann Devil Black
Szyba wykonana jest z hartowanego szkła. Ramka najczęściej jest zbudowana z tworzyw sztucznych zaś kołnierz, pasek i osłona na nos z silikonu. Istotna jest też barwa silikonu, z jakiego wykonano kołnierz. Jeśli zdecydujesz się na kołnierz bezbarwny i przeźroczysty, będziesz mieć wrażenie lepszego kontaktu z otoczeniem i szerszego postrzegania otoczenia. Kołnierz czarny może powodować poczucie zamknięcia w tunelu i zawężenia pola widzenia. Ma też jednak swoje zalety – nie przepuszcza światła, dzięki czemu unikniesz powstawania świetlnych refleksów na szybie maski. Czarny kołnierz częściej wybierany jest np. przez podwodnych fotografów.

Ramka

Podobnie rzecz przedstawia się z ramką. Jedni wolą ramkę przejrzystą i bezbarwną, inni kolorową, lub zupełnie czarną i nieprzepuszczającą światła. W tym wypadku wszystko zależy od Twoich upodobań.

Łatwo zauważyć, że ramki masek do nurkowania bardzo często produkowane są w jaskrawych kolorach. Oprócz funkcji estetycznych, ma to jeszcze jedną zaletę. Jeżeli zgubisz maskę w wodzie o niewielkiej przejrzystości, jaskrawą maskę będzie o wiele łatwiej znaleźć na dnie, aniżeli czarną lub całkowicie przejrzystą.

Pasek

System regulacji paska pozwala na dopasowanie jego długości do średnicy głowy. Regulacja powinna odbywać się bez wielkiego oporu, jednocześnie gwarantując, że podczas nurkowania nie dojdzie do niekontrolowanego poluzowania paska.

Osłona

Osłona na nos jest niezwykle istotna. Nie może ściskać nosa, tak żeby można było wydmuchać powietrze. Jest to bardzo ważne podczas schodzenia na głębokości poniżej dwóch metrów. Im głębiej, tym większe ciśnienie panuje pod wodą. Nurek, żeby nie doznać urazów ucha środkowego musi ciśnienie wyrównać.

Maska z nausznikami Oceanic Pro Ear
Oceanic Pro Ear
Jeżeli na nurkowanie zamierzasz poświęcać dużo czasu, warto zainteresować się maską chroniącą nie tylko oczy i nos, lecz również uszy. Długie przebywanie pod wodą może zakończyć się infekcją narządu słuchu, co jest bolesne i nieprzyjemne. Dlatego też firma Oceanic proponuje maskę zaprojektowaną przez nurkujących lekarzy – Pro Ear 2000 – która posiada osłony na uszy. W czasie podwodnych wędrówek pozostają cały czas Maska w stylu retro Beuchat Senior Securit
Beuchat Senior Securit
suche.

W sprzedaży są również maski w stylu retro, w jakich można było podziwiać Jamesa Bonda w filmach z lat 60-tych. Nie posiadają one osobnej osłony na nos. Mają ogromną owalną szybę, zaś kołnierz uszczelniający obejmuje dwie trzecie twarzy, nos również. W tym wypadku chodzi jednak raczej o kwestie mody i zadawania szyku na plaży, aniżeli komfortu nurkowania na większych głębokościach.

Akcesoria

Nurkowanie, jako bardzo popularny na świecie sport, przyciąga do siebie rzesze wyznawców, a ci mają potrzeby sprzętowe. A tam, gdzie jest popyt, jest też podaż. Firmy związane z „podwodnym” biznesem oferują szereg akcesoriów, które sprawiają, że nurkowanie staje się łatwiejsze i jeszcze bardziej przyjemne. A oto kilka wybranych produktów:

  • szkła korekcyjne (najczęściej od  – 10 do +5)
  • preparaty przeciwko zaparowywaniu szyb
  • urządzenia pomiarowe – głębokościomierze
  • wodoodporne zegarki
  • pudełka i pokrowce na maskę
  • wodoodporne latarki
  • noże
  • skafandry nurkowe
  • krople do uszu (ochronne i zapobiegające infekcjom ucha)
Szkła korekcyjne Głębokościomierz Preparat przeciw
zaparowywaniu szyby
 Nóż nurkowy
Maska z wymiennymi szkłami na korekcyjne Technisub Głębokościomierz Scubatech Preparat Anti Fog McNett Nóż dla nurków Mares Force 
Technisub – 110 zł Scubatech – 75 zł McNett – 20 zł  Mares Force – 200 zł

Jak dopasować maskę?

Odpowiednie dopasowanie maski będzie decydować o późniejszym bezpieczeństwie jej użytkowania i czerpaniu przyjemności z nurkowania. Po pierwsze, jak już wcześniej wspomnieliśmy, osłona na nos nie powinna go zatykać, ani uciskać. Należy przyłożyć maskę do twarzy, bez zakładania paska na głowę i wciągnąć powietrze nosem i pozostać przez kilka sekund na wdechu. W tym momencie maska powinna się uszczelnić i przylegać do twarzy bez podtrzymywania ręką. Następnie załóż maskę razem z paskiem i odpowiednio go wyreguluj. Jeżeli maska nie uciska zbyt mocno głowy ani twarzy, a przy tym pozostaje szczelna, właściwy model został odnaleziony. Jeśli nie, sprawdź kolejny. 

Producenci i ceny

Rynek oferuje spory wybór. Odradzamy kupowania masek za 20 – 30 zł na straganach, w sklepach z pamiątkami i w supermarketach. Poniżej przestawiamy listę producentów, którzy oferują profesjonalny sprzęt służący do nurkowania, a nie jedynie do zabaw na plaży:

Ceny dobrych masek do nurkowania nie są wygórowane i rozpoczynają się już od 80 zł. Bardzo dobre maski kosztują w granicach 150 – 200 zł. Górna półka to 200 – 300 zł. Wymienne szkła korekcyjne to kolejny wydatek – od 100 do 250 zł. Jeśli jesteś krótkowidzem warto rozpatrzyć kupno maski  Double Dome 4.5 DD, która dla osób z wadą wzroku w zakresie – 6 do – 3.5 dioptrii zapewni doskonałe widzenie pod wodą. Jej koszt to ok. 700 zł. Jeśli chcesz zainwestować w maskę z wodoodporną kamerą, licz się z wydatkiem minimum 400 zł za najtańszy model. Za zestawy ABC (maska, fajka, płetwy) dobrych firm zapłacisz od  200 zł w górę.

Podsumowanie

Nurkowanie – nieważne, czy z rurką, czy freediving, czy z butlą – jest sportem wyjątkowym. Zwłaszcza w morzach, gdzie woda jest ciepła i przejrzysta, a bogactwo flory i fauny potrafi naprawdę zaskoczyć. Żeby jednak zagłębianie się w podwodnym świecie było bezpieczne i komfortowe, należy właściwie dobrać sprzęt. A maska jest najbardziej istotna. Na koniec kilka podsumowujących porad.
 
Czy zamierzasz fotografować lub kręcić filmy podczas podwodnych wypraw?
Jeśli masz już wodoodporną kamerę lub aparat, wybierz maskę z czarnym, nieprzejrzystym kołnierzem. Przed oczyma będziesz miał tylko wybrany kadr, bez odbłysków wpadającego po bokach światła. Jeżeli stoisz przed wyborem i maski i kamery, pomyśl o zakupie sprzętu dwa w jednym – Liquid Image. Nawet najdroższy model wyjdzie taniej, aniżeli zakup obu produktów osobno.

Czy masz wadę wzroku?
W takim razie bierz pod uwagę jedynie maski z dzieloną szyba z możliwością wymiany szkieł na korekcyjne. Modele z szybą jednolitą nie mają takiej możliwości. Jeśli zdecydujesz się właśnie na taką maską, żeby wyraźnie widzieć pod wodą, konieczne będą soczewki kontaktowe. 

Czy chcesz zapewnić sobie panoramiczny zakres widzenia podczas nurkowania?
Wybierz maskę panoramiczną z trzema, czterema, pięcioma, lub nawet sześcioma szkłami. Możesz wybrać też model z dzieloną szybą, gdzie soczewki ustawione są pod kątem. Rozwiązaniem może być również maska z przeźroczystą ramka oraz kołnierzem wykonanym z bezbarwnego przejrzystego silikonu. Ta opcja polecana jest przede wszystkim dla osób cierpiących na klaustrofobię.

Życzymy wspaniałych podwodnych podbojów!