Chociaż squash pojawił się w Polsce dopiero kilkanaście lat temu, ciągle zyskuje na popularności. Sukces w tej grze zapewni Ci m.in. rakieta dopasowana do Twoich umiejętności, o odpowiedniej wielkości główki i ciężarze. Czy wiesz, czym różni się rakieta aluminiowa od tej wykonanej z włókna węglowego?

Parametry

 

Waga

Wagę rakiety do squasha podaje się w gramach [g] i nie uwzględnia się naciągu ani owijki na gripie. Większość rakiet waży od 110 do 180 g, zdarzają się też modele, których ciężar dochodzi do 200 g. Waga sprzętu zależy w głównej mierze od materiału, z którego dana rakieta została wykonana. O materiałach, z których produkuje się rakiety do squasha, czytaj w dalszej części artykułu.

Waga rakiety ma wpływ na efekty osiągane podczas gry. Podstawowe zasady zawarliśmy w poniższej tabeli.

Lekka rakieta [g] Ciężka rakieta [g]
100 – 140 140 190
– uderzenia są słabsze
– kontrola piłki jest lepsza
– uderzenie jest mocniejsze
– kontrola piłki jest gorsza

 

Balans

Waga rakiety to nie wszystko. Liczy się jeszcze tzw. balans, innymi słowy wyważenie rakiety. Rakieta może mieć środek ciężkości umieszczony w różnych miejscach – bliżej gripu, bliżej główki lub centralnie. Stąd też biorą się oznaczenia balansów: na rączkę, na główkę i przesunięty w stronę środka / na środek.

Producenci, podając balans swoich rakiet, posługują się właśnie określeniami na rączkę, na główkę, na środek lub też podają go w milimetrach lub centymetrach mierzonych od podstawy gripu. Stąd też określenia „niższy balans” i „wyższy balans”. Możesz również spotkać się z angielskimi oznaczeniami balansu: head-heavy (na główkę), head-light (na grip), mid (centralny).

Balans, w połączeniu z wagą, ma wpływ na kontrolę piłki i siłę uderzenia piłki. W zależności też od tego, jaki balans ma dana rakieta, może się ona wydawać cięższa lub lżejsza, niezależnie od faktycznej swojej wagi. Zależności między typem balansu a jakością gry pokazuje poniższa tabela.

Balans na główkę Balans przesunięty w stronę środka Balans na rączkę
balans >35 cm 34 35 cm balans <34 cm
– uderzenia są silniejsze
– trudniej nią manewrować
– sprawia wrażenie cięższej *)
– kompromis między balansem na rączkę i na główkę – słabsze uderzenia
– łatwiej manewrować rakietą
– sprawia wrażenie lżejszej *)

 

Powierzchnia główki

Wielkość, a dokładnie powierzchnia główki, to kolejny parametr, który trzeba brać pod uwagę, interesując się rakietą do squasha. Powierzchnię główki podaje się w centymetrach kwadratowych (cm2) i może ona wynosić od 450 do ok. 500 cm2. Zależności między wielkością główki a efektami, jakie osiąga się podczas gry, przedstawiliśmy w poniższej tabeli:

Mniejsza główka Większa główka
łatwiej trafić w piłkę
uderzenia są bardziej precyzyjne 
 potrzeba mniej umiejętności
kontrola nad piłka jest większa 

 

Naciąg

Każda rakieta fabrycznie jest naciągnięta z siłą ok. 12 14 kG. Im lepszy model rakiety, tym lepszy naciąg. W przypadku, gdy decydujesz się na wymianę naciągu (z powodu zerwania lub zmiany na lepszy), warto dopasować siłę naciągnięcia do własnych potrzeb.

Mocniej naciągane struny w zakresie 12,5 14,5 kG pozwalają na większą kontrolę uderzanej piłki, czyli dokładniejsze zagrania. Mniejsze siły naciągania strun, tj. 11 12,5 kG, zwiększają siłę uderzenia, zmniejszając precyzję zagrań. Ważne jest, aby struny pionowe były zawsze naciągnięte o 0,5 kG więcej niż struny poziome, które są po prostu krótsze. Dzięki temu odkształcenia sweet spotu są równomierne na całej powierzchni.

Wymianę naciągu zleca się w sklepach lub klubach. Warto też zasięgnąć opinii trenera lub innych doświadczonych graczy, jaki naciąg wybrać. Na rynku dostępne są szpule wystarczające na 10 11 rakiet oraz ok. 10 metrowe odcinki niezbędne dla jednej rakiety. Ceny wahają się od 15 do 55 zł za jeden naciąg. Usługa kosztuje ok. 25 40 zł. Prym jakościowy wiodą naciągi firm Ashaway, Technifibre, Karakal i Prince. Wszystkie są syntetyczne i różnią się materiałem, splotem, trwałością i kolorem.

Sztywność ramy

Sztywność rakiety, czyli stopień odkształcania się ramy w kontakcie z piłką, mierzy się w jednostkach RA. Sztywniejsze rakiety umożliwiają silniejsze uderzenie, gra jest bardziej dynamiczna. Jednak sztywniejsza rama powoduje jednocześnie, że więcej wstrząsów przenoszonych jest na nadgarstek i łokieć, innymi słowy, komfort gry jest mniejszy niż w przypadku rakiety bardziej elastycznej. Elastyczna rakieta sprawi, że gra będzie być może trochę mniej dynamiczna, ale za to mniej obciąży stawy, a kontrola nad piłką będzie większa.

Rakieta sztywna będzie znacznie bardziej łamliwa i podatna na pęknięcia niż rakieta elastyczna. W przypadku sportu takiego jak squash ma to pewne znaczenie, ponieważ podczas gry może zdarzyć się, że zawodnik uderzy rakietą w ścianę kortu, biorąc duży zamach lub usiłując odebrać piłkę, która odbiła się blisko krawędzi kortu. Warto zauważyć, iż kupując rakietę do squasha nie otrzymujemy gwarancji na złamanie ramy, właśnie z uwagi na charakter tej gry.

To, czy rama jest sztywna czy elastyczna, zależy od materiału, który został użyty do produkcji rakiety. Parametr sztywności wyrażony w konkretnych danych liczbowych rzadko jest brany pod uwagę przy zakupie rakiety. Niemniej warto wiedzieć, iż nieoficjalnie mamy do czynienia z pięcioma zakresami tego parametru:

Bardzo elastyczna Elastyczna Średnio-sztywna Sztywna Bardzo sztywna
0 – 50 51 – 55
56 – 60 61 – 65 66+

 

Materiał

Materiał, z którego rakieta została wyprodukowana, ma wpływ nie tylko na sztywność ramy, ale również na ciężar całej rakiety.

Rakiety do squasha produkuje się z aluminium, stopów aluminium, kompozytów grafitowych, czystego grafitu oraz grafitu z domieszkami innych włókien, takich jak boron, tytan, włókno szklane (fiberglass) i kevlar. Każdy z tych materiałów ma swoje określone cechy, które można uznać za zalety lub wady. Zebraliśmy je w poniższej tabeli.

Materiał  Cechy rakiety z niego wykonanej
aluminium – elastyczna
– niełamliwa
– przenosi drgania na nadgarstek
– tania (< 100 zł)
– ciężka (> 180 g)

stop aluminium
(aluminium z domieszką np. grafitu, czyli włókna węglowego)

– nieco sztywniejsza od wykonanej z czystego aluminium
– ciężka (> 180 g)
– tania (ok. 100 zł)
kompozyt grafitowy (włókno węglowe z domieszką aluminium) – lżejsza od wyżej wymienionych (< 180 g)
– droższa od wyżej wymienionych (ok. 150 zł)
– dzięki większej zawartości grafitu sztywniejsza od aluminiowych, jednocześnie nie tak sztywna, jak rakiety z czystego włókna węglowego.

 

grafit (włókno węglowe) – lekka (< 150 g)
– droższa od wyżej wymienionych (ok. 200 zł)
– sztywna
– lepiej niż poprzednie chroni nadgarstek i łokieć przed drganiami
– bardziej łamliwa i podatna na pęknięcia niż rakiety z aluminium
grafit z domieszkami (kevlar, boron, tytan, włókno szklane) – dzięki temu, że wymienione dodatki uszlachetniające dodatki poprawiają sztywność i trwałość rakiety, rakieta z takimi domieszkami będzie przenosiła mniej wibracji i będzie mniej podatna na złamania.

Rakieta Dunlop Blackstorm Graphite 500, waga 135 g
Rakieta Dunlop Blackstorm Graphite 500, waga 135 g

Rakieta Head Argon 155 z kompozytu, waga155 g
Rakieta Head Argon 155 z kompozytu, waga 155 g

Rakieta Karakal CSX Tour – wykonana z aluminium
Rakieta Karakal CSX Tour – wykonana z aluminium, waga 180 g

 

Jaka dla kogo?
 

Rakieta dla początkującego gracza

Jeśli jesteś początkującym graczem w squasha, z pewnością właściwym wyborem będzie dla Ciebie rakieta o większej główce. Sprawi ona, że łatwiej Ci będzie trafiać w piłkę na początku nauki gry, im większa bowiem powierzchnia główki, tym większe pole optymalnego trafienia piłki, czyli tzw. sweet spot. Zapoznając się z oferta producentów rakiet, zwróć uwagę na rakiety o powierzchniach główek około 500 cm2.

Zaczynając przygodę ze squashem, warto również zdecydować się na rakietę charakteryzującą się balansem na główkę. Jak już wspomnieliśmy, rakiety takie gwarantują większą siłę uderzenia. Będzie to zaletą dla początkującego gracza, dopóki nie nauczy się kontrolować piłki i dopasowywać siły uderzenia do odległości od przedniej ściany, do tego, gdzie chce posłać piłkę i jaki efekt chce osiągnąć.

Ponadto, lepiej, jeśli Twoja pierwsza rakieta będzie raczej lekka (ok. 140 150 g). Zapewnisz sobie wówczas większy komfort gry, Twoja ręka nie będzie nadmiernie obciążona i będzie Ci się lepiej grało, dopóki nie oswoisz się z rakietą i jej ciężarem oraz nie przyswoisz sobie techniki na tyle, by umieć lepiej kontrolować piłkę.

Rakieta Tecnifibre
Combat
Rakieta Tecnifibre Combat – powierzchnia główki 505 cm, waga 165 g, balans 35 cm
– zaprojektowana dla początkujących graczy


Rakieta Sabre Blade Comp – powierzchnia główki 500 cm2, waga 150 g, balans na środek, sztywna
– dobra dla początkujących graczy

Rakieta dla zaawansowanych

Jeśli masz już za sobą kurs squasha dla początkujących i wiesz, że chcesz kontynuować przygodę z tym sportem, możesz pomyśleć o zmianie rakiety na model dla trochę już bardziej zaawansowanych. Jako średnio-zaawansowany gracz nie masz już zapewne aż takich problemów z trafianiem w piłkę jak na początku, możesz więc zamienić rakietę na model o nieco mniejszej powierzchni główki. Będzie on miał mniejszy sweet spot, ale zapewni Ci większą kontrolę nad piłką, innymi słowy łatwiej Ci będzie posyłać piłkę dokładnie tam, gdzie chcesz ja posłać.

Rakieta Saxon Aerox 110 – powierzchnia główki 495 cm2, waga 140 g, balans na środek, sztywna – dobra dla średniozaawansowanego gracza
Rakieta Saxon Aerox 110 – powierzchnia główki 495 cm2, waga 140 g, balans na środek, sztywna
– dobra dla średniozaawansowanego gracza

Nie sugeruj się w pierwszej kolejności masą rakiety. Korzystaj z możliwości wypróbowania rakiet testowych przed zakupem i decydują się na tą, którą „dobrze” Ci się gra. Nie zmuszaj się do rakiet zachwalanych oraz tzw. "profesjonalnych", jeśli nie pasują do Twojego indywidualnego stylu gry.

Producenci i ceny

Na naszym rynku dostępne są rakiety kilkunastu wiodących marek. Są to, w porządku alfabetycznym:

  • Dunlop
  • Harrow
  • Head
  • Karakal
  • Oliver
  • Prince
  • Saxon
  • Slazenger
  • Tecnifibre
  • Unsquashable
  • Wilson

Nowozelandzka firma Unsquashable oraz holenderski Saxon specjalizują się tylko i wyłącznie w produkcji sprzętu do squasha. Pozostali producenci to specjaliści od sportów rakietowych. Oprócz rakiet do squasha wytwarzają też sprzęt i akcesoria do tenisa i badmintona. Decydując się na produkt jednej z wymienionych marek, możesz mieć pewność, że kupisz rakietę dobrej jakości.

Ceny rakiet wahają się od kilkudziesięciu złotych za rakietę aluminiową, np.:

  • Dunlop Aero lite TI – ok. 100 zł
  • Tecnifibre Assault – ok. 130 zł

przez nieco droższe modele wykonane z grafitu, np.:

  • Saxon C2 ok. 290 zł
  • Prince Airo Champ – ok. 250 zł

aż po najdroższe, kosztujące po kilkaset złotych rakiety wykonane z grafitu połączonego z tytanem lub innymi nowoczesnymi włóknami, przeznaczone zazwyczaj dla zaawansowanych graczy, np.:

  • Karakal MX-125 – ok. 350 zł (ultralekka, ważąca 125 g)
  • Wilson ONE 30 BLX – ok. 550 zł

Jakakolwiek rakieta spodoba Ci się w sklepie, tradycyjnym czy internetowym, idealnie byłoby ją przetestować na korcie. Docenisz to zwłaszcza, jeśli zaliczasz się do drugiej zdefiniowanej przez nas grupy, czyli do graczy, którzy lekcje dla początkujących mają już za sobą. Jeśli więc grasz w klubie, gdzie jest możliwość wypożyczania rakiet, przetestuj kilka modeli, zapamiętaj parametry tej rakiety, którą najlepiej Ci się grało i z tą wiedzą udaj się na zakupy.

Podsumowanie

Squash to sport, który z każdym rokiem zyskuje w Polsce na popularności. Przy wyborze rakiety duże znaczenie ma to, czy dopiero zaczyna sie przygodę z tą dyscypliną (powinna mieć wtedy większą główkę i balans na główkę), czy jest się już zaawansowanym graczem (powinna mieć wtedy mniejszą główkę, co ułatwia kontrolę nad piłką). Koniecznie zwróć też uwagę na parametry – balans, naciąg, wagę, sztywność ramy. To od nich m.in. zależy jakośc Twojej gry.

Życzymy wielu squashowych sukcesów!

————————————————————————————————————————————————————————————–

Konsultacja merytoryczna:
Andrzej Gołębiowski
European Squash Federation
Coach Level 2
www.golebiowski.info

Jak kupować rakietę do squasha w pigułce: pobierz, wydrukuj i zabierz ze sobą na zakupy!