Automat do pieczenia chleba zapewni Ci świeże, pachnące pieczywo o dowolnej porze bez wychodzenia z domu. Przyda się też, jeśli masz alergię lub chorujesz na celiakię. Czy wiesz, dlaczego automaty mają powłokę antyadhezyjną?

Parametry

Moc

Określa maksymalną wydajność energetyczną urządzenia (im większa moc, tym dłużej urządzenie może pracować bez przerwy). Automaty do chleba charakteryzują się różną mocą: od 450 W (np. Optimum CH-9001) do nawet 1650 W (np. Moulinex Home Bread Baguette). Jaka moc będzie optymalna?

Ciasto na chleb jest raczej ciężkie, więc według specjalistów urządzenie o najniższej mocy nie zawsze poradzi sobie z zagniataniem chleba i dlatego poleca się automaty o mocy w przedziale od 800 do 1200 W.

W przypadku automatów często pojawia się zarzut, że są bardzo drogie w eksploatacji. Poniżej przygotowaliśmy tabelę, która porównuje zużycie prądu dla automatu o mocy 1000 W z piekarnikiem w klasie energetycznej A przy założeniu, że oba urządzenia pracują przez cały cykl w trybie maksymalnego poboru energii (zarówno piekarnik jak i automat, mają chwile, gdy pobór energii jest minimalny, w przypadku automatu te chwile będą zdecydowanie dłuższe).

Urządzenie średnie zużycie kWh na cykl pieczenia szacunkowe roczne zużycie energii (kWh), pieczenie 2 x w tyg. przez rok przybliżony koszt energii na rok (1 kWh=0,66 zł)
automat do pieczenia chleba 3 312 205,92
piekarnik elektryczny 1 104 68,64

Jeśli jednak oprzemy się na wyliczeniach poboru energii za pomocą miernika prądu, okazuje się, że automat do chleba może zużyć tyle samo (lub nawet zdecydowanie mniej kWh) co piekarnik (zobacz akapit Waga chleba). Warto jednak pamiętać, że na zużycie prądu ma wpływ wiele czynników, m.in. temperatura używanych produktów, wybrany program pieczenia czy waga pieczonego chleba.

Przy okazji omawiania mocy urządzenia, warto obliczyć, ile przykładowo maksymalnie może kosztować wypiek jednego bochenka chleba:

CHLEB = 3,48 zł = 3*0,66 zł (zużycie prądu)+1,5 zł (gotowa mieszanka)

Koszt 1 bochenka może być oczywiście dużo niższy, jeśli kupisz różne rodzaje mąki (jak wybrać mąkę, możesz przeczytać w artykule Jaką mąkę?).

Czy jest to wygórowana cena za ok. 800 g chleba? Jeśli masz w okolicy piekarnię, która piecze chleb według starodawnych receptur i jest on w podobnej cenie, zakup automatu może być zbędnym wydatkiem. Jeżeli natomiast w Twojej okolicy nie ma dobrego chleba, wypiekacz rozwiąże podstawowy problem każdego śniadania i kolacji (niedobry chleb potrafi skutecznie zniechęcić do jedzenia).

Liczba mieszadeł

Automat z dwoma mieszadłami Severin BM 3992
Automat z dwoma mieszadłami
Severin BM 3992
Do wyboru masz urządzenia wyposażone w jedno lub dwa mieszadła. Automaty z jednym mieszadłem są mniejsze i możesz w nich maksymalnie upiec chleb o wadze ok. 800 gram (np. Princess Royal Breadmaker Easy). Natomiast urządzenia z dwoma mieszadłami pozwolą Ci upiec większy, nawet 1,6-kilogramowy chleb (tak jak np. Severin BM 3992).

Użytkownicy automatów z dwoma mieszadłami zgodnie podkreślają, że dwa mieszadła zapewniają idealnie wyrobione ciasto, bez względu na wagę i rodzaj chleba.

Liczba pojemników (komór)

Wypiekacz  z dwiema komorami Tefal Dual Home Bread
Wypiekacz  z dwiema komorami
Tefal Dual Home Bread
Standardowo automaty mają jedną komorę, ale zdarzają się urządzenia wyposażone w dwie komory, w których możesz piec równocześnie dwa rodzaje chleba (np. Kalorik, Princess, Tefal, Unold) lub jeden większy (np. Kalorik) – w zależności od potrzeb. Zakup takiego urządzenia będzie odpowiedni dla Ciebie, jeśli:

  • niektórzy członkowie rodziny muszą jeść specjalny chleb (np. bezglutenowy lub razowy)
  • lubisz mieć dwa rodzaje pieczywa w domu (np. razowe i pszenne)

Możliwe jest jeszcze jedno ciekawe rozwiązanie: wymienne komory o różnych pojemnościach (np. Concept – 750 g lub 900 g), co pozwala dostosować wielkość chleba do aktualnych potrzeb.

Waga chleba / pojemność urządzenia

Dostępne na rynku urządzenia pozwalają na pieczenie chleba różnej wielkości. W zależności od swoich potrzeb i wielkości rodziny, możesz kupić automat z ustawieniem wagi: 500 g (np. Ariete 125 Pane Express Metal), 750 g (np. Severin BM 3992), 1000 g (np. Clatronic BBA 3364), 1300 g (np. Bomann CB 594). Jak wybrać odpowiednią pojemność automatu i (co się z tym wiąże) wagę chleba?

Zakładając, że jedna kromka chleba waży 20-45 g (w zależności od rodzaju pieczywa), a dziennie powinno się spożywać ok. 4 kromek (to daje 80-180 g), to chleb 500 g wystarczy na prawie trzy dni dla jednej osoby, ale zabraknie go, jeśli Twoja rodzina liczy trzy i więcej osób. Od tej zasady są wyjątki: jeśli masz dzieci, które biorą kanapki do szkoły lub „chlebożerców” w domu (którzy potrafią zjeść 12 kromek dziennie), może się okazać, że dzienne spożycie chleba będzie na poziomie 1 kg lub więcej. Dlatego najlepiej przed zakupem urządzenia przyjrzeć się nawykom żywieniowym rodziny i nie kupować urządzenia „na wyrost” – tym bardziej, że moc urządzenia (i zużycie prądu) rośnie zazwyczaj wprost proporcjonalnie do wielkości pieczonego chleba:

Przykładowe urządzenie średnie zużycie kWh na cykl pieczenia szacunkowe roczne zużycie energii (kWh), pieczenie 2 x w tyg. przez rok przybliżony koszt energii na rok (1 kWh=0,66 zł)
Ariete 125 Pane Express Metal 0,53 55,12 36,38
Severin BM 3983 0,45 46,8 30,89
Clatronic BBA 2605 0,6 62,4 41,18
Bomann CB 594 0,8 83,2 54,91

Godnym polecenia rozwiązaniem jest zakup urządzenia z możliwością wyboru wielkości bochenka. Możesz wtedy upiec chleb o wadze od 450 g (np. Kalorik BBA1) do 1,6 kg (np. Severin BM 3992).

Poniżej przedstawiamy przykładowe wielkości bochenków:

Urządzenie Waga
najmniejsza (g) średnia (g) największa (g)
Moulinex Baguette & Co OW6000 750 1000 1500
Philips HD9020, Kenwood BM450 500 750 1000
Optimum CH-9021 750 1000 1135
Concept PC-5020 Vita Style 1000 1250 1500

Aby chleb zawsze się udał, potrzebny jest dobry przepis i… dokładna waga, najlepiej z dokładnością do 1 g (musisz kupić osobne urządzenie).

Urządzenie, które umożliwia Ci wybór wagi bochenka, przyda Ci się, jeśli:

  • zazwyczaj nie potrzebujesz więcej niż 500 g chleba, ale czasem zapraszasz gości (i wtedy zużycie chleba drastycznie rośnie)
  • spożycie chleba w Twoim domu jest różne (np. w weekend większe)
  • aktualnie potrzebujesz mało chleba, ale wiesz, że w najbliższej przyszłości się to zmieni

Funkcje

Programy

Dostępne na rynku urządzenia do pieczeniach chleba mają rożną liczbę programów: od 3 (np. Princess Royal Breadmaker Easy) do 16 (np. Moulinex Home Bread). Zazwyczaj automaty mają ok. 12 programów i jest to według użytkowników wystarczająca liczba.

Poniżej przedstawiamy omówienie najważniejszych programów (na podstawie Optimum CH 9000):

Program  Omówienie
podstawowy (normalny) do pieczenia małych i dużych chlebów z mąki pszennej lub mieszanej (z przewagą pszennej) z dodatkami ziaren, ziół itp. Nadaje się również do pieczenia chleba bezglutenowego i ciasta drożdżowego z bakaliami.
szybki do pieczenia chleba pszenno-żytniego z przewagą mąki pszennej
słodki chleb do pieczenia chleba pszennego i ciast zawierających tłuszcz, cukier, bakalie
krótki do pieczenia małych chlebów pszennych bez dodatków
razowy chleb do pieczenia chleba z mąki razowej, również z dodatkiem ziaren, ziół
wypiek (ciastka) do pieczenia chleba z proszkiem do pieczenia
ciasto do mieszania i wyrabiania ciasta (o maksymalnej wadze 1 kg) pieczonego w tradycyjnym piekarniku (bułki, ciasta, pizza) lub gotowanego (makarony, kopytka, kluski) czy smażonego (pączki)
pieczenie do dopiekania chleba, pieczenia ciast (bez mieszania i ugniatania) lub zagęszczania powideł
marmolada (powidła) do gotowania powideł, konfitur i dżemów
sandwich (tost) do pieczenia chleba tostowego – lekkiego i z cienką skórką
biały chleb (francuski chleb) do pieczenia chleba lekkiego francuskiego o lekkiej strukturze wewnętrznej i chrupiącej skórce

 

Wśród programów w automatach nie znajdziesz programu do chleba na zakwasie. Możesz oczywiście spróbować samemu wyrobić ciasto (a potem tylko upiec w wypiekaczu do chleba) albo zagnieść i zamieszać ciasto, a potem wyłączyć urządzenie (chleb na zakwasie musi rosnąć dłużej) i po kilku godzinach uruchomić program pieczenie. Nie jest to już w każdym razie pełna automatyzacja jak w przypadku innych programów, dlatego często wykorzystuje się wypiekacz do zagniecenia ciasta, a samo pieczenie odbywa się w piekarniku.

Na rynku są już dostępne urządzenia z nietypowym programem do pieczenia bagietek (np. Moulinex). Po wyrobieniu ciasta, trzeba na stolnicy uformować bagietki i ułożyć je na specjalnym ruszcie, po czym włączyć program bagietki.

Jeśli żaden z programów nie spełnia Twoich oczekiwań, możesz wykorzystać program indywidualny, który pozwala Ci zaprogramować własne ustawienia (np. Unold).

Osobnym tematem jest potrzeba zakupienia automatu z programem bezglutenowym. Dla osób chorych na celiakię pieczenie chleba w domu to niestety konieczność. Program normalny nadaje się do pieczenia pieczywa bez glutenu, ale są również automaty ze specjalnym programem bezglutenowym – jak np. Moulinex, Kenwood.

Stopień zarumienienia skórki

Wszystkie automaty oferują trzy stopnie przyrumienienia skórki. Do wyboru (w programie krótkim nie ma możliwości zmiany koloru skórki) jest skórka: jasna, średnio zrumieniona i ciemna. Warto przy tym zauważyć, że spód i boki będą zawsze ciemniejsze od góry chleba, więc stopień „skórka ciemna” może dać Ci rezultat w postaci zwęglonych boków.

Opóźniony start

Producenci automatów do chleba zadbali też o to, byś mógł cieszyć się świeżym chlebem o 6.00 rano. Jest to możliwe dzięki funkcji opóźnionego startu, która pozwala zaprogramować czas pracy urządzenia. Programator czasu ustawia się na tyle godzin, ile upłynie od włączenia urządzenia do momentu, kiedy chcesz mieć ciepły upieczony chleb.

Na przykład: chcesz włączyć urządzenie przed pójściem spać (np. o 22.00) i rano (np. o 7.00) mieć upieczony chleb. Obliczasz godziny i ustawiasz opóźniony start o 9 godzin. W ciągu tych 9 godzin automat upiecze Ci chleb.

Większość automatów ma opóźniony start do 13 godzin (np. Unold), ale są też urządzenia z opóźnionym startem do 10 godzin (np. Concept) lub 15 godzin (np. Moulinex).

Kilka uwag do funkcji opóźnionego startu:

  • nie używać do chlebów z dodatkami (chyba że ktoś chce wstawać w środku nocy, żeby dorzucić ziarna lub zioła)
  • nie używać do chlebów z łatwo psującymi się składnikami (jajka, mleko, owoce, świeże drożdże)
  • nie używać, jeśli kuchnia jest blisko sypialni (przez godzinę po upieczeniu chleba działa funkcja podtrzymywania ciepła i włącza się alarm, który przypomina o upieczonym chlebie. Sygnał dźwiękowy włącza się co kilka minut i w środku nocy może być to dosyć uciążliwe)
  • używać tylko z drożdżami w proszku

Użytkownicy automatów, wypowiadający się na forach, nie są zwolennikami korzystania z funkcji opóźnionego startu. Zwracają uwagę, że zawsze trzeba sprawdzić konsystencję ciasta (a trudno to zrobić, jeśli mieszanie odbywa się o 4.00 rano). Głosów za jest zdecydowanie mniej, ale i tak warto samemu się przekonać – być może sen o pachnącym świeżym chlebie się spełni.

Automatyczne podtrzymywanie ciepła po upieczeniu

Każdy automat jest wyposażony w tę funkcję, polega ona na podtrzymywaniu ciepła przez 60 min. Ta funkcja może Ci się przydać, jeśli nie ma Cię w domu w momencie zakończenia pieczenia (chodzi w niej nie tylko o to, by chleb był ciepły, ale też o to, by nie zawilgotniał w automacie – dlatego zaleca się wyjęcie chleba zaraz po zakończeniu pieczenia).

Wskaźnik dodawania składników

Ta funkcja przyda Ci się, jeżeli zamierzasz piec chleby z dodatkami typu zioła, ziarna, owoce. W trakcie przygotowywania ciasta (ale już po tym, jak zostało wymieszane) rozlega się sygnał alarmowy, który informuje, że teraz jest najlepszy moment na wrzucenie dodatków do chleba. Dlaczego jest to takie ważne? Ponieważ dodanie ziaren czy kawałeczków warzyw (np. cebuli) może spowodować, że ciasto nie zostanie dobrze wymieszane. Urządzenia ze wskaźnikiem dodawania składników mają w swojej ofercie m.in. Philips, Severin, Sencor.

Wyposażenie

Rodzaj obudowy

Obudowa ze stali nierdzewnej Zelmer 43Z010
Obudowa ze stali nierdzewnej
Zelmer 43Z010
Na rynku są dostępne urządzenia z obudową ze stali nierdzewnej (np. Bomann, Moulinex, Optimum, Zelmer) lub z tworzywa sztucznego (np. Ariete, Clatronic, Kenwood, Philips, Princess, Sencor). Zarówno jedna jak i druga obudowa lekko nagrzewa się (przy niektórych automatach znajdziesz informację, że obudowa jest termoizolująca – np. Philips, Severin), więc wybór pomiędzy nimi jest bardziej estetyczny niż praktyczny.

Automat z całkowicie ściąganą pokrywą Princess Silver Bread Maker
Automat z całkowicie ściąganą pokrywą
Princess Silver Bread Maker

Obudowa jest zazwyczaj wyposażona w okienko, które nie służy tylko do oglądania procesu pieczenia chleba, ale pozwala kontrolować konsystencję ciasta.

Ciekawym rozwiązaniem jest całkowicie zdejmowana pokrywa – co ułatwia wyciąganie chleba z formy. Takie rozwiązanie zastosowano np. w automatach firm Princess.

Rodzaj tworzywa – forma

Formy są pokryte nieprzywierającą powłoka wykonaną z różnych materiałów. W niektórych automatach jest podana tylko lakoniczna informacja o powłoce nieprzywierającej (lub teflonowej, np. Electrolux), a w innych – informacja o powierzchni antyadhezyjnej (np. Clatronic, Bomann, First, Princess), która jest według specjalistów wytrzymalsza.

Rodzaj formy

Automaty do chleba mają formy pionowe (np. Clatronic) lub poziome (np. Alaska, Sencor). Różnica między formami polega tak naprawdę na wysokości maszyny – pionowe są wyższe, poziome – dłuższe. Chleby z obu maszyn są tej samej wielkości, ale według użytkowników pionowa forma powoduje, że chleb jest wilgotniejszy (co może grozić powstawaniem zakalca). Na rynku zdecydowanie więcej jest urządzeń poziomych, co wiąże się również z faktem, że pionowe automaty mają tylko jedno mieszadło.

Rodzaj formy może mieć znaczenie, jeśli Twoja kuchnia jest niewielka – może się okazać, że lepiej sprawdzi się urządzenie wyższe i węższe.

Hak do wyciągania mieszadeł

Jest to standardowe wyposażenie automatu do chleba. Hak pomaga wyciągnąć mieszadła z upieczonego bochenka (niestety zostają po nim dziury w chlebie i jedynym rozwiązaniem jest próba usunięcia mieszadeł przed programem pieczenie) – należy to robić delikatnie, tak by jak najmniej uszkodzić pieczywo.

Stopy antypoślizgowe

Ponieważ automat z racji swoich rozmiarów stoi najczęściej na blacie, większość producentów wyposaża to urządzenie w antypoślizgowe nóżki, które utrzymują wypiekacz w jednym miejscu nawet podczas intensywnej pracy – tak jak podczas mieszania (np. Philips, Sencor).

Schowek na przewód

Jeżeli nie lubisz plątających się kabli, zwróć uwagę, czy wybrany przez Ciebie model ma schowek na przewód (np. Philips). Pozwoli ci to zachować porządek na blacie, gdy urządzenie nie działa. Dodatkowo schowany przewód nie stwarza żadnego zagrożenia dla Ciebie i Twoich dzieci.

Zabezpieczenia

Podstawowym zabezpieczeniem jest sygnał dźwiękowy, który informuje o zakończeniu pieczenia i włącza się co kilka minut przez godzinę dopóki automat nie zostanie wyłączony. Ponadto alarm dźwiękowy może pojawić się w trakcie procesu mieszania ciasta i wtedy wiesz, że należy dodać zioła, ziarna itp. składniki do przygotowywanego chleba.

Automaty mają również zabezpieczenie przed przegrzaniem, które sprawia, że jeśli temperatura urządzenia jest zbyt wysoka (np. w sytuacji, gdy przed chwilą zakończono pieczenie, a teraz rozpoczyna się kolejny proces mieszania), pojawi się ostrzeżenie na wyświetlaczu i zabrzmi sygnał dźwiękowy. Należy wtedy poczekać do wystygnięcia automatu.

Ciekawym rozwiązaniem jest też zabezpieczenie w wypadku chwilowego braku prądu. Jeśli przerwa potrwa krócej niż 7 (lub 10 – model Kenwood) minut, automat wznowi cykl bez problemu w przerwanym momencie. Jeśli natomiast prądu zabraknie na dłużej, ustawienia automatu zostaną zresetowane. W takim przypadku, jeśli jest prądu zabrakło podczas programu mieszanie lub ugniatanie, możesz wznowić pracę urządzenia w przerwanym momencie. Jeżeli natomiast chleb zaczął się już piec i zabrakło prądu, musisz niestety wyrzucić bochenek i zacząć od nowa.

Wyposażenie dodatkowe

W zależności od modelu, możesz mieć urządzenie wyposażone dodatkowo w:

  • ruszt na foremki oraz foremki do pieczenia bagietek lub bułeczek (np. Moulinex)
  • miarkę do składników (np. Philips, Unold)
  • wymienialne foremki – możesz upiec albo jeden duży chleb, albo dwa małe (np. Kalorik)
  • nożyk i pędzelek piekarski (np. Moulinex)
  • książkę z przepisami (np. Tefal)

Producenci i ceny

Ceny automatów do chleba wahają się w przedziale od ok. 100 zł (niemarkowe automaty) do ponad 600 zł. Na rynku polskim są dostępne automaty między innymi takich firm:

Poniżej prezentujemy trzy modele automatów do chleba z różnych przedziałów cenowych:

 do 200 zł  do 400 zł ok. 600 zł
First FA5150
First FA5150
Philips HD 9020
Philips HD9020
Moulinex Baguette and Co
            OW6000
Moulinex Baguette and Co OW6000

 

Podsumowanie

Odpowiedni automat to taki, który będzie na miarę potrzeb Twojej rodziny. Aby poznać potrzeby rodziny, warto przeanalizować kilka pytań:

ikona znak zapytania Zamierzasz używać urządzenia tylko do pieczenia chleba czy chcesz, by miało więcej zastosowań w Twojej kuchni?
Jeżeli zamierzasz wykorzystywać automat do wyrabiania ciast na makarony, pizzę czy kluski, a także robić drożdżówki czy powidła, warto wybrać urządzenie, które będzie miało programy do ciasta drożdżowego czy tez marmolady. Natomiast do samego pieczenia wystarczy Ci proste urządzenie z podstawowymi programami.

ikona znak zapytania Jak duża jest Twoja rodzina i jakie są jej nawyki żywieniowe?
Im większa jest Twoja rodzina, tym większy automat potrzebujesz. Przyjmuje się, że średnio dzienne spożycie chleba kształtuje się na poziomie 80 – 180 g. Mnożąc to przez liczbę osób w domu, uzyskasz wielkość chleba, jaki jest Ci potrzebny na jeden dzień. Ale jeśli w Twojej rodzinie są np. dzieci, które zjadają potrójną porcję chleba dziennie, musisz wybrać większe urządzenie lub urządzenie z trzema wielkościami chleba. Podobnie jest w sytuacji, gdy nie chcesz piec chleba codziennie – wybierz wtedy pojemność większą dwa (dwa dni) lub trzy razy (trzy dni).

Jeśli jesteś singlem, wybierz najmniejszy automat, który oferuje 450 g bochenki chleba – taki chleb wystarczy Ci na ok. trzy dni.

ikona znak zapytania Jakiego rodzaju chleb chcesz piec?
Chleby z dodatkami warto piec w urządzeniu wyposażonym we wskaźnik dodawania składników. Jeżeli ktoś z Twojej rodziny musi jeść np. chleb bezglutenowy, warto wybrać urządzenie, które pozwoli w tym samym czasie upiec dwa mniejsze bochenki lub też ma specjalny program do takiego pieczywa. Jeżeli lubisz pieczywo francuskie, kup wypiekacz ze specjalnym programem do takiego chleba. 

Życzymy Ci smacznego chleba każdego dnia!