Wolność i wiatr we włosach. Popkultura promuje wizerunek motocyklisty mknącego bez kasku z prędkością nieprzewidzianą przez kodeks drogowy. W rzeczywistości wiatr we włosach lepiej zastąpić solidną ochroną głowy. Kiedy dochodzi do bliskiego kontaktu z asfaltem lub innym pojazdem, kask staje się głównym elementem, który może ocalić życie motocyklisty.

Na polskich drogach rokrocznie ginie ponad 4 tys. osób, z czego blisko 250 ofiar to motocykliści i osoby poruszające się na motorowerach. Na podstawie powyższych danych, można stwierdzić, że jednoślad z silnikiem jest stosunkowo bezpiecznym środkiem lokomocji, wszak udział motocyklistów we wszystkich tragicznych wydarzeniach drogowych stanowi ledwie 8 proc. Na temat należy jednak spojrzeć z innej strony – motocykli jest bowiem 20 razy mniej niż samochodów. Warto też zwróć uwagę na sytuację motocyklistów w krajach, gdzie poziom bezpieczeństwa na drogach jest dość wysoki. W Wielkiej Brytanii stanowią oni ledwie 1 proc. wszystkich uczestników ruchu. Jeśli chodzi o ilość zabitych na drogach, odsetek ten wzrasta aż do 19 proc. Według tamtejszych agencji rządowych, dobór odpowiedniego kasku mógłby ocalić przynajmniej 50 osób rocznie. Warto zatem pomyśleć o dobrym kasku. Podpowiemy Ci na co zwrócić uwagę.

Przypominamy również, że jazda bez kasku stanowi w Polsce wykroczenie drogowe, które według taryfikatora kosztuje 100 zł i 4 punkty karne.

Rodzaje

Do wyboru masz cztery rodzaje kasków motocyklowych:

  • integralne
  • szczękowe
  • otwarte
  • enduro

Kaski integralne

Kask integralny AGV K-4 EVO
Kask integralny AGV K-4 EVO
Dzięki swojej budowie zakrywają całą twarz i głowę. Skorupa odlana jest z jednego kawałka materiału. Wizjer przykrywa unoszona, najczęściej wymienna szyba. Odpowiednie ulokowanie otworów i kanałów wentylacyjnych zapewnia dostęp powietrza do skóry. Według specjalistów, stanowią najlepszą ochronę głowy motocyklisty w momencie wypadku. Dlatego polecamy zakup tego właśnie rodzaju kasku niezależnie od tego, czy jeździsz skuterem, ścigaczem, turystykiem albo chopperem.

Kaski szczękowe

Airoh J-106, szczękowy
Airoh J-106, szczękowy
Wyobraź sobie rycerski średniowieczny hełm z podnoszoną przyłbicą. Podobna idea przyświecała konstruktorom kasków szczękowych. Z opuszczoną częścią szczękową wyglądają zupełnie jak integralne. Po podniesieniu stają się kaskami otwartymi. Są równie solidne jak kaski integralne i oferują przybliżony poziom zabezpieczenia. Zastosowanie mechanizmu podnoszenia odbija się jednak niekorzystnie na wadze – kaski szczękowe są z reguły cięższe od integralnych kuzynów o ok. 200 – 300 gramów, co w długiej trasie może być mocno odczuwalne.

Bardzo chętnie są stosowane przez kurierów motocyklowych. Podczas kontaktu z klientem nie muszą oni za każdym razem zdejmować kasku. Wystarczy podnieść część szczękową i już można swobodnie rozmawiać.

Kaski otwarte

HJC CL-33, otwarty
HJC CL-33, otwarty
Anglojęzyczna nazwa jet używana jest również w Polsce. Są bardzo chętnie kupowane przez posiadaczy skuterów, chopperów i cruiserów.

Skorupa w tego rodzaju kaskach swoją powierzchnią obejmuje tylko część głowy – czoło, skronie, uszy i niemal całą część potyliczną. Takie kaski motocyklowe nie chronią twarzy. W przypadku jazdy latem są bardzo komfortowe, (nawet z opuszczoną szybą gwarantują doskonały przepływ powietrza). Nie trzeba takiego kasku zdejmować, jeśli chce się z kimś porozmawiać. Są też znacznie lżejsze od kasków Kask typu weteran, Harley Davidson
Kask typu weteran, Harley Davidson
integralnych i szczękowych. Poza tym mieszczą się w mniejszych schowkach w skuterach i kufrach motocyklowych. Same zalety? Niezupełnie. Mimo że kaski otwarte spełniają normy dopuszczające je do sprzedaży, w kwestii bezpieczeństwa pozostają daleko w tyle za wymienionymi wyżej.

Dostępne są również kaski otwarte typu „weteran”, które nie osłaniają nawet uszu i części potylicznej głowy. Wyglądem przypominają kaski dżokejskie lub wojskowe hełmy. Owszem, świetnie wyglądają na głowach bohaterów serialu Sons of Anarchy, w rzeczywistości niezbyt skutecznie spełniają funkcje ochronne.

Zgruchotanie szczęki w czasie wypadku zapewne nie należy do najprzyjemniejszych. Dlatego, naszym zdaniem, zastanów się dwa razy zanim wydasz pieniądze na kast otwarty. Stawiasz na szali własne bezpieczeństwo.

Uwaga! Niektóre niezależne organizacje zajmujące się oceną poziomu bezpieczeństwa kasków (np. SHARP) nawet nie zaprzątają sobie głowy testowaniem kasków otwartych.

Enduro

O`neal series 5
O`neal series 5
Są to kaski integralne specjalnie przygotowane dla miłośników jazdy po bezdrożach i na torach crossowych. Dodatkową ochronę stanowi daszek oraz wzmocniona część szczękowa. Bardzo często kaski enduro nie mają na wyposażeniu szyby i konieczne jest dokupienie odpowiednich gogli.

Jak sama nazwa wskazuje, kaski enduro skierowane są do posiadaczy motocykli enduro, cross, supermoto.

Normy bezpieczeństwa

Zanim jakikolwiek kask motocyklowy trafi na sklepowe półki powinien zostać przetestowany zgodnie z obowiązującą w Europie normą ECE 22 – 05.

Testy dotyczą:

  • skorupy
  • zapięcia
  • wizjera

Testy to nic innego jak regularne „tortury”, które skorupa musi znieść bez poważnych odkształceń i pęknięć. Uderzenia w pięciu (w przypadku kasków szczękowych – sześciu) wyznaczonych punktach to ledwie początek. Ponadto kask testowany jest w wysokiej (50oC) i niskiej (- 20oC) temperaturze, w warunkach podwyższonej wilgotności oraz traktowany promieniami ultrafioletowymi.

W czasie testów zapięcia symulowane jest zrywanie kasku, do czego często dochodzi w czasie wypadków. Zapięcie nie może się rozpiąć, ani wyciągnąć. Nie powinno dojść do zerwania kasku z głowy manekina.

Wizjer natomiast nie może ograniczać pola widzenia ani zniekształcać obrazu. Musi być odporny na zadrapania i pęknięcia, musi gwarantować dobrą widoczność w każdych warunkach pogodowych oraz pod wpływem różnego rodzaju światła.

Jeśli kask pomyślnie przejdzie wszystkie tortury, może trafić do sprzedaży. Aby sprawdzić, czy model który Cię interesuje znalazł się na rynku legalnie, możesz sprawdzić jego oznaczenia. Z tyłu kasku powinna znajdować się naklejka z napisem ECE R 22 – 05. Poniżej możesz odczytać informację z rozmiarem oraz wagą kasku. Szczegółowe oznaczenie atestu umieszczone jest zazwyczaj na pasku zapięcia. Może wyglądać np. tak: w kółku u góry – E9, zaś w dolnej linii: 051379/P – 0016. Jak to rozszyfrować? Oto wyjaśnienie:

  • E9 – zakodowane państwo, w którym atest został wydany; nie oznacza to jednak, że musisz kupić kask atestowany w Polsce; w tabeli poniżej przykładowe kraje i ich kody;
Kod Państwo Kod Państwo
E1 Niemcy E12 Austria
E2 Francja E13 Luksemburg
E3 Włochy E14 Szwajcaria
E4 Holandia E16 Norwegia
E5 Szwecja E17 Finlandia
E6 Belgia E18 Dania
E7 Węgry E19 Rumunia
E8 Czechy E20 Polska
E9 Hiszpania E21 Portugalia
E11 Wielka Brytania E22 Rosja
  • 05 – rok nowelizacji normy
  • 1379 – numer homologacji
  • P – kask ze stałą szczęką ochronną; symbol P/J oznacza kask szczękowy, J – otwarty, zaś NP – bez ochrony szczęki i policzków (np. tzw. weteran)
  • 0016 – numer seryjny

Czy można całkowicie polegać na testach ECE 22 – 05? Okazuje się, że nie. Wielu specjalistów uważa, że prowadzone na podstawie tej normy testy nie odzwierciedlają wielu rzeczywistych zagrożeń, na które narażona jest głowa motocyklisty podczas wypadku. Wytrzymałość skorupy testowana jest ledwie w kilku ustalonych punktach, zaś w ogóle nie są prowadzone testy na możliwość jej przebicia. Jeżeli rzeczywiście zależy Ci na bezpieczeństwie, zwróć uwagę na ocenę wybranego przez Ciebie kasku przez organizacje od ECE niezależne.

My polecamy dwie:

  • Snell
  • SHARP

Snell

Pełna nazwa to The Snell Memorial Foundation. Jest to międzynarodowa organizacja, którą powołano do życia w 1957 roku w USA po śmierci kierowcy wyścigowego Williama „Peeta” Snella. Zginął on w wyniku poważnych obrażeń głowy. Standardy Snell są wyśrubowane i znacznie przewyższają wymagania normy ECE 22 – 05. Jeśli dany kask uzyska atest fundacji Snell, możesz mieć pewność, że charakteryzuje się wysokim poziomem bezpieczeństwa.

Tutaj znajdziesz listę kasków certyfikowanych na podstawie normy Snell M2010.

SHARP

SHARP (Safety Helmet Assessment and Rating Programme) to organizacja rządowa w Wielkiej Brytanii, która zajmuje się testowaniem kasków wprowadzonych już do sprzedaży, czyli posiadających homologację ECE 22 – 05. Dużo światła na różnice w poziomie bezpieczeństwa różnych modeli kasków rzuca wprowadzona pięciogwiazdkowa skala oceniania. Łatwo można sprawdzić, że nie zawsze kask najdroższy jest najlepszy, a bardzo często model w przeciętnej cenie może uzyskać równie wysoką notę, jak ten z najwyższej półki. Ponadto, dzięki badaniom naukowców z SHARP możesz poznać słabe i mocne punkty danego hełmu. Wprowadzona kodyfikacja kolorami pozwala sprawdzić, w których strefach uderzenia kask zapewnia najlepszą ochronę, a w których nie.

Warto odwiedzić stronę SHARP i sprawdzić wybrany model kasku.

Materiały

Zapewne nieraz zastanowiło Cię, skąd tak duża rozbieżność cenowa między różnymi modelami kasków. Wynika ona z budowy, staranności wykonania i przede wszystkim zastosowania różnych materiałów. Oto czego używają producenci przy produkcji skorupy kasków:

  • materiały termoplastyczne
  • włókna kompozytowe

Materiały termoplastyczne

Airoh Speed Fire, wysokiej klasy kask z poliwęglanów
Airoh Speed Fire, wysokiej klasy
kask z poliwęglanów
Najczęściej stosowane są poliwęglany. Uzyskany z nich materiał ma bardzo dobre właściwości – jest twardy i odporny na trwałe odkształcenia oraz wysoką i niską temperaturę. Jego wytrzymałość porównywalna jest do aluminium. Przy tym technologia produkcji kasków z poliwęglanów, w stosunku do włókien kompozytowych, jest stosunkowo Bell RS1 Cataclysm, kask kompozytowy z kevlaru i włókna szklanego
Bell RS1 Cataclysm,
kask kompozytowy z kevlaru i włókna szklanego
tania. Dlatego ceny są o wiele niższe. Można znaleźć kaski wykonane w tej technologii, które nie odbiegają w testach SHARP od tych wykonanych z włókien kompozytowych. Można zatem kupić stosunkowo niedrogi hełm z bardzo wysokimi notami bezpieczeństwa.

Włókna kompozytowe

Najczęściej stosowane są włókna szklane, włókna węglowe, kevlar. Spoiwo stanowią żywice syntetyczne. Odpowiedni dobór komponentów danego kompozytu gwarantuje bardzo wysoką odporność na pęknięcia, zgniecenia, odkształcenia, przedziurawienie oraz niskie i wysokie temperatury. Obecnie kompozytowe skorupy kasków są najbardziej niezawodne. Za jakość trzeba jednak płacić. Są znacznie droższe od kasków, przy produkcji których zastosowano materiały termoplastyczne.

Niemal wszystkie kaski, które osiągnęły pięć gwiazdek w testach SHARP, zostały wykonane właśnie z włókien kompozytowych.

Rozmiary

Z przeprowadzonych w UE badań wynika, że podczas zdarzeń drogowych, w których biorą udział motocykliści, aż w 12 proc. przypadków dochodzi do zerwania kasku z głowy. Spowodowane jest to złym dopasowanie hełmu oraz kiepskiej jakości zapięciami. Nawet najlepszy kask, ale źle dopasowany, nie będzie prawidłowo chronił Twojej głowy w trakcie wypadku.

Kask musi ściśle przylegać do całej powierzchni głowy. Po założeniu nie powinien być luźny, nie może poruszać się w jakąkolwiek ze stron. Nie może również być zbyt ciasny, nie powinien uwierać – chodzi przecież o to, aby podróżować nie tylko bezpiecznie, ale też i komfortowo.

Zanim wyruszysz na zakupy, zmierz obwód głowy w najszerszym miejscu (tuż nad uszami, na wysokości czoła tuż nad brwiami). Dzięki temu dowiesz się, jakiego rozmiaru szukać.

Prawie wszystkie marki stosują tą samą rozmiarówkę. Większość dostępnych na europejskim rynku kasków można zamknąć w poniższej tabeli rozmiarów.

Rozmiar Obwód głowy Rozmiar Obwód głowy
XXXXS 47 – 48 cm M 57 – 58 cm
XXXS 49 – 50 cm L 59 – 60 cm
XXS 51 – 52 cm XL 61 – 62 cm
XS 53 – 54 cm XXL 63 – 64 cm
S 55 – 56 cm XXXL 65 – 66 cm

Nietypowych rozmiarów – XXXXS, XXXS oraz XXXL – nie znajdziesz w ofercie wielu producentów.

Nawet jeśli znasz już swój rozmiar, nie kupuj kasku w ciemno. Koniecznie go zmierz. Załóż i zapnij pasek (odpowiednio zapięty pozwala na włożenie dwóch palców między pasek a brodę). Sprawdź, czy zapięty kask da się zdjąć.

Różne modele, mają różne kształty. Dwa kaski o tym samym rozmiarze mogą różnić się diametralnie – uciskać kości policzkowe, żuchwę, albo zapewniać doskonały komfort. Najlepiej sprawdź kilka hełmów i pozostań w każdym przez kilka minut. Jeśli poświęcisz nieco czasu na dobór odpowiedniego kasku, na pewno nie będziesz tego później żałować. Pochopna decyzja może kosztować nawet życie.

Pamiętaj! Marka oraz kolory i grafika to kwestie drugorzędne. Najważniejsze jest odpowiednie dopasowanie.

Rynek oferuje również kaski dla… dzieci. Jeżeli twoje dziecko zaczyna przygodę z quadem, motorowerem lub tzw. mini crossem bez problemu znajdziesz kaski skierowane właśnie do tej grupy odbiorców.

Zwróć uwagę na…

Oprócz odpowiedniego dopasowania, warto zwrócić uwagę na kilka dodatkowych elementów, które znacznie poprawią bezpieczeństwo i komfort użytkowania kasku. Oto one:

  • zapięcie
  • wyjmowane boczki i wyściółka
  • pompowana wyściółka
  • deflektor
  • systemy wentylacyjne
  • wyjmowana szyba
  • waga

Zapięcie

Jak już wyżej wspomnieliśmy, solidne zapięcie paska kasku jest bardzo istotne. Z pewnością znajdziesz wiele firm oferujących zapięcia typu „quick release system” oparte na różnego rodzaju mechanizmach zatrzaskowych. Tymczasem życie pokazuje, że najbardziej skuteczne są rozwiązania najprostsze i dokładnie sprawdzone. Mowa oczywiście o systemie 2D lub DD (double D). Zapięcie to nic więcej jak dwie sprzączki w kształcie litery „D”, przez które przeplata się pasek, a jego koniec zapina na najzwyklejszą napę. Takie rozwiązanie daje możliwość bardzo łatwej regulacji zapięcia paska oraz gwarancję, że pasek nie rozepnie się w najmniej odpowiedniej chwili. Dla początkujących motocyklistów zapięcie DD może przysporzyć nieco problemów. Wystarczy jednak odrobina wprawy, a rozpinanie i zapinanie będzie dziecinnie proste nawet bez zdejmowania rękawic.

Wyjmowane boczki i wyściółka

Nie ma osoby, która się nie poci. Pot motocyklisty wsiąka w wyściółkę kasku, stwarzając doskonałe środowisko do namnażania się bakterii, co może prowadzić do podrażnień skóry. Wyściółka powinna być zatem wykonana z antyalergicznych, niepodrażniających materiałów, które nadają się do prania. Podobnie tzw. boczki, czyli poduszki chroniące szczękę i policzki.
Shark S900C, kask z deflektorem,
osłoną przeciwsłoneczną
oraz wyjmowaną i pompowaną wyściółką
Kupując hełm, sprawdź, czy można wypiąć zarówno boczki jak i wyściółkę. Dzięki temu po zakończonym sezonie je wypierzesz i na początku nowego założysz „świeży” kask bez niepotrzebnych dodatków zapachowych.

Pompowana wyściółka

Na rynku pojawiły się również kaski, które dzięki pompowanej wyściółce można w doskonały sposób dopasować do kształtu głowy. Z biegiem czasu tradycyjna wyściółka wygniata się i kask może wydawać się luźny. W przypadku wyściółki pompowanej problem ten można bardzo łatwo rozwiązać – zwiększając ciśnienie powietrza.

Deflektor

To osłona ust i nosa, dzięki której wydychane powietrze nie trafia wprost na wizjer. Dzięki temu łatwiej uniknąć zaparowania szyby od wewnątrz. W wielu modelach kasków deflektor można w zależności od potrzeb wpiąć i wypiąć.

Systemy wentylacyjne

Jazda w kasku w trzydziestostopniowym upale może być męcząca. Zapewnienie wentylacji skórze głowy jest niezbędne. Najprostsze kaski oferują z reguły podwójny system wentylacji – na wysokości ust oraz tuż ponad wizjerem kasku. Bardziej zaawansowane konstrukcje oferują rozbudowane systemy wentylacji – poza wymienionymi drogami, powietrze do kasku wpada również po obu stronach kasku na wysokości policzków. Wloty powietrza, w zależności od temperatury na zewnątrz, można otworzyć lub zamknąć. Są nawet modele kasków, w których dozowanie wpadającego do wewnątrz powietrza można regulować.

Dobra wentylacja kasku jest istotna nie tylko ze względu na komfort podróży, lecz również na bezpieczeństwo. Pomaga bowiem uniknąć zaparowania szyby wizjera.

Wyjmowana szyba

Prosty system wyjmowania szyby to kolejny plus dla kasku. Kiedy zarysuje się, albo pęknie nie będzie problemów z wymianą. Do wielu modeli kasków można też dokupić szyby przyciemniane do jazdy w pełnym słońcu.

Poza tym warto kupić kask, którego wizjer wyposażono w powłoki antiscratch oraz antifog. Pierwsza zapewnia podwyższoną odporność na zarysowania, zaś druga na zaparowanie.

Waga

Ciężar kasku to sprawa istotna, zwłaszcza dla Twojego karku. Najlżejsze są oczywiście kaski otwarte. Ważą od 1000 g do 1400 g. Waga kasków integralnych waha się między 1350 g a 1600 g. Waga ciężka to kaski szczękowe. Potrafią osiągnąć nawet 1800 g.

Grafika i kolor kasku to z punktu widzenia bezpieczeństwa kwestia drugorzędna. Wiele osób pragnie jednak, aby na głowie mieć produkt efektowny i przyciągający uwagę. Najtańsze hełmy z termoplastiku najczęściej zawdzięczają kolor dodanym do tworzywa sztucznego barwnikom, a tzw. „malowanie” to nic innego jak naklejki. Droższe modele zdobione są wymyślnymi kalkomaniami i lakierowane. Obok wrażeń estetycznych ma to również znaczenie praktyczne. Polakierowana powierzchnia jest bardziej odporna na zarysowania.

Akcesoria i dodatki

Jeśli zależy Ci na kasku jeszcze bardziej praktycznym, rozważ jego wyposażenie w dodatkowe akcesoria takie jak:

  • blue tooth
  • przyciemniany wizjer

Nolan N43e Trilogy, kask z blue tooth
Nolan N43e Trilogy, kask z blue tooth
i opuszczana osłoną przeciwsłoneczną
Na rynku dostępne są topowe modele kasków, które posiadają zintegrowany system blue tooth ze słuchawką i mikrofonem. Dzięki temu można bezprzewodowo łączyć się z komórką, albo pokładowym interkomem i bezpiecznie rozmawiać przez telefon lub z pasażerem.

Jeśli chcesz mieć kask do jazdy zarówno w słońcu jak i po zmroku bez konieczności wymiany szyby, możesz kupić model, który nie dość, że posiada zwykły wizjer to ma również wysuwane ze skorupy przyciemniane okulary. Do innych modeli można dokupić montowaną wewnątrz osłonę przeciwsłoneczną.

Osobom, które mimo ostrzeżeń zdecydowały się na zakup kasku typu weteran, zalecamy dokupienie gogli. Potrzebne będą one również miłośnikom crossu i enduro. Większość kasków stworzonych do uprawiania tego rodzaju sportów nie mają szyby.

Motocykliści, którzy już kupili kask, ale z wizjerem bez powłoki antifog, mogą dokupić specjalną folię. Po nałożeniu jej na szybę uzyskają ten sam efekt.

Kaski nie mają wycieraczek. W czasie deszczu konieczne jest wycieranie wizjera rękawicą. Można kupić specjalną gumową wycieraczkę zakładaną na palec wskazujący i za jej pomocą usuwać z szyby krople wody.

Warto zaopatrzyć się również w detergenty do czyszczenia wizjera, powierzchni skorupy oraz wnętrza kasku. Najczęściej sprzedawane są w formie łatwego do użycia spreju.

Uszkodzony wizjer, złamany mechanizm otwierania wizjera, przetarte boczne poduszki, zgubione śrubki itp. to nie koniec świata. W przypadku wielu modeli markowych kasków na rynku dostępne są części zamienne.

Producenci i ceny

Na rynku jest w czym przebierać. Oto lista wybranych przez nas światowych producentów kasków:

Ceny kasków motocyklowych są bardzo zróżnicowane. Najtańsze można kupić już za kilkadziesiąt złotych. Koszt zakupu kasku integralnego zaczyna się w okolicach 100 zł; porządnego kasku integralnego – w okolicach 250 – 350 zł, (górna półka kasków z tworzyw termoplastycznych). Od 450 zł w górę można już zaszaleć i kupić kask ze skorupą kompozytową. Jeśli Twój budżet zniesie przekroczenie granicy tysiąca złotych, możesz celować w najlepsze modele z włókna węglowego i kevlaru. Za najdroższe, najbardziej „wypasione” kaski zapłacisz nawet 3 tys. zł.

Podsumowanie

Motocykl i kask to nierozerwalna para. I nie chodzi tutaj tylko o unikanie mandatów, lecz przede wszystkim o bezpieczeństwo Twoje i pasażera. A w to warto inwestować. Zakup byle jakiego kasku to pozorna oszczędność. Prawdziwe koszty wychodzą w momencie wypadku, a za słaby kask można zapłacić cenę najwyższą. Pozorne okazje nie zawsze takimi są. Do zakupu niedrogich kasków używanych nawet najlepszej marki należy podchodzić z dużą rezerwą. Pamiętajmy, że kask spełnia swoją rolę tylko raz. Każde poważniejsze uderzenie powoduje nieodwracalne zmiany w wypełnieniu hełmu, którego zadaniem jest pochłonięcie energii. Nawet upuszczenie kasku z niewielkiej wysokości może sprawić, że nie będzie on już prawidłowo chronił Twojej głowy. Zatem używana „sztuka nówka” od kogoś, komu nie możesz zaufać, odpada. Pamiętaj też o sprawdzeniu przed zakupem atestów. No i oczywiście o odpowiednim dopasowaniu kasku.

Życzymy udanego wyboru i dużo radości z bezpiecznej jazdy motocyklem!