Zaznacz stronę

W pierwszej części artykułu dotyczącego kompaktowych aparatów dowiesz się między innymi, czym różni się kompakt zaawansowany od amatorskiego, co znaczy, że aparat jest długoogniskowy, jaki wpływ na fotografie ma zakres ISO czy zakres ostrości.

Rodzaje

Specjaliści z branży fotograficznej twierdzą, że wyróżnianie poszczególnych kategorii aparatów kompaktowych jest dosyć skomplikowane, a sam podział – umowny.

Na podstawie analizy stron producentów oraz sprzedawców aparatów, proponujemy podział, który ilustruje poniższy schemat:

Amatorskie tradycyjne

Podstawową cechą tych aparatów jest nieskomplikowana obsługa. Zazwyczaj są to proste konstrukcje zamknięte w niewielkich rozmiarów obudowach, lekkie, z niewielką ilością przycisków i pokręteł sterujących. Oferują jedynie podstawowe funkcje i kilka programów tematycznych. Wyposażone są zazwyczaj w maksymalnie 5-krotny zoom optyczny, który w typowo amatorskim zastosowaniu zaspokaja w pełni potrzeby użytkowników.

Ten typ aparatu polecamy osobom, które:

Aparat kompaktowy tradycyjny KODAK Easyshare C1530

Aparat kompaktowy tradycyjny

Kodak Easyshare C1530

  • chcą mieć aparat zawsze przy sobie;
  • oczekują od aparatu jedynie rejestracji obrazów bez konieczności zagłębiania się w parametry;
  • dopiero zaczynają fotografowanie;
  • są starsze (tradycyjne kompakty mają większe i wygodniejsze przyciski niż kompakty stylowe);
  • wykonują pracę likwidatora szkód, agenta nieruchomości;
  • chcą z łatwością fotografować imprezy rodzinne, zwierzęta, budynki itp.

Przykładowe aparaty tradycyjne: Canon PowerShot A810, Kodak EasyShare C143, Olympus E-PL5 i Samsung ST66.

Amatorskie stylowe/eleganckie

Aparat kompaktowy stylowy Casio EXILIM Card EX-S200

Aparat kompaktowy stylowy

Casio Exilim Card EX-S200Podobnie jak w przypadku kompaktów amatorskich tradycyjnych, tak i tu jedną z głównych cech jest prostota obsługi. Są to aparaty niemal w pełni zautomatyzowane, bez wielu rozbudowanych funkcji, które wymagałyby od użytkownika rozległej wiedzy na temat fotografii. Ilość pokręteł sterujących ograniczona jest do niezbędnego minimum, menu takich aparatów jest proste i bardzo przejrzyste.

Główną cechą wyróżniającą je z pośród innych kompaktów jest elegancki wygląd. Aparaty takie są przeważnie najmniejsze z kompaktów amatorskich (gabarytowo), płaskie z elementami ozdobnymi, często solidniej wykonane (np. z metalu). Niektóre modele są wyposażone w wewnętrzny obiektyw, który po uruchomieniu aparatu nie wysuwa się z obudowy, a ruch soczewek odbywa się wewnątrz aparatu.

Ten typ aparatu polecamy osobom, które:

  • cenią sobie styl i elegancję na co dzień;
  • uprawiają sporty (nurkowanie, narty, snowboard);
  • chcą wykonywać zdjęcia w trudnych warunkach pogodowych (np. deszcz, śnieg);
  • chcą kupić aparat dziecku (metalowa obudowa jest odporna na upadki);
  • chcą zabrać aparat praktycznie wszędzie, w tym też na plażę (modele z wewnętrznym ogniskowaniem można wziąć na plażę bez ryzyka uszkodzenia aparatu).

Przykładowe aparaty stylowe/eleganckie: Canon IXUS 500 HS, Casio Exilim Card EX-S200, FujiFilm FinePix JV200, Nikon COOLPIX S9300, Panasonic DMC-FT4, Samsung L201 i Sony DSC-T99.

Amatorskie z dużym zoomem

Aparat kompaktowy z dużym zoomem Panasonic Lumix DMC-TZ25

Aparat kompaktowy z dużym zoomem

Panasonic Lumix DMC-TZ25

Od aparatów tradycyjnych i stylowych odróżnia je ponad 10-krotny zoom. W odróżnieniu od kompaktów zaawansowanych są niewielkich rozmiarów i proste w obsłudze. Również ilość pokręteł sterujących ograniczona jest do niezbędnego minimum, menu takich aparatów jest proste i bardzo przejrzyste.

Ten typ aparatu polecamy osobom, które:

  • chcą fotografować obiekty wymagające dużego zbliżenia np. góry;
  • uczestniczą w imprezach masowych;
  • chcą korzystać bez ograniczeń z aparatu, zarówno fotografując podczas rodzinnych uroczystości jak i na wycieczkach, gdzie trzeba fotografować np. krajobrazy.

Przykładowe aparaty amatorskie z dużym zoomem: FujiFilm FinePix F500, Olympus SP-620 UltraZoom, Panasonic Lumix DMC-TZ25, Samsung WB750 i Sony DSC-HX9V.

Zaawansowane tradycyjne

Aparat kompaktowy zaawansowany Canon Powe Shot G15

Aparat kompaktowy zaawansowany

Canon PowerShot G15Jest to grupa aparatów kierowana do szerokiego grona użytkowników, którzy oczekują od aparatu swobody fotografowania w różnorodnych warunkach i sytuacjach. Aparaty takie mają przeważnie możliwość ingerencji w parametry naświetlania, możliwość wyboru różnych trybów pracy, począwszy od w pełni automatycznych poprzez półautomatyczne aż do w pełni manualnego sterowania parametrami. Użytkownik ma także do dyspozycji kilka lub nawet kilkanaście programów tematycznych.

Aparaty te mają również rozbudowane menu, dzięki któremu można mieć niemal nieograniczoną kontrolę nad końcowym efektem zdjęciowym. Do tej grupy aparatów można zazwyczaj dokupić specjalistyczne akcesoria, rozbudowujące jeszcze bardziej możliwości aparatu – na przykład konwertery czy zewnętrzne lampy błyskowe.

Ten typ aparatu polecamy osobom, które:

  • rozwijają swoje zainteresowanie fotografią, ale na razie nie potrzebują (lub nie stać je na zakup) lustrzanki;
  • potrzebują aparatu do robienia zdjęć w typowych sytuacjach (w domu, w plenerze) z możliwością manualnego ustawiania parametrów;
  • chcą mieć aparat z możliwością rozbudowania go o dodatkowe akcesoria.

Przykładowe aparaty zaawansowane tradycyjne: Canon PowerShot G15, Leica D-LUX 5, Ricoh GR Digital IV, Sigma DP1 Merrill.

Zawansowane z dużym zoomem

Aparat kompaktowy zaawansowany z duzym zoomem FujiFilm FinePix HS10

Aparat kompaktowy zaawansowany

z dużym zoomem

FinePix HS30EXRSą to modele aparatów z grupy zaawansowanych kompaktów, cechujących się szerokimi możliwościami, ale z dodatkowym atutem w postaci obiektywu o dużym zakresie ogniskowych, czyli z dużą możliwością przybliżania fotografowanego obrazu. Są to przeważnie 10 – 30-krotne zoomy (są też modele 50-krotnym zoomem – np. Canon PowerShot SX50 HS).

Ten typ aparatu polecamy osobom, które:

  • rozwijają swoje zainteresowanie fotografią, ale na razie nie potrzebują (lub nie stać ich na zakup) lustrzanki;
  • potrzebują aparatu do robienia zdjęć w typowych sytuacjach (w domu, w plenerze) z możliwością manualnego ustawiania parametrów;
  • chcą mieć aparat z możliwością rozbudowania go o dodatkowe akcesoria;
  • chcą fotografować obiekty wymagające dużego zbliżenia np. góry;
  • uczestniczą w imprezach masowych;
  • chcą korzystać bez ograniczeń z aparatu, zarówno fotografując podczas rodzinnych uroczystości jak i na wycieczkach, gdzie trzeba fotografować np. krajobrazy.

Przykładowe aparaty zaawansowane z dużym zoomem: Canon PowerShot SX40 HS, Leica V-LUX4, FujiFilm FinePix S4500, Nikon Coolpix P500, Sony DSC-HX100V.

Zaawansowane z wymienną optyką

Aparat kompaktowy z wymienną optyką Panasonic G2

Aparat kompaktowy z wymienną optyką  Panasonic DMC-G5W

Oferują wszystkie możliwości kompaktów zaawansowanych, posiadają możliwość ingerencji w parametry naświetlania, możliwość wyboru różnych trybów pracy.

Możliwości tego aparatu są niemal nieograniczone.

Ten typ aparatu polecamy osobom, które:

  • chcą mieć możliwości lustrzanki bez jej gabarytów;
  • chcą dobierać obiektyw w zależności od zainteresowań (np. pejzaże lub portrety) lub potrzeb.

Przykładowe aparaty zaawansowane z wymienną optyką: Samsung NX11, Olympus E-P2 PEN lub Panasonic G2.

Parametry

Ogniskowa

Jest to odległość od środka optycznego obiektywu do materiału światłoczułego (matrycy), oznaczana literą f i wyrażana w milimetrach. To bardzo ważna wielkość fizyczna, pozwalająca określić zdolność skupiania promieni światła w obiektywie przez soczewkę.

W zależności od wielkości ogniskowej wyróżniamy 3 podstawowe rodzaje obiektywów, których parametry*) i zastosowanie ilustruje poniższa tabela (w tym miejscu warto zauważyć, że kąt widzenia ludzkiego oka to 45 – 50°, a obojga oczu – 35°):

Obiektyw Kąt widzenia Ogniskowa Zastosowanie
szerokokątny powyżej 64° mniej niż ok. 50 mm krajobrazy, architektura, zamknięte pomieszczenia, reportaż
standardowy od 35° do 64° ok. 50 mm do uniwersalnego zastosowania
długoogniskowy/

teleobiektyw

poniżej 35° powyżej ok. 50 mm portrety, obiekty oddalone

Przy aparatach cyfrowych podaje się ogniskową przeliczaną do obiektywów stosowanych w aparatach analogowych lub lustrzankach z matrycą 24×36 mm (nazywaną też 35 mm). Taką ogniskową w aparacie cyfrowym nazywa się też ekwiwalentem ogniskowej dla 35 mm. Taki sposób przeliczenia ogniskowej jest zastosowany po to, żeby użytkownik wiedział, jaki obiektyw ma jego aparat.

 

 

Przykład: matryca w aparacie kompaktowym ma wymiary 8,8×6,6 mm. Dla tej matrycy obiektyw standardowy ma 11 mm (przekątna wyliczona z twierdzenia Pitagorasa). Patrząc na tabelkę powyżej wychodziłoby, że jest to obiektyw szerokokątny, a nie standardowy. Wiesz jednak, że dane z tabelki dotyczą matrycy 24×36 mm, czyli matryca 8,8×6,6 mm jest ok. 4 razy mniejsza. Aby dowiedzieć się, jaki masz obiektyw, musisz pomnożyć 11 przez 4. Wynik 44 oznacza, że ten obiektyw jest standardowy.

Ekwiwalent ogniskowej pomaga zorientować się w rodzajach obiektywów aparatów cyfrowych o matrycy mniejszej niż 24×36 mm.

Jeśli masz zamiar fotografować kompaktem krajobrazy, architekturę czy obiekty i osoby w pomieszczeniu, wybierz obiektyw z najkrótszą ogniskową.

Wielkość ogniskowej powyżej najszerszego kąta widzenia w kompaktach jest wielokrotnością uzyskaną za pomocą zoomu. To właśnie ze względu na jego obecność lub brak obiektywy dzielą się na:

  • stałoogniskowe – aparaty kompaktowe z takim obiektywem są rzadkością na rynku (np. zaawansowany FujiFilm FinePix X100), ponieważ wymagają lepszych umiejętności kadrowania i fotografowanie nimi trochę ogranicza (do obiektów oddalonych trzeba podejść, nie można ich przybliżyć aparatem).

  • zmiennoogniskowe (tzw. zoom) – pozwalają wiele razy (od 2 do 50 razy) zwiększyć ogniskową w obiektywie. Działają jak lornetka, czyli przybliżają fotografowany obraz. Dzięki zmiennoogniskowemu obiektywowi, aparat ma zastosowanie uniwersalne (można fotografować różne obiekty stojąc w tym samym miejscu i przybliżać je zmieniając ogniskową). Przy obiektywach zmiennoogniskowych przydatna jest stabilizacja obrazu.

Przy aparatach zmiennoogniskowych w parametrze ogniskowej są 2 liczby. Pierwsza liczba oznacza najkrótszą ogniskową, druga – najdłuższą, uzyskaną za pomocą zoomu.

Dla osób oczekujących prostoty obsługi lepszym rozwiązaniem będzie aparat ze zmiennoogniskowym obiektywem. Jeśli ktoś zamierza poznawać głębiej tajniki fotografii, polecamy aparat z obiektywem stałoogniskowym (najlepiej kompakt zaawansowany z wymiennym obiektywem stałoogniskowym), który pozwoli m.in. na naukę kadrowania.

Zarówno przy fotografowaniu aparatem z obiektywem stałoogniskowym jak i zmiennogniskowym może czasem zdarzyć się konieczność umieszczenia aparatu na statywie. Więcej na temat zastosowania statywu przeczytasz w artykule Jaki statyw wybrać?.

Przysłona (przesłona)

To układ listków, który umożliwia regulowanie ilości wpadającego do obiektywu światła. Stopień otwarcia przysłony jest możliwy do regulowania w menu w większości aparatów kompaktowych.

Jasność obiektywu

Określa maksymalną ilość przepuszczanego przez obiektyw do matrycy światła (czyli jak maksymalnie można otworzyć przesłonę w obiektywie). Im mniejsza liczba, tym większa jasność – np. obiektyw 2,0 przepuszcza więcej światła niż 5,6).

Przykładowa jasność obiektywu  Czas naświetlania*)
2,0 1/500
2,8 1/250
4,0  1/125
5,6 1/60

Im jaśniejszy będzie obiektyw, tym łatwiej będzie Ci fotografować w słabych warunkach oświetleniowych bez konieczności użycia lampy błyskowej czy statywu. Ponadto, jasny obiektyw pozwala uzyskać tzw. płytką głębię ostrości, czyli efekt wyróżnienia ostrego fotografowanego motywu, np. osoby, na tle rozmytego drugiego planu.

 

Przy obiektywach stałoogniskowych wartość jasności jest stała, przy obiektywach zmiennoogniskowych – zmienna, w zależności od długości ogniskowej. Dlatego obiektywy zmiennoogniskowe mają przy tym parametrze podane 2 liczby: dla najkrótszej i najdłuższej ogniskowej.

Zakres ustawiania ostrości i sposoby ustawienia ostrości

Zakres ustawiania ostrości to najmniejsza odległość, z jakiej możliwe jest ustawienie ostrości. Dla obiektywów zmiennoogniskowych ten parametr jest podawany za pomocą dwóch liczb – jedna dotyczy obiektywu szerokokątnego (W), a druga – obiektywu długoogniskowego (T).

Wybierając aparat zwróć uwagę na to, by pierwsza liczba (dla W) była jak najmniejsza – wtedy aparat z mniejszej odległości złapie ostrość.

Sposób ustawiania ostrości może być:

  • automatyczny (autofocus, AF, podstawowe rozwiązanie we wszystkich aparatach kompaktowych). Autofocus dzieli się na:

    • punktowy (ostrość jest ustawiana dla małego stałego lub zmieniającego się obszaru)
    • wielopunktowy (ostrość jest ustawiana w punkcie, który zostanie uznany za najważniejszy, np. twarz)
  • manualny (MF, pozwala na ręczne ustawienie ostrości, występuje w bardziej zaawansowanych aparatach kompaktowych).

Niektóre aparaty mają dodatkowe sposoby wykrywania ostrości – wykrywanie twarzy (aparat rozpoznaje twarz i w stosunku do niej dobiera ostrość), inteligentne wykrywanie sceny (aparat dostosowuje ostrość do inteligentnie rozpoznanej sceny typu portret, makro, krajobraz, np. Sony DSC-T300).

Dla osób, które chcą robić zdjęcia w bardziej zaawansowany i świadomy, sposób polecamy aparaty z manualnym trybem ustawiania ostrości.

Tryb makro

Pozwala fotografować z bliska małe obiekty (wnętrze kwiatu, owoce, motyle itp.). Podana w centymetrach wielkość to minimalna odległość, w jakiej można ustawić tryb makro. Jeśli aparat ma obiektyw zmiennoogniskowy przy parametrze makro najczęściej będzie podany zakres dla najmniejszej ogniskowej (W).

Jeśli wiesz, że będziesz często fotografować w trybie makro, wybierz aparat z najmniejszą odległością, w jakiej można ustawić tryb makro. Zastanów się również nad zakupem konwertera, który pozwoli Ci robić zdjęcia w trybie makro w większej skali odwzorowania niż lustrzanka z podstawowym obiektywem. Pamiętaj przy tym, że konwerter wymaga kompaktu zaawansowanego.

Średnica obiektywu

Średnica gwintu, na który możesz wkręcić filtr lub specjalny konwerter. W wypadku kompaktów obiektywy nie podlegają standaryzacji, dlatego trzeba dokładnie sprawdzać wielkość średnicy przed zakupem filtrów lub konwertera.

Rozdzielczość matrycy

Podawana w megapikselach (Mpx), czyli milionach pikseli, oznacza liczbę fotoczułych komórek na matrycy. Piksele dzielą się na efektywne (realna liczba wykorzystanych w trakcie robienia zdjęcia fotoczułych komórek na matrycy) i niewykorzystane (do zapisu informacji o zdjęciu). Najczęściej producenci podają informację o liczbie efektywnych pikseli, czyli takich, które są na zdjęciu (jedna fotoczuła komórka na matrycy równa się 1 pikselowi na zdjęciu – jeżeli aparat ma rozdzielczość efektywną 1 Mpx, oznacza to, że wykonane zdjęcie ma 1 milion pikseli).

Zasadę im wyższa rozdzielczość, tym lepsza jakość zdjęcia należy rozpatrywać w kontekście wielkości matrycy.

Dlatego należy obliczyć optymalną rozdzielczość. Aby to zrobić, trzeba pomnożyć podaną w calach wielkość zdjęć (którą chcesz uzyskać), przez: 0,04 Mpx (parametr dla 200 dpi*) lub 0,09 Mpx (parametr dla 300 dpi*) daje minimalną i maksymalną rozdzielczość matrycy.

Przykład: jeśli chcesz robić zdjęcia o wymiarach 10×15 cm (w przeliczeniu na cale ok. 4×6), to minimalna rozdzielczość matrycy będzie wynosiła 1 Mpx (4x6x0,04 Mpx=0,96 Mpx), a maksymalna – 2,2 Mpx (4x6x0,09 Mpx=2,16 Mpx).

W takim razie po co robić w wyższej rozdzielczości niż nawet zalecana maksymalna rozdzielczość? Zdjęcie o wyższej rozdzielczości można wykadrować zachowując wysoką jakość. Ponadto z takiego zdjęcia można zrobić odbitkę w większym formacie bez utraty jakości.

Z rozdzielczością wiąże się pikselowa pułapka – na małej matrycy producenci „upakowują” miliony pikseli, bo dla klienta liczba pikseli jest często wyznacznikiem jakości aparatu. Niestety, takie upakowanie nie polepszy, a wręcz pogorszy jakość zdjęcia.

Czułość ISO

Zakres, w jakim matryca jest światłoczuła – im mniejsza liczba, tym mniejsza czułość. Wyższa czułość matrycy pozwala na robienie zdjęć w słabszym oświetleniu bez konieczności używania lampy błyskowej. Użyteczny zakres czułości w kompaktach to zazwyczaj od 80 do 400 (wielkość matrycy w kompaktach ogranicza zakres użytecznej czułości i dlatego czułość 3200 będzie nieużywana, ponieważ przy jej użyciu obraz będzie z dużym zaszumieniem*). Jeśli chcesz zobaczyć różnicę w jakości zdjęć wykonywane na różnych czułościach kliknij tutaj.

Rozmiar wyświetlacza

Podawany w calach, określa przekątną wyświetlacza. Rozmiar wyświetlacza, który pozwala sprawdzić ostrość i jakość zdjęcia powinien mieć 2,5 do 3 cali. Modele z wyświetlaczem mniejszym niż 2,5 cala lub większym niż 3 cale to najczęściej aparaty kompaktowe amatorskie.

Wielkość wyświetlacza może mieć wpływ na to, czy aparat ma wizjer (im większy wyświetlacz, tym mniej miejsca na wizjer) i na zużycie baterii (im większy, tym szybciej się rozładowują).

Rozdzielczość (podawana w pikselach) wyświetlacza

Określa, w jakiej rozdzielczości jest wyświetlany obraz na wyświetlaczu (im wyższa, tym obraz wyraźniejszy). Rozdzielczość wyświetlacza nie ma nic wspólnego z rozdzielczością matrycy. Jeśli chcesz, żeby obraz na Twoim wyświetlaczu był bardzo wyraźny, wybierz aparat z rozdzielczością powyżej 400 000 pikseli.

Regulacja jasności obrazu widocznego na wyświetlaczu

Dzięki podniesieniu jasności wyświetlany obraz jest lepiej widoczny przy np. jasnym świetle dziennym. Możliwe rozwiązania to sama regulacja automatyczna (np. Samsung IT 100) lub do wyboru: regulacja automatyczna albo za pomocą poziomów.

Opcja regulacji jasności pozwoli Ci nie tylko dostosować poziom jasności do warunków (ostre światło, ciemniejszy pokój), ale też zaoszczędzić energię, kiedy obraz z wyświetlacza nie będzie Ci potrzebny (możliwość mocnego wyciemnienia obrazu).

Możliwość odchylenia i/lub obrotu wyświetlacza

Ta funkcja ułatwia fotografowanie z nietypowej perspektywy (np. nisko nad ziemią lub wysoko nad głową). Przykładem aparatu z możliwością odchylenia jest Samsung MV800, natomiast z możliwością odchylenia i obrotu – kompakt zaawansowany Panasonic Lumix GH3.

Możliwość odchylenia i/lub obrotu jest przydatną funkcją, gdy zamierzasz często fotografować rzeczy z nietypowych perspektyw. Szczególnie polecany jest wyświetlacz odchylany z obrotem, ponieważ pozwala na zrobienie zdjęcia np. sobie samemu lub zza czegoś (jakby z ukrycia). Pozwala również na obrócenie wyświetlacza tak, by go „zamknąć” co pozwala uniknąć porysowań.

Ciekawostką jest aparat z wyświetlaczem z przodu (np. Samsung PL170), co pozwoli Ci bez problemu robić autoportretowe zdjęcia.

Jaki kompaktowy aparat fotograficzny kupić? Część I
5 (100%) 8 votes