W dobie komputerów i wielofunkcyjnych komórek zegarki stały się gadżetem świadczącym o klasie właściciela oraz rodzajem biżuterii. Jak każdy dodatek, zegarek powinien pasować do stroju i okazji. Czy wiesz, co to jest werk czy chronometr?

Czasomierz, który nosisz na ręku, jest rezultatem pracy całych pokoleń zegarmistrzów. Pierwsze czasomierze kieszonkowe pojawiły się w XVI wieku i początkowo posiadały tylko jedną wskazówkę. Z biegiem czasu dołączyła do nich wskazówka minutowa i sekundnik.

Zegarki damskie na rękę pojawiły się dopiero w wieku XIX. Od tego czasu ewoluowały, zmieniały swój wygląd, ale główny cel pozostał ten sam – wskazywać czas. Wraz z postępem naukowym, pojawiły różne mechanizmy zegarków, które stawały się coraz bardziej precyzyjne.

Rodzaje

Koperta zegarka, czyli obudowa, skrywa w sobie jego mechanizm. Dzięki niemu zegarek działa i wskazuje dokładny czas. Poniżej przedstawiamy podstawowe rodzaje zegarków, uwzględniając mechanizm, jaki został w nich zastosowany.

Zegarek kwarcowy

Zegarek kwarcowy Calvin Klein CK Mound, producent Swatch Group
Zegarek kwarcowy Calvin Klein CK Mound,
producent Swatch Group
Zegarek zasilany jest energią z baterii. O dokładności odmierzanego czasu decyduje ziarno kwarcu. Informacja o tym, że w danym zegarku został zastosowany mechanizm kwarcowy, z reguły znajduje się na tarczy i jest oznaczona symbolem quartz. Jeśli takiego napisu nie ma, należy przyjrzeć się pracy sekundnika, który przy mechanizmie kwarcowym przeskakuje co sekundę.

Producenci twierdzą, że zegarki kwarcowe są bardziej odporne na wstrząsy, mało awaryjne oraz prostsze i tańsze w naprawie. Minusem niewątpliwie jest konieczność regularnej wymiany baterii.

Zegarek o manualnie nakręcanym mechanizmie, część mechanizmu jest widoczna w miejscu tarczy, Zegarek manualnie nakręcany, z widoczną częścią mechanizmu Richard Mille Tourbillon
Zegarek analogowy,
z widoczną częścią mechanizmu
Richard Mille Tourbillon

Zegarek mechaniczny (mechanizm "werk")

Jest to zegarek zasilany poprzez nakręcenie, czyli napięcie sprężyny, która znajduje się wewnątrz mechanizmu zegarka. Zegarek mechaniczny rozpoznasz po napisach na tarczy, które informują o rodzaju zastosowanego mechanizmu oraz ilości użytych w nim kamieni (najczęściej spotykane od 17 do 24). Kamienie (dawniej rubiny, a obecnie kamienie syntetyczne), stosowane jako łożyska, zmniejszają zużycie w miejscach największego tarcia w mechanizmie.

Sekundnik przy takim mechanizmie działa płynnie, ma kilka faz skoku pomiędzy sekundami. Zegarki z mechanizmem nie są odporne na wstrząsy i wymagają regularnego nakręcania ręcznego oraz przeglądu co kilka lat. Zwiększa to ich koszt użytkowania, ale mimo to są bardzo cenione wśród koneserów.

Zegarmistrzowie i kolekcjonerzy twierdzą, że zegarki mechaniczne, w przeciwieństwie do kwarcowych, posiadają duszę. Takie zegarki są najchętniej wybierane przez hobbystów i kolekcjonerów, dla których nakręcanie i dbanie o zegarki mechaniczne staje się swoistym rytuałem.

Zegarek  automatyczny

Mechanizm automatyczny zegarka, widoczny przez przezroczysty dekielek, Jaquet Droz
Mechanizm automatyczny zegarka,
widoczny przez przezroczysty dekielek,
Jaquet Droz
Jest to zegarek z automatycznym naciągiem sprężyny. Nie trzeba go ręcznie nakręcać, gdyż robi to wahnik, ciężarek w formie półkola, znajdujący się wewnątrz mechanizmu zegarka. Ruch nadgarstka podczas noszenia zegarka powoduje, że wahnik poprzez system kółek naciąga sprężynę zegarka (9 h noszenia zegarka to ok. 24 h jego pracy). Ruch sekundnika jest podobny do tych w zegarkach mechanicznych, na tarczy powinien znajdować się napis "automatic". Cechą charakterystyczną zegarków automatycznych jest szum związany z ruchem wahnika, który można usłyszeć po gwałtownym ruchu zegarkiem.Zegarek zasilany baterią słoneczną, model Citizen EW9572-62D
Zegarek zasilany baterią słoneczną,
model Citizen EW9572-62D

Zegarek na baterią słoneczną

Zegarki zasilane taką baterią działają dzięki przetworzonej energii słonecznej. Ich działanie jest podobne jak w przypadku mechanizmu kwarcowego, sekundnik przeskakuje co sekundę. Nazwy handlowe takich zegarków to solar i eco-drive.

Zegarek hybrydowy

W takich zegarkach są zastosowane dwa różne typy napędu. Najczęściej spotykane jest połączenie kwarcu i automatycznego mechanizmu. Przyjmuje się, że taki "mieszany" mechanizm powinien dobrze działać bez ingerencji z zewnątrz nawet do dziesięciu lat. Najczęściej spotykane nazwy handlowe to: autoquartz, megaquartz, kinetic, dual power.

Każdy z wymienionych mechanizmów ma swoje mocne i słabsze strony, a wśród miłośników zegarków od dawna trwają spory o przewadze jednego mechanizmu nad drugim. Głównym czynnikiem wpływającym na długowieczność zegarka ma jednak jakość wykonania mechanizmu, a nie sam rodzaj mechanizmu.Damski zegarek chronometr Rolex Datejust.
Damski zegarek chronometr
Rolex Datejust

Chronometry


Wśród zegarków wysokiej klasy spotkasz naręczne zegarki chronometry. Są to wysoce precyzyjne zegarki z sekundnikiem. Zegarki chronometry posiadają certyfikat dokładności chodu, tzw. COSC. Jest to to skrót nazwy szwajcarskiego instytutu testów chronometrycznych. Laboratorium instytutu w badanych zegarkach sprawdza ich chód w pięciu różnych położeniach, w trzech temperaturach i otoczeniu o odpowiednim poziomie wilgotności powietrza. Producent mechanizmu zegarka, który przeszedł badania z pozytywnym wynikiem, otrzymuje certyfikat. Certyfikat chronometryczny potwierdza dokładność mechanizmu, a producent ma prawo do umieszczania na produkowanych z danym mechanizmem zegarkach oznaczenia Chronometer.

Koperta i szkiełko

Oprócz mechanizmu, ważna jest również trwałość innych elementów zegarka. Przy jego zakupie zwróć uwagę na jakość i materiał, z jakiego zostały wykonane poszczególne jego elementy.

Koperta zegarka

O trwałości koperty decyduje materiał, z jakiego została wykonana. Najtrwalsze są koperty ze stali. Równie trwałe, w dodatku lekkie i antyalergiczne, są koperty wykonane z tytanu. Mniej trwałe są koperty z mosiądzu, a najmniej, oczywiście, koperty wykonane z plastiku.

Koperty mogą być też wykonywane ze spieków ceramicznych, otrzymywanych dzięki technologii high-tech ceramik. Materiał ten ma bardzo wysoką odporność na zarysowania, ale może się stłuc.

Koperta zegarka może być wykonana w całości z metali szlachetnych, na przykład złota lub platyny, lub jedynie pokryta warstwą takiego metalu.

Koperta i bransoleta stalowa, nie zawiera niklu. Zdobiony cyrkoniami. Esprit Capillaire Silver
Koperta i bransoleta stalowa, bez niklu.
Zdobiony cyrkoniami.
Esprit Capillaire Silver

Najtrwalsza powłoka jest nanoszona metodą PVD (skrót od Physical Vapour Deposition). Jest to technologia złocenia, gdzie pod wysokim ciśnieniem warstwa azotku tytanu pokrywana jest warstwą złota. Taka powłoka jest bardzo odporna na wycieranie i dzięki temu utrzymuje się bardzo długo.

Inną metodą powlekania kopert zegarka metalem szlachetnym jest metoda galwaniczna. Grubość powłoki, wykonywanej tą metodą podawana jest w mikronach (jedna tysięczna milimetra) i oznacza się symbolem μm. Najczęściej spotykane są powłoki o grubości 3µm – 5µm, a ich trwałość jest zależna od sposobu użytkowania zegarka. Przyjmuje się, że pierwsze przetarcia mogą pojawić się po 3 latach noszenia.

Powłoki o grubości 10µm i specjalne powłoki PVD są bardzo wytrzymałe, a ich żywotność sięga od kilku do kilkunastu lat.

Spodnia część zegarka, która zamyka kopertę i zabezpiecza mechanizm przed uszkodzeniami, to dekiel. Umieszczone są na nim opisy producenta.

Szkiełko

Szkiełko powinno być twarde i odporne na zarysowania. Szkiełka w zegarkach mogą być:

  • plastikowe – bardzo miękkie, ale łatwe w polerowaniu. Po takim zabiegu nawet porysowane szkiełko będzie wyglądać jak nowe;

Odporniejsze są szkła wykonane z tak zwanego hesalitu, czyli utwardzonego polipropylenu.

  • mineralne – zwykłe szkiełko, podatne na różnego rodzaju zarysowania, ale bardziej odporne na uderzenia niż szkło szafirowe;

  • szafirowe – bardzo twarde szkiełko, praktycznie nie do zarysowania. Szafirowe szkiełka w zegarkach najwyższej klasy mogą posiadać powłokę antyrefleksyjną, dzięki czemu szkło nie daje refleksów i zegarek wygląda, jakby nie miał szkiełka;

Wypukłe szkiełka sferyczne są elementem dekoracyjnym zegarka – nadają im ładny opływowy kształt.

Wodoszczelność

Wodoszczelność zegarka, określana niekiedy skrótem WR (water resistant), może być oznaczana na kilka sposobów – w metrach (m), atmosferach (atm) lub stopach (ft). Istnieją następujące klasy szczelności:

  • 30 m, 3atm, 100ft – zegarek odporny na zachlapanie, deszcz i mycie rąk,
  • 50 m, 5atm, 165ft – w zegarku można pływać, brać prysznic,
  • 100 m, 10atm, 660ft – z takim zegarkiem można nurkować, ale na małych głębokościach,
  • ponad 200m, 20atm, 660ft – profesjonalne zegarki do nurkowania.

Liczby te, wbrew pozorom, nie oznaczają głębokości, na jaką można zanurzyć zegarek w wodzie, a związane są z metodą badania wodoszczelności. Podczas testów ciśnieniowych w laboratorium, zegarek zostaje poddany ciśnieniu statycznemu, panującemu na danej głębokości.

Wodoszczelność zegarka nie jest bezterminowa. Wpływ na to ma niszczenie uszczelek oraz przypadkowe uderzenia koronki zegarka (element, który służy do regulacji ustawień zegarka). Nie należy również nigdy używać koronki lub przycisków, gdy zegarek jest zanurzony w wodzie. Po każdej regulacji zegarka należy sprawdzić, czy koronka jest dokładnie dokręcona lub wepchnięta.

Jeśli wodoszczelność zegarka jest dla Ciebie niezbędna, zalecana jest coroczna kontrola wodoszczelności.

Zegarki raczej nie są odporne na gwałtowne zmiany temperatury. Nie należy brać gorącej kąpieli z zegarkiem na ręce, podobnie jak nie powinno się zanurzać go w zimnej wodzie gdy jest nagrzany.

Jaki dla kogo?

Mało kto dziś posiada tylko jeden zegarek. Jest to nie tylko praktyczny dodatek, świadczy również o guście właściciela i jego poczuciu smaku. Dlatego niezwykle ważne, żeby współgrał z resztą ubioru i pasował do okazji.

Klasyczny wygląd i szkiełko antyrefleksyjne. Omega Seamaster
Klasyczny wygląd i szkiełko antyrefleksyjne.
Omega Seamaster

W pracy


Zegarek, który będzie Ci towarzyszył w pracy, powinien posiadać:

  • klasyczny wygląd
  • wyraźną tarczę i oznaczenia godzin
  • możliwość ustawienia alarmu, który przypomni o spotkaniu lub innym ważnym terminie
  • wygodną bransoletę lub pasek, z metalu lub z jakościowej skóry

Ponadto, powinien być dyskretny.

Przydać się może również funkcja ustawienia daty. Jednak zegarek "roboczy" nie powinien rozpraszać nadmiarem funkcji lub swoją kolorystyką. Najważniejsza jest funkcjonalność oraz elegancja.

Skórzane paski w zegarkach pochłaniają zapachy perfum i potu, po dłuższym czasie noszenia mogą zmienić kolor. Pamiętaj o tym, kiedy będziesz wybierać pasek lub bransoletkę do zegarka. Jednak w większości wypadków paski można wymienić na nowe.

Do stroju wieczorowego

Zegarek w kształcie bransoletki Nixon The Alice
Zegarek w kształcie bransoletki
Nixon The Alice

Zegarek na specjalne okazje powinien uzupełniać Twoją kreację, podkreślać wyjątkowość chwili. Zegarek dobierz do stroju. Może być kobiecy ze szlachetnego kruszcu lub luksusowy z klejnotami. Taki czasomierz będzie elementem stroju, dlatego zwróć uwagę, czy nie kłóci się z resztą biżuterii.

Jeśli szukasz zegarka reprezentacyjnego, noszonego w odpowiednich okolicznościach, w celu podkreślenia swoje statusu, wybierz zegarek elegancki, ale niezbyt rzucający się w oczy. Zainwestuj w renomowaną markę i klasyczny wygląd.

 

Na co dzień

Koperta i bransoleta stalowa Pierre Lannier
Koperta i bransoleta stalowa
Pierre Lannier
Zegarek "codzienny" powinien podkreślać Twój indywidualny styl. Może również nawiązywać do Twoich zainteresowań i hobby. Możesz pozwolić sobie na zabawę modą. Odważne wzory i mocne kolory, oryginalna stylistyka pomogą stworzyć niepowtarzalny image.

Dla sportowca

Zegarki sportowe posiadają liczne, przydatne funkcje. Zależnie od rodzaju sportu, zegarek taki powinien być:

  • lekki i wygodny
  • wodoodporny (jeśli uprawiasz sporty wodne, wybierz zegarek drugiej lub trzeciej klasy szczelności)
  • trwały i odporny na wstrząsy
  • posiadać ergonomiczny kształt
  • dopasowany do nadgarstka

Ponadto, powinien posiadać czytelny wyświetlacz lub tarczę.

Zegarek sportowy Adidas Performance
Zegarek sportowy
Women’s Adidas Sport

Zegarki sportowe są często wyposażone w tak zwany chronograf (nie mylić z chronometrem). Pozwala on mierzyć odcinki czasu, co przydaje się szczególnie w czasie treningu.

Mogą Ci się przydać także funkcje takie jak: kompas, pomiar prędkości, termometr i inne (np. zegarki firmy Adidas posiadają kalendarz, alarm, stoper, timer, zapis danych w pamięci). W ofercie firm, specjalizujących się w zegarkach sportowych, na pewno znajdziesz coś dla siebie.

Bransolety, paski i koperty sportowych zegarków są najczęściej wykonywane z sylikonu, kauczuku lub gumy.
 

Wiele firm posiada w swojej ofercie zegarki typu unisex. Mają one uniwersalny wygląd i pasują zarówno dla kobiet jak i mężczyzn.

Dla kolekcjonera
 

Zegarek damski z kolekcji komunijnej Timemaster.
Zegarek damski
z kolekcji komunijnej
Timemaster
Może być dobry prezentem z okazji ważnego jubileuszu. Jeśli decydujesz się na zakup zegarka kolekcjonerskiego, zwróć uwagę nie tylko na markę, ale przede wszystkim na stan i oryginalność. Ważne jest również, czy zegarek posiada zachowane oryginalne opakowanie, certyfikaty lub inne dokumenty świadczące o autentyczności. Zegarek kolekcjonerski ma właściwą wartość i znaczenie, wtedy, gdy jest zachowany w stanie nienagannym i wszelkie jego funkcje nadal są sprawne.

Na komunię

Pamiętaj, że nosić go będzie osoba bardzo młoda, która prawdopodobnie jeszcze nie będzie potrafiła docenić klasycznego wyglądu i znanej marki. Z uznaniem spotkają się zegarki o młodzieżowym, atrakcyjnym wyglądzie, wielofunkcyjne, kolorowe i trwałe.

 

Konserwacja 

O każdy typ zegarka trzeba dbać inaczej:

  • Zegarki mechaniczne wymagają przeglądu i konserwacji raz na trzy lata.
  • Zegarki elektroniczne – zadbaj o przegląd i konserwację raz na pięć lat.
  • Zegarki elektroniczne z systemem EOL (wskaźnikiem zużycia baterii) – baterie należy wymieniać w ciągu 14 dni od pierwszych sygnałów bliskiego zużycia baterii, czyli przeskoków sekundnika co 5 sekund.

Nie należy samemu otwierać zegarka. Kontrole i naprawy zegarka powinny być wykonywane przez fachowca, w zakładach zegarmistrzowskich, a najlepiej w oficjalnym serwisie firmy – producenta zegarka.

Bateria dobrej klasy pozwoli działać zegarkowi nawet do trzech lat. Jednak z wymianą baterii nie zwlekaj zbyt długo, ponieważ stara "wylana" bateria może zniszczyć Twój zegarek. Przy wymianie zamiast baterii alkaicznych wybierz baterie srebrowe.

Producenci

Można nie przywiązywać znaczenia do marki, jednak znak firmowy najczęściej jest kojarzony z jakością wyrobu. Dlatego jeśli zależy Ci na wysokiej jakości, warto przejrzeć ofertę znanych firm. Znane marki najczęściej dają gwarancję jakości produktu oraz bezpłatną naprawę w okresie gwarancyjnym.

Twój zegarek ma godnie Cię prezentować, dlatego lepiej posiadać oryginalny zegarek firmy o mniejszej renomie, niż podróbkę. Mało znane firmy również posiadają w swojej ofercie dobre zegarki.

Dobrą renomą od wielu lat cieszą się zegarki szwajcarskich marek. Szwajcaria w tej branży jest kojarzona z tradycyjnie solidnym rzemiosłem, najwyższymi technologiami oraz z techniczną niezawodnością. Wokół zegarków z symbolem Swiss Made roztacza się legenda, którą tworzą wyszukana stylistyka zegarków, wysokie wymagania jakościowe i perfekcyjne wykonanie.

Historia szwajcarskich czasomierzy sięga wieku XVII, kiedy to Genewa stała się światową stolicą zegarmistrzostwa. Dzisiaj najbardziej znane marki zegarków szwajcarskich to:

  • Omega
  • Rolex
  • Swatch
  • Mont Blanc
  • Senator

To właśnie w Szwajcarii w latach osiemdziesiątych XX wieku powstał Swatch Group Ltd., największy na świecie koncern zrzeszający producentów zegarków.

Zegarek LG Prada II
Zegarek damski
LG Prada II
Na rynku polskim obecne są największe marki światowe, zarówno te szwajcarskie, jak i rosyjskie (Poljot, Vostok), amerykańskie (Timex, Canyon), japońskie (Citizen).

Bardzo popularne są również zegarki marek, które głównie kojarzone są z modą:

  • Diesel
  • Mexx
  • Nike
  • Adidas
  • Esprit

Dobre sklepy, zarówno internetowe jak i stacjonarne, na życzenie klienta sprowadzają trudno dostępne w Polsce modele.

Z producentami zegarków często współpracują znani projektanci mody. W rezultacie powstają ciekawe propozycje dla najbardziej wymagających klientów. Jednym z interesujących przykładów jest zegarek LG Prada II. Zegarek przy pomocy Bluetooth komunikuje się z telefonem komórkowym i na wyświetlaczu zegarka można odczytać odebrany SMS lub informację o przyjmowanym połączeniu.

Jeśli chodzi o ceny, są bardzo zróżnicowane. Za najdroższe zegarki trzeba zapłacić tyle, co za kawalerkę lub samochód dobrej marki (koło 170 tysięcy). Takie zegarki produkują m.in. firmy Rado, Vulcain i IVC. Cena zależy od innowacyjności mechanizmu i ilości funkcji, ale też od marki.

Najtańsze modele możesz kupić już za 20-40 złotych. Są to zegarki firm takich jak Q&Q czy Perfect.

Podsumowanie

Znawcy tematu podkreślają, że zegarek, który wybierzesz, ma się po prostu podobać. Nie ważne, kto jest producentem i ile kosztował – jeśli nosisz go z przyjemnością, to znaczy, że wybór był dobry. Tak jak każdy inny rodzaj biżuterii, powinien pasować do Twojego stylu i podkreślać Twoją osobowość. Z pewnością warto zwrócić uwagę na funkcjonalność zegarka, dodatkowe funkcje, materiał, z którego jest wykonany. Dobry zegarek nie tylko ładnie wygląda, ale też sprawdza się w użyciu, jest praktyczny.

Życzymy Ci zakupu zegarka, dzięki któremu wszędzie i zawsze będziesz na czas!