Jazda na nartach czy snowboardzie może być niebezpieczna oczu, dlatego warto kupić gogle, które będą chronić Twój wzrok. Przy wyborze gogli najważniejsze są soczewki – ich liczba i kolor oraz kategoria filtru. Czy wiesz, czym rożni się filtr S0 od S4?

Kilka pytań, zanim kupisz

Na stoku Twoje oczy narażone są na wiele niebezpieczeństw w postaci wystających gałęzi, ostrych kijków czy szalejących narciarzy. Możesz jeździć ostrożnie, ale nie możesz mieć pewności, że przejeżdżający obok Ciebie narciarz przypadkiem nie zahaczy o Ciebie. Dlatego też odpowiednia ochrona oczu przed uszkodzeniami mechanicznymi jest niezbędna.

Gogle mają również chronić przed warunkami atmosferycznymi takimi jak: silny wiatr, który może wywołać łzawienie i mrużenie oczu przez co pogarsza się widoczność, sypiący śnieg wpadający w oczy czy przed rażącymi światłem słonecznym. Wybrane modele gogli chronią przed ostrymi promieniami słonecznymi odbijającymi się od białego puchu i męczącymi Twoje oczy, które nawet mogą doprowadzić do stanów zapalnych przez dużą zawartość szkodliwego promieniowania UV. Śnieg odbija aż 85% światła, dla porównania trawa zaledwie 3%. Dodatkowo, wraz ze wzrostem wysokości o 1000 m n.p.m. promieniowanie UV zwiększa się o 10%. Dlatego też odpowiednia ochrona oczu przed promieniowaniem słonecznym jest bardzo ważna.

Aby idealnie dobrać gogle, warto odpowiedzieć sobie na kilka pytań:

ikona znak zapytania Gdzie będziesz jeździć: na stoku czy na lodowcu?
ikona znak zapytania Potrzebujesz tylko gogle czy też musisz kupić kask?
ikona znak zapytania Czy tam, gdzie jeździsz, warunki pogodowe zmieniają się szybko i często?
ikona znak zapytania Czy nosisz okulary?

Parametry

Gogle damskie Scott Radiant
Gogle damskie
Scott Radiant

W goglach będziesz jeździć przez wiele godzin, więc dobrze dopasowane są gwarantem komfortu i dobrej zabawy. Takie elementy, jak rozmiar, gumka ściskająca, rodzaj wyściółki, mają kluczowe znaczenie.Gogle unisex Scott Decree
Gogle unisex
Scott Decree

Gogle a płeć i wiek

Producenci tacy jak Uvex, Oakley czy Giro nie dzielą gogli na damskie i męskie, a jedynie występuje podział na gogle dla dorosłych i dzieci. Te drugie są oczywiście mniejsze oraz lżejsze. Natomiast firma Scott w swojej ofercie wyróżnia gogle damskie oraz unisex, różniące się od siebie „designem”, czyli kolorem, wzorem i kształtem.

Rozmiar gogli

Gogle dla dzieci Giro The Chico
Gogle dla dzieci
Giro The Chico
Rozmiar gogli uzależniony jest od grupy wiekowej użytkownika. Gogle dla dzieci będą mniejsze oraz lżejsze, niż te przeznaczone dla dorosłych. Gogle dla osób noszących okulary Uvex Super Orbit Optic
Gogle dla osób noszących okulary
Uvex Super Orbit Optic

Osoby noszące okulary korekcyjne powinny przed zakupem sprawdzić, czy w goglach, które wybrały, zmieszczą się okulary, a także czy wyściółka będzie przylegała do skóry. Warto w tym przypadku wybrać większe gogle (z oznaczeniem OTG, ang. Over The Glas), ponieważ odpowiednia ilość miejsca zapobiegnie porysowaniu wewnętrznej strony szkieł gogli oprawkami okularów. Gogle Uvex Super Orbit Optic zostały zaprojektowane z myślą o osobach noszących okulary.

Dla osób z wadą wzroku producenci przygotowali jeszcze inne rozwiązanie: ramkę na szkła korekcyjne (np. Artica) umieszczaną w goglach. Takie rozwiązanie jest nazywane systemem mocującym soczewki optyczne.

Kształt

Wybór kształtu oprawek zależy od twoich indywidualnych preferencji, ale warto sprawdzić, czy zakupione gogle są kompatybilne z kaskiem.

Kąt widzenia

Dobre gogle to takie, które nie ograniczają pola widzenia, również z boku. Dlatego przed zakupem upewnij się, jak szeroki kąt widzenia zapewnia Ci wybrany model (powinno to być około 160 stopni). Aby to sprawdzić, złóż wyciągnięte ręce przed sobą i przesuwając je równocześnie w lewo i w prawo sprawdź, do jakiego momentu je widzisz. Ręce rozłożone całkiem na boki tworzą kąt 180 stopni, więc kąt 160 stopni utworzą ręce skierowane minimalnie w przód.

Wyściółka

Gogle bez substancji PAK Marker Striker Racing
Gogle bez substancji PAK
Marker Striker Racing
Materiały, z jakich została wykonana wyściółka, przekładają się bezpośrednio na komfort noszenia. Dobre to takie, które są miękki, przyjemne w dotyku i przylegają do skóry, tworząc szczelną ochronę przed wiatrem czy śniegiem.

W większości gogli pianka, z których wykonana jest wyściółka zawiera szkodliwe policykliczne węglowodory aromatyczne (PAK), które według zapewnień producentów w małych ilościach nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. Producent gogli Marker zapewnia, że gogle serii Striker nie zawierają w piance substancji PAK.

Gumka ściskająca

Gumka ściskająca powinna mieć możliwość regulacji, tak aby można było regulować jej ucisk na głowie, a także umożliwiała swobodne zwisanie gogli na szyi. Pamiętaj, że na nartach będziesz jeździć wiele godzin, więc dobrze dopasowane gogle są niezbędne do komfortowej jazdy. Ucisk na nos czy czoło może odebrać przyjemność z jazdy.

Kupując gogle sprawdź, czy po założeniu rękawic narciarskich będziesz w stanie np. zmienić długość gumki. Nie ma nic bardziej irytującego, niż konieczność ściągnięcia na mrozie rękawic w celu regulacji gumki w goglach.

System wentylacji i warstwa anti-fog

Gogle z otworami w soczewce Scott Icon OTG
Gogle z otworami w soczewce
Scott Icon OTG
Dobry system wentylacji wraz z systemem anti-fog zapobiega parowaniu soczewek, a co za tym idzie pogorszeniu się widoczności. Dlatego wybierając gogle zwróć uwagę, czy w obudowie lub na soczewce znajdują się otwory umożliwiające wymianę powietrza oraz czy wewnętrzna soczewka została pokryta warstwą anti-fog.
Gogle z wewnętrzną soczewką Oakley Crowbarsnow
Gogle z wewnętrzną soczewką
Oakley Crowbar Snow
Otwory w obudowie pomagają w cyrkulacji powietrza wewnątrz gogli dzięki napływowi świeżego powietrza z zewnątrz. Dobrze, jeśli otwory są pokryte cienką warstwą wyściółki, która ogranicza nadmierne dostawanie się zimnego powietrza. W goglach z systemem anti-fog wewnętrzna soczewka pokryta jest specjalną warstwą zapobiegającą parowaniu.

Skuteczność wentylacji można sprawdzić dopiero na stoku, a i tak w 100% nie zapobiegnie parowaniu. Choćby przy wsiadaniu do ciepłej gondoli nie unikniesz zaparowania soczewek. Nawet soczewki z systemem anti-fog będą parować przy tak nagłej zmianie temperatur. Kupując gogle sprawdzonych firm, można mieć jednak pewność, że wentylacja oraz system anti-fog zostały dopracowane i działają bardzo dobrze.

O ile znalezienie otworów na obudowie nie jest niczym trudnym, to wzmiankę o warstwie anti-fog można znaleźć jedynie na pudełku lub w instrukcji. Jeżeli tam brak takich informacji, warto zapytać sprzedawcę, czy w wybranych goglach soczewka jest pokryta warstwą anti-fog.

By nie uszkodzić warstwy anti-fog, należy bardzo delikatnie obchodzić się z wewnętrzną soczewką. Dlatego też nie wolno wycierać jej rękawicą czy palcem. Najlepiej będzie, jeśli pozwolisz, aby sama wyschła.

Gogle z wymiennymi soczewkami
Gogle z wymiennymi soczewkami
Oakley A-Frame Jet Black/G30
Wiele modeli gogli umożliwia wymianę soczewek, przez co jedna para gogli może być używana w różnych warunkach oświetleniowych (o dostosowaniu szkieł do oświetlenia czytaj dalej). Niestety, wymiana wiąże się z ryzykiem uszkodzenia powierzchni anti-fog, jeśli soczewka jest w nią wyposażona. Dlatego przy wymianie również należy obchodzić się z soczewkami bardzo ostrożnie. Seria producenta Marker Striker Racing posiada możliwość wymiany soczewki.

 

Parametry soczewek

Przy wyborze gogli najważniejszym elementem (decydującym o wyborze modelu) są soczewki. Ich liczba, kolor oraz zastosowane filtry mają zwiększyć komfort jazdy w każdych warunkach pogodowych.

Liczba soczewek

Producenci stosują różną liczbę soczewek. W zależności od liczby soczewek, gogle są mniej lub bardziej odporne na uszkodzenia mechaniczne, np. zarysowania i uderzenia. Jak łatwo się domyślić, co najmniej dwie soczewki w goglach gwarantują dużo większy poziom bezpieczeństwa oczu niż w goglach z jedną soczewką. Dzieje się tak, gdyż prawdopodobieństwo pęknięcia wewnętrznej soczewki jest mniejsze w goglach z większą ilością soczewek niż w tych z jedną warstwą.

Większość soczewek jest wykonana z polikarbonatu, materiału bardzo wytrzymałego i odpornego na pęknięcia, co jest bardzo ważne w przypadku upadku. Firma Uvex wykonuje soczewki z makrolonu firmy Bayer, który jest odporny na pęknięcia oraz zadrapania.

Kolor soczewki i kategoria filtru

Kolor soczewek powinien być dostosowany do warunków oświetleniowych. W zależności od ich koloru ilość światła przedostającego się do oczu wzrasta bądź maleje. Proces ten zwany jest transmisją światła.
Z kolorem soczewek nierozerwalnie związane są kategorie filtrów. Zgodnie z normą EN 1836 wyróżnia się pięć kategorii filtrów, które informują o wartości współczynnika przepuszczalności światła. Wpływa on na ilość światła przedostającego się przez soczewki do oczu, co bezpośrednio decyduje o ich przeznaczeniu.

Nieprawidłowe dopasowanie szkieł do warunków pogodowych może zadecydować o bezużyteczności gogli. Dlatego warto wiedzieć, do jakich warunków pogodowych (oświetleniowych) przystosowane są soczewki o danym kolorze i filtrze.

Ogólna zasada jest taka, że im więcej światła na stoku, tym gogle muszą przepuszczać go mniej do oka, by chronić je przed nadmiernym promieniowaniem. Soczewki do jazdy w pochmurne dni i po zmroku będą więc jaśniejsze, a te do zjazdów w dni słoneczne – ciemniejsze.

W tabeli przedstawiono kategorie filtrów, odpowiadające im współczynniki przepuszczalności światła, kolor soczewki oraz zastosowanie gogli z takimi soczewkami.

Kategoria filtru  Współczynnik przepuszczalności światła [%] Zastosowanie Kolor soczewki
S0 od ponad 80 do 100 Do użytku w nocy, nie nadają się do jazdy w słoneczny dzień, bo zbyt dużo światła przepuszczają białe
S1 od ponad 43 do 80 Do jazdy o zmierzchu lub w pochmurny dzień, kiedy widoczność jest ograniczona bursztynowe
złote
S2 od ponad 18 do 43 Do jazdy w czasie lekkiego zachmurzenia żółte
pomarańczowe
[soczewki rozjaśniające]
S3 od ponad 8 do 18 Do jazdy w słoneczny dzień brązowe
szare
niebieskie
S4 od ponad 3 do 8 Doskonałe w bardzo słoneczny dzień na lodowiec, gdzie wraz ze wzrostem wysokości n.p.m. siła promieni słonecznych zwiększa się. czarne

Opracowanie na podstawie CIOP: www.ciop.lodz.pl

Najbardziej użyteczne będą gogle ze współczynnikiem przepuszczalności światła w przedziale od 25 do 60%, które sprawdzą się podczas każdej pogody, zarówno słonecznej jak i pochmurnej.

Gogle Arctica G-72 z transmisją światła od 43-80% oraz z powłoką lustrzaną Gogle Fisher FG Kids-4 z transmisją światła 8-18%
Gogle Arctica G-72
z transmisją światła od 43-80% oraz z powłoką lustrzaną
Gogle Fischer FG Kids-4
z transmisją światła 8-18%

 

Pamiętaj, soczewki o ciemnych kolorach (tj. brązowy, szary, niebieski) przeznaczone są do jazdy w słoneczne dni. Szkła żółte czy pomarańczowe podniosą kontrast i idealnie nadają się do jazdy w pochmurny dzień oraz na stokach sztucznie oświetlanych.

Na rynku są dostępne również gogle z wymiennymi szkłami, dzięki czemu możesz dopasować je do aktualnych warunków pogodowych. Jednak, już wspomnieliśmy, przy wymianie szkieł należy zachować dużą ostrożność, aby nie uszkodzić powłoki anti-fog.

Gogle z technologią Uvex Uvision Variotronic
Gogle z technologią Uvex Uvision Variotronic

Czy wiesz, że … firma Uvex znalazła sposób na zmienne warunki oświetleniowe. Dzięki technologii Uvex Uvision Variotronic odcień szkieł dopasowuje się w 1/10 sekundy do panujących warunków. Jedyne co musi zrobić narciarz to zakładając gogle nacisnąć guzik aktywujący funkcję.

Soczewka polaryzująca

Gogle z soczewką polaryzująca Dragon Mace Jet Stealth Jet Polarized
Gogle z soczewką polaryzująca
Dragon Mace Jet Stealth Jet Polarized
Niektóre modele gogli posiadają soczewkę polaryzującą, która zwiększa kontrast i likwiduje odblaski oraz zmniejsza intensywność światła odbijającego się od śniegu. Przyczynia się to do podniesienia bezpieczeństwa przez polepszenie widoczności na stoku narciarskim, co ma szczególne znaczenie w gorszych warunkach atmosferycznych. Informacje, czy gogle posiadają polaryzację powinny znajdować się na opakowaniu lub w instrukcji.

Soczewki z filtrem UV

Jak wiadomo, promieniowanie słoneczne nie pozostaje bez wpływu na zdrowie człowieka. Około 95% całego promieniowania docierającego do ziemi to promieniowanie UVA, około 5% to promieniowanie UVB. Promieniowanie UVC jest prawie całkowicie pochłaniane przez warstwę ozonową, więc nie stanowi dużego zagrożenia. Trzeba jednak pamiętać, że przez efekt cieplarniany warstwa ozonowa ulega niszczeniu, więc z biegiem czasu natężenie szkodliwych promieni UV będzie rosło.
Natężenie promieni UVA jest jednakowe zarówno w pochmurny jak i w słoneczny dzień, o każdej porze roku i od wschodu do zachodu słońca. Zbyt długa ekspozycja oczu na promienie UVA może prowadzić do zaćmy, na którą szczególnie narażeni są narciarze. Natomiast promieniowanie UVB i UVC może prowadzić do zapalenia rogówki czy spojówki oka.

Ważne więc, aby soczewki w goglach były wyposażone w filtr UV. Dobre gogle oznaczone symbolem UV400 chronią przed trzema typami promieniowania: UVA, UVB oraz UVC. Informacje o tym, czy dany model posiada filtry UV znajdziesz na opakowaniu lub w instrukcji obsługi.

Soczewki lustrzane

Gogle z ochroną przed IR Uvex Apache HD
Gogle z ochroną przed IR
Uvex Apache HD
Niektóre gogle maja specjalne, pokryte lustrzana warstwą, soczewki chroniące przed promieniowaniem podczerwonym (IR, ang. infrared). Promienie podczerwone mogą być szczególnie silne przy dużym nasłonecznieniu, w wysokich górach. Przy częstej i długiej ekspozycji mogą powodować poparzenia i uszkodzenia rogówki oka, wysuszenia spojówek, a w skrajnych przypadkach nawet zaćmę.

Dlatego, jeśli masz zamiar spędzać na stoku dużo czasu w wysokich górach, gdzie nasłonecznienie będzie szczególnie silne, warto rozważyć model gogli z soczewkami lustrzanymi.

Producenci i ceny

Na polskim rynku cenione są gogle narciarskie i snowboardowe następujących producentów: Uvex, Oakley, Carrera, Giro, Salice, Smith, Dragon, Blizzard, Swans, Alpina, Scott, Cebe.

Ceny gogli zaczynają się od około 50 zł, a kończą nawet na 1700 zł. Wszystko zależy od wybranej marki, warstwy anti-fog, ilości soczewek i zastosowanych filtrów.

Poniżej przedstawiamy kilka przykładów gogli z różnych przedziałów cenowych:

Cena Przykładowe gogle
do 100 zł  Arctica Mammoth G-74E
do 500 zł Giro Lyric Gloss
powyżej 1000 zł Uvex Uvision Variotronic

 

Podsumowanie

ikona znak zapytania Gdzie będziesz jeździć: na stoku czy na lodowcu?
Jeżeli jedziesz na narty lub snowboard na lodowiec, koniecznie zaopatrz się w gogle z filtrem kategorii S4, który obniży ilość światła dostającą się do oczu.

W przypadku jazdy w pochmurny dzień czy na oświetlonym stoku lepsze będą gogle ze szkłami z kategorii S1/S2, natomiast do jazdy w nocy sprawdzą się najlepiej gogle z kategorii S0. Oczywiście jasność szkieł zależy też od indywidualnej wrażliwości oka. Dla jednego narciarza jeżdżącego na lodowcu wystarczą szkła z kategorii S3, a dla osoby o wrażliwych oczach lepsze będą soczewki z kategorii S4.

ikona znak zapytania Potrzebujesz tylko gogle czy też musisz kupić kask?
Jeśli dopiero kompletujesz sprzęt, warto wybrać gogle, które będą kompatybilne z dostępnymi kaskami. Producenci w swojej ofercie posiadają kaski, które są dedykowane do wybranych modeli gogli. Jest to bezwątpienia zaleta, dzięki której cała głowa jest szczelnie zabezpieczona przed urazami, a także przed silnie wiejącym wiatrem.

ikona znak zapytania Czy tam, gdzie jeździsz, warunki pogodowe zmieniają się szybko i często?
Alternatywą dla gogli o stałych soczewkach mogą być te z wymiennymi szkłami, które umożliwią używanie jednych gogli w każdych warunkach pogodowych. Trzeba jednak uważać przy wymianie by nie uszkodzić soczewek. Innym rozwiązaniem jest zakup gogli, które dostosowują kolor szkieł do warunków oświetleniowych (w tym celu wystarczy nacisnąć jeden przycisk).

ikona znak<br />
zapytania Czy nosisz okulary?
Osoby noszące okulary korekcyjne powinny przed zakupem sprawdzić, czy w goglach, które wybrały, zmieszczą się okulary, a także czy wyściółka będzie przylegała do skóry. Warto w tym przypadku wybrać większe gogle, ponieważ odpowiednia ilość miejsca zapobiegnie porysowaniu wewnętrznej strony szkieł gogli oprawkami okularów. Niektóre modele gogli zostały zaprojektowane z myślą o osobach noszących okulary (oznaczenie OTG).

Życzymy Ci bezpiecznej jazdy w goglach!