Mit, że gry komputerowe ogłupiają, został już dawno obalony. Odpowiednio dobrane i dozowane w rozsądnych dawkach wpływają w pozytywny sposób na rozwój dziecka, a dla dorosłych stanowią rozrywkę na wysokim poziomie. Czy wiesz, jakie są gatunki gier komputerowych?

Kilka pytań, zanim kupisz

Zaawansowana grafika, coraz ciekawsze scenariusze i mieszanie gatunków – świat gier komputerowych rozwija się w piorunującym tempie. Na rynek wychodzą coraz nowsze tytuły, których akcji promocyjnych nie powstydziłyby się duże filmowe produkcje z Hollywood. Poza tym, wielokrotnie w najnowszej historii kalifornijskiej fabryki snów scenarzyści sięgali po fabułę sprawdzoną wcześniej właśnie w grach. Często z dużo gorszym skutkiem. Jedno jest pewne: grać warto. Dzięki cyfrowo zapisanym scenariuszom masz szanse znaleźć się w świecie, który normalnie jest poza zasięgiem przeciętnego Kowalskiego. Wirtualnie możesz walczyć pod Grunwaldem, brać udział w misji na Marsa albo pilotować Boeinga 747.

Rodzaje gier – sprzęt

Wystarczy jedna wizyta w sklepie z grami, aby przekonać się, że często ta sama gra dostępna jest dla posiadaczy różnego sprzętu. I tak wyróżniamy:

  • Gry PC – komputery osobiste
  • Gry Xbox 360 – konsole Microsoft
  • Gry PS3 – konsole Sony
  • Gry PSP – przenośne konsole Sony
  • Gry Wii – konsole firmy Nintendo

Podział jest więc w miarę prosty. Do wyboru mamy gry na komputery osobiste i gry konsolowe.

Zanim kupisz grę, sprawdź symbol na opakowaniu
symbol komputera PC na opakowaniu gier symbol konsoli PS3 na opakowaniach gier symbol konsoli XBox 360 na opakowaniach gier symbol konsoli Wii na opakowaniach gier symbol konsoli PSP na opakowaniach gier
na platformę PC na konsolę PS3 na konsolę
Xbox 360
na konsolę Wii na przenośną konsolę PSP

Coraz częściej wytwórnie gier ograniczają się do dystrybucji poszczególnych tytułów tylko na konsole. Spowodowane jest to piractwem – w grach przygotowanych na platformę PC łatwiej jest złamać zabezpieczenia i zalać rynek pirackimi kopiami. Tracą na tym twórcy gier, lecz w dalszej perspektywie również gracze.

Gatunki gier

Dawniej wytwórnie wirtualnych światów nie przekraczały wytyczonych granic. Pozwoliło to na wyłonienie kilku głównych gatunków gier, które obecnie swobodnie się przenikają. Jest jednak kilka podstawowych rodzajów, które niejako stanowią fundament. Prezentują wygenerowany świat we właściwy sobie sposób. Oto one:

  • FPP/FPS
  • TPP
  • cRPG
  • MMoRPG
  • RTS
  • platformowe
  • symulatory
  • sportowe
  • wyścigi
  • przygodowe

FPP

To skrót z angielskiego – First Person Perspective. Otaczający świat widziany jest z perspektywy pierwszej osoby. Najczęściej tego rodzaju gry to tzw. „strzelanki”, dlatego szybko ukuto kolejny termin – FPS, czyli First Person Shooter. Zasadniczą ideą takiej gry jest zlikwidowanie jak największej ilości wrogów za pomocą różnych rodzajów broni. Przy czym fabuła może być osadzona zarówno w przeszłości, jak i w przyszłości, w świecie fantastycznym lub w realiach historycznych. Klasyki gatunku to Doom, Quake, Wolfenstein, Half-Life. Najnowsze gry polecane przez amerykańską krytykę to Bioshock Infinite (przez wiele pism uznana za grę roku 2011), Battlefield 3, Prey 2, Rage, Call of Duty: Modern Warfare 3.

Wiele gier (np. Unreal Tournament, czy Quake 4) mają opcje walki on line, gdzie można strzelać się z innymi graczami. Niektóre gry zostały wręcz stworzone po to, aby grać w nie w sieci, tworzyć zespoły i wygrywać. Przykładem jest Battelfield 3, który już niebawem pojawi się na polskim rynku.

Zdecydowanie nie są to gry dla najmłodszych. Krew leje się strumieniami, głowy rozpadają się od kul (i to w snajperskim zbliżeniu), a bohatera nierzadko atakują hordy potworów, których rodowodów można szukać w najgorszych koszmarach ich twórców. Często są to „zabawki” skierowane do pełnoletniej grupy miłośników gier komputerowych. Zanim kupisz coś takiego swojemu 10-letniemu dziecku, dwa razy się zastanów, czy warto. Jakie może być później zdziwienie, kiedy znajdziesz w salonie rozpłatanego kuchennym nożem ukochanego przez całą rodzinę pudla.

TPP

Podobnie jak w przypadku FPP, nazwa ta jest skrótem anglojęzycznego określenia – Third Person Perspective. W tego rodzaju grach świat przedstawiany jest z punktu widzenia trzeciej osoby. Bohater widziany jest jakby zza pleców. Podobnie jak w FPS-ach jest dużo zadawania bólu przeciwnikom na najbardziej wymyślne sposoby. Krew leje się strumieniami, a członki manifestują swoją niezależność od grawitacji i siebie samych. Mówiąc krótko – najczęściej są to gry dla dorosłych. Klasyki tego gatunku to Max Payne czy Grand Theft Auto. Najnowsze gry z tego gatunku, polecane przez portal gametrailers.com to: Uncharted 3: Drake Deception, Resident Evil Revelations, Inversion, Ghost Recon: Future Soldier, Gears of War 3. Większość z tych gier to nie tylko "shootery", lecz również wspaniałe przygodówki.

Zdawałoby się, że gry FPP, FPS czy TPP to tylko strata czasu i pieniędzy. Nic bardziej mylnego. Tego rodzaju gry wyrabiają refleks i spostrzegawczość i przede wszystkim dostarczają rozrywki w niespotykanych ilościach. Kto choć raz zaczął funkcjonować w strukturach wirtualnej „mafii”, wie o czym mowa. Należy pamiętać tylko o jednym – nie są to gry dla dzieci.

FPP TPP
Prey 2 Uncharted 3: Drake Deception

 

cRPG

I znowu skrót określenia angielskiego – Role Playing Game. Są to gry osadzone w świecie fantasy lub w rzeczywistości cyberpunkowej, w której bohater ma do wykonania jakąś misję. Aby dotrzeć do celu musi spotykać się z wieloma postaciami, walczyć, używać magii lub futurystycznych broni i rozwiązywać łamigłówki. Rozwój akcji jest ściśle związany z rozwojem postaci, która nabywa nowe umiejętności, zdobywa nowe rodzaje broni, pancerza, magiczne mikstury, uczy się kolejnych zaklęć, sztuczek magicznych pozwalających na łatwiejsze pokonywanie przeciwników.

W przypadku niektórych gier, w pełni wykształconą wirtualną postać można sprzedać nawet na serwisach aukcyjnych za zupełnie realne pieniądze.

Podobne gry rozgrywane są na planszach jak również w terenie. Żeby nie mylić określeń, w przypadku gier komputerowych do RPG dodawana jest literka „c”. Klasyki tego gatunku to serie Baldurs Gate, Diablo, Fallout. Obecnie triumfy święci polska gra, wyznaczająca kierunek rozwoju gatunku: Wiedźmin 2: Zabójcy Królów. O tej produkcji można mówić tylko w superlatywach. Po raz drugi powołamy się na opinie redaktorów z amerykańskiego portalu i przedstawimy popzostałe najlepsze gry RPG 2011 roku: Dark Souls, Deux Ex: Human Revolution, The Elder Scrolls V: Skyrim, Kingdom of Amalur: Reckoning. 

Mimo że scenariusze gier cRPG są pełne przemocy, jednak nie jest to agresja tak bardzo dosłowna jak przypadku FPS-ów. Tutaj bohaterowie walczą z diabłami, demonami, smokami ze świata fantasy, używając miecza i zaklęć. Przejście kolejnych etapów wymaga sporo cierpliwości, sprytu i spostrzegawczości. Są to gry, które można polecić starszym dzieciom. I na pewno na tym nie stracą ani rodzice ani pociechy. Dobre również dla dorosłych. Prosimy tylko po rozpoczęciu gry nie zapominać, że istnieje także świat realny.

MMoRPG

To jest dopiero zabawa. Nic innego tylko gra cRPG rozgrywana on line z innymi graczami. Twoim przeciwnikiem przestaje być generowany przez komputer stwór, lecz jest nim żywy człowiek zasiadający przed komputerem. Nie ma więc co się dziwić, że tworzą się całe społeczności graczy operujących językiem z gry, wirtualną walutą, zawiązujących wirtualne koalicje i wypowiadających wojny. Przykład – Castle of Heroes.

RTS

Jest to kolejny przykład gatunku gry, który może wchłonąć gracza na wiele miesięcy. Z angielskiego Real Time Strategy, czyli po prostu gry strategiczne. Najczęściej rzeczywistość widziana jest z góry, podobnie jak w przypadku gry planszowej. Gracz buduje cywilizacje, mocarstwa, dba o społeczeństwo, nakłada podatki, zapewnia edukację, buduje i organizuje miasta, dba o wywóz śmieci, usuwa skutki kataklizmów, a jeśli zachodzi taka potrzeba: prowadzi wojnę. Są też ciekawe RTS-y skierowane np. do miłośników kolei, gdzie gracz od podstaw może stworzyć sieć swoich własnych linii kolejowych.

Są też RTS-y typowo historyczne, gdzie walkę można toczyć na polach Grunwaldu czy też bić się z hitlerowcami w czasie II wojny światowej.

Oto przykłady nowych, najlepszych gier RTS wytypowanych przez portal RTSguru.com: Wargame: European Escalation, End of Nations, King Arthur II, Orcs Must Die!, Follow-up: Tropico 4, Defenders of Ardania.

Gry strategiczne uczą logicznego myślenia, przewidywania kolejnych posunięć, pobudzając wyobraźnię przestrzenną. Można je polecić starszym dzieciom i nastolatkom.

cRPG RTS
Wiedźmin 2: Zabójcy Królów
Wargame: European Escalation

 

Platformowe

Gry platformowe święciły swoje triumfy jeszcze w latach 80-tych ubiegłego stulecia. Fabuła jest prosta – bohater przechodzi przez poziome plansze, pokonując różnego rodzaju przeszkody, omijając niebezpieczeństwa itp. Sztandarowym przykładem jest archaiczny Donkey Kong. Niegdyś tylko i wyłącznie w grafice 2D. Obecnie platformówki tworzone są w grafice 3D. Przykłady takich gier to: Sonic Colors, Mario vs. Donkey Kong, Super Mario Bross, Super Mario Galaxy 2.

Gry platformowe to doskonała rozrywka dla najmłodszych. Są to gry zabawne, rozwijające refleks. Polecamy dla dzieci od lat 3. Oczywiście dorośli też mogą się nieźle pobawić.

Kadr z gry platformowej Super Mario Galaxy 2
Super Mario Galaxy 2

Symulatory

Kadr z gry Bus Simulator 2008
Bus simulator 2008
To świetne rozwiązanie dla osób, które z jakiś powodów minęły się z powołaniem i zamiast pilotować myśliwce lub sterować kontenerowcami zajmują się np. sprzedażą ubezpieczeń. Rozbudowane symulatory są wykorzystywane przez centra szkoleniowe do nauki pilotażu albo prowadzenia TIR-a w trudnych warunkach drogowych. Oczywiście istnieje bardzo dużo gier, które oferują symulacje lotów kosmicznych, pilotażu Jumbo Jeta, pracy koparki, dźwigu czy nawet… wędkowania.

Oto przykłady symulatorów: Bus Simulator, John Deere: Drive Green Farm Simulator, Digger Simulator, Crane Simulator.

Sportowe

To jest potężny dział z grami. Okazuje się, że na ekranie monitora można grać w niemal każdy sport, jaki kiedykolwiek został wymyślony. Króluje jednak, podobnie jak na ostatnich stronach codziennych gazet, piłka nożna. Cała seria Fifa była przez długie lata hitem sprzedażowym. Obecnie na rynku jest już jedenasta edycja tej gry. I nie chodzi tutaj tylko o kopanie piłki i zdobywanie goli. Trzeba również budować własną drużynę, przeprowadzać transfery piłkarzy, zdobywać punkty i piąć się po ligowych szczeblach. Najpopularniejsze za oceanem w 2011 roku gry sportowe to: Fifa 12, Madden NFL 12, NBA 2k12, NHL 12, Pro Evolution Soccer 2012.
Przykładem gier sportowych wartym osobnego wspomnienia są produkcje przygotowane z myślą o platformie Wii. Gry na tą konsole wniosły zupełnie inną jakość – podniosły graczy z foteli, krzeseł i sof i poza palcami zaangażowały w grę wszystkie mięśnie. Polecamy dla całych rodzin.

Wyścigi

Kadr z gry rajdowej Dirt 3
Dirt 3
Ta grupa gier skierowana jest głównie do chłopców – najmłodszych, nieco starszych, całkiem dużych i zupełnie dorosłych. Tutaj wiek nie gra roli. Każdy chciałby zasiąść za kierownicą ferrari, rajdowego auta WRC, superszybkiej łodzi, wyścigowego motocykla czy też bolidu formuły pierwszej. Ścigać się można wszystkim i taką możliwość dają gry komputerowe. Najsławniejsze produkcje z tego koszyka gier to: seria Collin McRae Rally oraz Need for Speed. Pozycją godną polecenia jest też Gran Tourismo i jej kolejne odsłony (najnowsza to Gran Tourismo 5) oraz rajdy spod znaku Dirt. Warto też zwrócić uwagę na najnowsze tytuły takie jak: TrackMania 2 Canyon, Ridge Racer: Unbouded, Wipeout 2048 oraz Forza Motorsport 4.

Przygodowe

Inaczej nazywane „zręcznościówkami”, (gry akcji). Bohaterowie przygodówek przedzierają się niczym Indiana Jones (o nim również jest również gra) przez antyczne świątynie, lochy i zarośla w poszukiwaniu skarbów, zagubionych miast lub po prostu przygód. Nie są to jednak gry sielankowe. Walka to nieodzowna część codzienności poszukiwaczy przygód. Co więcej, sceny walk w wielu grach przygodowych ociekają krwią. Trzeba jednak przyznać, że stanowią doskonałą rozrywkę. Polecamy, pod warunkiem, że zagrają w nie osoby, które kończą przynajmniej gimnazjum.

Przykładem najsławniejszej przygodówki to Tomb Rider. Postać Lary Croft weszła na stałe do popkultury. Tomb Rider doczekał się kilku adaptacji filmowych. Swój odpowiednik na dużym ekranie ma również gra Prince of Persia.

Kadr z gry przygodowej Prince of Persia: Forgotten Sands
Prince of Persia: Forgotten Sands

Pozostałe gatunki

Komputery oraz konsole są coraz wydajniejsze, co z kolei owocuje ewolucją gier, które łączą różne gatunki, tworząc nowe. Na przykład od jakiegoś czasu funkcjonuje na rynku połączenie gier przygodowych i krwawych „strzelanek” osadzonych w realiach horroru. Wymienić tutaj można choćby całe serie gier nawiązujących do tematu zombie – Resident Evil, Dead Rising, Left 4 Dead.

Pamiętaj: takich gier nie można kupować osobom poniżej 16 roku życia. Często skierowane są tylko i wyłącznie do odbiorców pełnoletnich.

Nie można pominąć również gier logicznych, tzw. puzzle. Przejście przez kolejne plansze wymaga sporej ilości główkowania i dopasowywania do siebie poszczególnych elementów. Przykładem jest gra osadzona w estetyce futurystycznego śmietniska – Machinarium. Podsumowując: świetna rozrywka dla dorosłych i dla dzieci. Jeśli lubisz łamigłówki, to zdecydowanie coś dla Ciebie.

Gra logiczna Machinarium
Machinarium
Dla najmłodszych, świetną alternatywą są gry edukacyjne. Pomagają w nauce liczenia, pisania czy poznawania języków obcych. Polecamy. Dla całych rodzin i na imprezy polecamy gry muzyczne – gdzie kilka osób może np. zagrać koncert Beatlesów.

Gry komputerowe to ogromny przemysł. Zarówno producenci gier jak i sprzętu komputerowego rywalizują o konsumenta. Dlatego też pojawiają się coraz to nowe produkcje lub dodatki do tych, które ukazały się już jakiś czas temu. Mówi się wtedy o tzw. rozszerzeniach, oferujących nowe rozgrywki, dodatkowe plansze, umiejętności bohatera, nowe bronie. Przykładem może być np. „Expansion set: Lord of Destruction”, który już blisko 10 lat temu stworzono do gry Diablo II i który wciąż uważany jest przez miłośników gier cRPG za arcydzieło.

Ograniczenia wiekowe i wymagania sprzętowe

Wiek

Z lektury powyższych akapitów łatwo wywnioskować, że nie wszystkie gry skierowane są do każdej grupy odbiorców. Zwłaszcza rodzice powinni mieć świadomość ograniczeń wiekowych w grach komputerowych. Dlatego odgórnie narzucono obowiązek informowania kupującego o grupie wiekowej, do której kierowana jest dana gra. Poniższa tabela przedstawia najczęściej występujące grupy wiekowe.

Uwaga! Kupując gry poza granicami Polski, należy pamiętać o tym, że inaczej oznaczane są w innych krajach.

grupa wiekowa symbol polski odpowiednik europejski odpowiednik brytyjski
bez ograniczeń symbol symbol symbol
12 + Symbol 12+ Symbol 12+ w UE Symbol 12+ w Wielkiej Brytanii
16 + Symbol 16 + Symbol 16 + w UE Symbol 15 + w Wielkiej Brytanii
18 + Symbol Symbol Symbol Symbol

 

Europejska organizacja PEGI (Pan Europen Game Information) poszła jeszcze dalej i wprowadziła symbole określające niebezpieczne elementy zawarte w fabule gry. Oto one:

Oznaczenia gier komputerowych według organizacji PEGI
Symbol Symbol symbol Symbol Symbol Symbol
zawiera wulgaryzmy zawiera elementy dyskryminacji w fabule obecne środki odurzające zawiera sceny przemocy zawiera sceny o charakterze erotycznym zawiera sceny, ktore mogą przerazić dzieci

 

Sprzęt

Na opakowaniach gier znajdziesz także adnotację o wymaganiach sprzętowych. W przypadku konsoli do gier, nie ma problemu – gry są przystosowane do możliwości sprzętu. Inaczej rzecz przedstawia się, jeśli chodzi o komputery PC. Najczęściej producenci podają minimalne oraz optymalne wymagania sprzętowe. Komputer musi zadowolić grę prędkością procesora, karty graficznej, pojemnością dysku twardego, objętością pamięci RAM oraz systemem operacyjnym. Poniżej przedstawiamy zapis wymagań sprzętowych na przykładzie gry Mafia 2:

  • procesor: pentium D 3 GHz
  • pamięć operacyjna: 1.5 GB RAM
  • karta graficzna: 256 MB (GeForce 8600 lub lepsza)
  • wolne miejsce na dysku twardym: 6 GB
  • system operacyjny: Windows XP/Vista/7

Wyposażenie dodatkowe

Czasem nie wystarczy mysz i klawiatura. Żeby w pełni cieszyć się niektórymi grami, warto zainwestować w dodatkowe gadżety do Twojego komputera lub konsoli. Poniżej przedstawiamy część z nich:

  • gamepad
  • joystick
  • kierownica
  • stery lotnicze
  • instrumenty muzyczne

Gamepad

Jest to urządzenie, które zostało specjalnie zaprojektowane do grania. Gamepad wygodnie leży w dłoniach, jego ergonomia pozwala na natychmiastowy dostęp do wszystkich przycisków i tym samym do wszystkich funkcji w grze. Świetnie sprawdza się w grach sportowych (piłka nożna, boks) oraz w grach akcji.

Joystick

Polecany szczególnie do symulatorów lotu albo pracy koparki. Wcześniej wyparty przez myszkę, powraca teraz jako np. drążek steru w symulatorach statków, samolotów, dźwigów.

Kierownica

Niezastąpiona do gier wyścigowych. Często wyposażona w dźwignię zmiany biegów oraz zestaw pedałów. Świetny prezent dla miłośników rajdów.

Gamepad Joystick Kierownica
Gamepad Joystick Kierownica Logitech
Crossfire Saitek Aviator Logitech G27 Racing Wheel z pedałami i dźwignią zmiany biegów

 

Stery lotnicze

Są kopią sterów, jakie można spotkać w prawdziwych samolotach. Do tego można dokupić jeszcze przepustnicę, komplet pedałów i zestawy instrumentów. Swobodnie można stworzyć cały kokpit. Coś dla miłośników wirtualnego latania.

Instrumenty do lotniczych gier symulacyjnych
Stery CH Eclipse Yoke Przepustnica Saitek Pro Flight Trottle Quadrant Pedały Saitek Pro Flight Rudder
Stery CH Eclipse Yoke Przepustnica Saitek Pro Flight Trottle Quadrant Pedały Saitek Pro Flight Rudder

 

Instrumenty muzyczne

Są dodatkami do gier muzycznych – Guitar Hero i Band Hero. Dzięki nim, grając największe przeboje światowego rocka, masz szansę poczuć się jak prawdziwa gwiazda.

Producenci i ceny

Rynek gier komputerowych jest potężny i generuje miliardy dolarów zysku rocznie. Nic dziwnego, że wiele firm chce wykroić dla siebie kawałek z tego tortu. Oto najważniejsi gracze wśród producentów cyfrowej rozrywki:

  • 2K Games
  • Activision Blizzard
  • Blizzard Entertainment
  • Capcom
  • Codemasters Software
  • EA Games
  • Eidos
  • Electronic Arts Inc.
  • Ilusion Softworks
  • LucasArt
  • Microsoft Games Studios
  • Paradox Interactive
  • Rockstar Games
  • SEGA
  • Sony Computer Entertainmet
  • Square-Enix
  • THQ Inc.
  • Ubisoft
  • Valve Sofware
  • Warner Bross Interactive

W pracę nad każdą produkcją zaangażowany jest potężny sztab ludzi. Trudno się więc dziwić, że ceny premierowych tytułów mogą kosztować ponad 200 zł. Edycje specjalne – wszelkiego rodzaju wydania kolekcjonerskie – mogą być jeszcze droższe. Najlepiej jest kupować gry, które są na rynku już od jakiegoś czasu. Kiedy rynek się już nasyci można kupić dobry tytuł po dwukrotnie, a nawet trzykrotnie niższej cenie niż początkowo.  

Podsumowanie

Dobra gra komputerowa to dobry pomysł na spędzenie długich zimowych wieczorów. Trzeba tylko dobrze trafić w gust własny lub osoby, którą warto grą obdarować. Na koniec kilka podpowiedzi, jak to zrobić.

Gry posiadają oznaczenia, które powiedzą Ci do jakiej grupy wiekowej są skierowane. Kupując kilkulatkowi grę z gatunku horroru, można wyrządzić mu poważną krzywdę. Podobnie działa to w drugą stronę – przecież nastolatek nie będzie dobrze bawił się z grą edukacyjną, która uczy liczyć.

Jeśli stawiasz na długo rozwijającą się fabułę, budowanie własnego bohatera i wielogodzinne potyczki szukaj gier cRPG lub RTS, a najlepiej pozycji, która zawiera elementy obu gatunków. Dla osób lubiących dynamiczną akcję polecamy gry FPP oraz przygodowe.

Marzysz o wprowadzeniu do portu gigantycznego kontenerowca, ale masz chorobę morską? Wciąż możesz się zrealizować. Wystarczy kupić symulator statku. Podobnie jest z dźwigami, traktorami, autobusami, ciężarówkami, samolotami itp.

Jeśli czujesz, że drzemie w Tobie talent na skalę Roberta Kubicy? W dodatku marzysz o przejażdżce Ferrari Enzo albo Zondą Pagani na najlepszych torach Europy – wybierz grę z serii Gran Tourismo. Na rynku znajdziesz także typowe rajdy WRC.

Lubisz strzelać, a w dodatku pasjonuje Cię historyczne tło? Wybór jest bardzo duży. Niemniej jednak w tej grupie liderują dwie pozycje: Call of Duty i Medal of Honour.

Życzymy fascynujących rozgrywek!