Zimowe albo letnie – wybór opon wydaje się być dziecinnie prosty. Kiedy jednak przychodzi do zakupu, zaczyna się problem. Proponujemy zapoznać się z parametrami ogumienia, dzięki czemu z większą łatwością będziesz w stanie dobrać właściwe dla swojego auta opony.

Wbrew pozorom opona to nie tylko odrobina kauczuku uformowana w koło, choć tak właśnie było u zarania motoryzacji. Obecnie producenci prowadzą zaawansowane badania, opracowują nowe technologie, stosują różne mieszanki gumy oraz wzmocnienia z tkanin, tworzyw sztucznych i stalowych oplotów. Wszystko po to, aby użytkownikom aut zapewnić maksymalne bezpieczeństwo oraz komfort jazdy przy jednoczesnym wydłużeniu żywotności własnego produktu. Tylko jak wybrać właściwe opony? Odpowiedzi znajdziesz poniżej.

Rodzaje

Podstawowy podział opon wynika z ich dostosowania do pór roku. Mamy zatem opony letnie i zimowe, a także całoroczne. Różnią się one od siebie przede wszystkim składem mieszanki gumy. Zimowe są bardziej miękkie, mniej podatne na niskie temperatury. Opony letnie są twardsze i bardziej trwałe w wyższych temperaturach. Kolejne istotne różnice odnajdziesz w budowie bieżnika.

Bieżnik

W oponach zimowych zaprojektowany został w taki sposób, aby jak najefektywniej odprowadzać wodę i błoto pośniegowe oraz zapewnić możliwie najlepszą przyczepność na śliskich nawierzchniach. Obok tradycyjnych bloków, poprzedzielanych odprowadzającymi wodę rowkami, protektor wyposażono w mniejsze lamelki (nacięcia bieżnika), które pomagają utrzymać samochód na obranym torze jazdy nawet w trakcie śnieżycy. Dodatkowych lamelek nie ma na oponach letnich.

Na gołym lodzie oczywiście zawiodą wszelkie, nawet najbardziej zaawansowane technologie. Podpowiadamy: w takiej sytuacji najlepszym rozwiązaniem jest wyobraźnia i dostosowanie prędkości do warunków na drodze. Technologia ma nam tylko pomóc.

Jest jeszcze dodatkowy rodzaj opon zimowych – błotno-śniegowe. Charakteryzują się znacznie większymi blokami bieżnika, szerszymi rowkami między blokami i równie gęstą siecią dodatkowych lamelek. Budową przypominają ogumienie używane w ekstremalnym terenie.

Podział ze względu na budowę wewnętrzną

W zależności od budowy wewnętrznej wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje opon – diagonalną i radialną. Pierwsza wzmocniona jest warstwami ułożonych pod różnym kątem tkanin. Zastosowanie takiego rozwiązania zwiększa komfort jazdy i odporność ścianek opon na uszkodzenia mechaniczne, odbywa się to jednak kosztem zwiększonego zużycia paliwa oraz mniejszej przyczepności.

W samochodach osobowych w 90 procentach przypadków używane są opony radialne. Stosuje się w nich oploty (stalowe, polimerowe, lub poliamidowe), które rozchodzą się promieniście pod kątem 90 stopni.Opona diagonalna Stomil 10AM_21
Opona diagonalna
Stomil 10AM_21

Użytkując oponę radialną możesz mieć pewność lepszej – w stosunku do opony diagonalnej – przyczepności oraz mniejszego zużycia paliwa. Jest za to mniej odporna na uszkodzenia.

Opony diagonalne, ze względu na większą wytrzymałość, stosowane są w motocyklach, pojazdach przemysłowych, samochodach dostawczych, ciężarowych ciągnikach rolniczych i samochodach terenowych.

Z dętką lub bez

Coraz rzadziej producenci samochodów stosują ogumienie z dętką. Niemniej jednak, na oponie znajdziesz informację o tym. Symbol TL lub anglojęzyczny napis „TUBELESS” oznacza oponę bezdętkową, zaś symbol TT lub napis „TUBE TYPE” informuje o konieczności zastosowania dętki. Dętka częściej stosowana jest w oponach diagonalnych.

Bieżnikowane, używane i z giełdy

Szukając oszczędności, kierowcy często decydują się na najbardziej ekonomiczne rozwiązania. Kupują opony bieżnikowane, używane lub po okazyjnych cenach na giełdzie. Należy pamiętać, że w tym przypadku gramy z bezpieczeństwem własnym i innych użytkowników dróg. W sytuacjach ekstremalnych, w czasie poślizgu, lub hamowania awaryjnego, to właśnie opony, obok umiejętności i doświadczenia, decydują o szansie wyjścia cało lub z minimalnymi szkodami z opresji.

Opony bieżnikowane są o 30 procent tańsze od ogumienia nowego. Jednak znacznie trudniej je wyważyć, zachowują się mniej stabilnie, a to bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo jazdy. Podobnie rzecz wygląda jeśli chodzi o opony używane. Cena, często nawet o 60 procent niższa, kusi. Nie bez powodu jednak Belg, Niemiec, a może Holender zdecydował się zmienić owe „prawie nówki” na ogumienie zupełnie nowe.

Kupując opony na giełdzie po nieprzyzwoicie okazyjnych cenach, musisz liczyć się z tym, że na koła Twojego samochodu trafią „kapcie” przeterminowane, pochodzące z magazynów Europy Zachodniej. Jak już wspomnieliśmy, żywotność ogumienia to maksymalnie 5 lat. Z upływem każdego kolejnego roku właściwości gumy zmieniają się na niekorzyść, a wraz nimi właściwości jezdne wykonanych z niej opon. Nie warto oszczędzać na bezpieczeństwie.

Parametry

Rozmiar opon przeznaczonych dla danego auta określa producent samochodu. Założenie ogumienia w innym rozmiarze może mieć wpływ na komfort i bezpieczeństwo podróży. Rozmiar odczytujemy z oznaczeń umieszczonych na boku każdej opony. Za pomocą cyfr i liter zaszyfrowano typ, rozmiary i dopuszczalną prędkość, z jaką można jeździć na danej oponie.

Rozmiar

Na każdej oponie producent umieszcza jej rozmiar, np. 195/65 R15. Pierwsza wartość podana jest w milimetrach i określa szerokość opony, druga – wysokość jej profilu (ściany) w procentach w stosunku do szerokości. Ostatnia liczba to rozmiar felgi. Ta wartość podawana jest w calach. Litera R oznacza rodzaj budowy wewnętrznej – w tym przypadku mamy do czynienia z oponą radialną.

Rozmiar opony - schemat

Nośność i prędkość

Następne oznaczenia to indeks nośności, np. 83 (487 kg) oraz indeks prędkości – np. V (do 240 km/h). Są to wartości ze sobą ściśle powiązane, ponieważ określają maksymalne obciążenie (indeks nośności) przy maksymalnej prędkości (indeks prędkości).

W poniższej tabeli przestawiliśmy indeksy nośności. Indeks ten zapisano w liczbach od 62 do 126, gdzie obciążenia wynoszą odpowiednio od 265 do 1700 kg na oponę. Naszą tabelę zakończyliśmy na indeksie 90, ponieważ rzadko spotykane są auta osobowe, które ważą powyżej 2,4 tony. Kolejna tabela prezentuje indeksy prędkości i odpowiadające im maksymalne prędkości w kilometrach na godzinę.

 

Indeks
prędkości
Dopuszczalna prędkość km/h
J 100
K 110
L 120
M 130
N 140
P 150
Q 160
R 170
S 180
T 190
H 210
V 240
W 270
VR powyżej 210
ZR powyżej 240
Indeks
nośności
Obciążenie
w kg na oponę
Indeks
nośności
Obciążenie
w kg na oponę
62  265 77 412
63  272 78 425
64 280 79 437
65 290 80 450
66 300 81 462
67 307 82 475
68 315 83 487
69 325 84 500
70 335 85 515
71 345 86 530
72 355 87 545
73 365 88 560
74 375 89 580
75 387 90 600
76 400    

 

 

Indeks prędkości zależny jest od osiągów samochodu. I tak w segmencie A i B (Fiat Panda, Chevrolet Aveo, Renault Clio, Twingo, Peugeot 107, 207) rzadko spotykane są opony z indeksem wyższym niż T.

W klasie kompaktowej (VW Golf, Peugeot 308, Renault Megane, Fiat Bravo, Ford Focus) coraz częściej stosuje się ogumienie z indeksem H, albo wyższym. Identycznie w klasie kompaktowej premium, średniej oraz średniej premium (Skoda Octavia, Ford Mondeo, Renault Laguna, Peugeot 508).

Inaczej rzecz wygląda jeśli mamy do czynienia z modelami usportowionymi typu VW Golf GTI, Seat Leon FR, Honda Type R, czy Ford Focus RS. Ze względu na wzmocnione silniki, często turbo doładowane o ponadprzeciętnych osiągach konieczne jest stosowanie bardziej wytrzymałych opon z indeksem V lub VR.

Dla segmentu aut luksusowych i sportowych (BMW serii 7, Mercedes S, Porsche 911, Subaru Impreza WRX, Maserati 3200 GT) zarezerwowano indeksy najwyższe W, Y oraz ZR.

Jeśli lubisz szybką jazdę, zadbaj o to, aby na Twoich kołach znalazły się opony z odpowiednim indeksem prędkości. Bez problemu możesz jeździć na ogumieniu z zawyżonym indeksem (czyli wyższym, niż zaleca producent samochodu). Odwrotnie – nigdy!

Budowa – bieżnik

Bieżnik to jedna z najbardziej istotnych składowych opony. To właśnie jego kształt decyduje, na jakich nawierzchniach ogumienie będzie sprawdzało się najlepiej oraz w jakim typie samochodu powinno być stosowane.

Budowa bieżnika

Podstawowe części budowy bieżnika to:

  • rowki (odpowiedzialne za odprowadzanie wody)
  • bloki (ich kształt i wielkość decydują o przeznaczeniu opony)
  • lamelki (wspomagają odprowadzanie wody – szczególnie istotne w oponach zimowych)
  • żebro (centralny element przebiegający przez całą długość bieżnika)

Poniżej przedstawiamy schemat budowy bieżnika:

Budowa bieżnika opony

Rodzaje bieżnika

Opony możemy podzielić pod względem układu wymienionych składników. W samochodach osobowych stosowane są przede wszystkim trzy rodzaje rzeźby bieżnika:

  • blokowy
  • asymetryczny
  • kierunkowy

Bieżnik blokowy charakteryzuje się układem niewielkich bloków o różnej wielkości z rowkami połączonymi ze sobą.Opona z bieżnikiem blokowym Kormoran Impulser 135/80R13
Opona z bieżnikiem blokowym
Kormoran Impulser 135/80R13

Opona o blokowej rzeźbie bieżnika najbardziej nadaje się do samochodów małolitrażowych o stosunkowo niewielkich osiągach. Taki układ protektora zapewni Ci dobrą przyczepność na śliskich nawierzchniach.

Doskonałym przykładem takiej opony jest Kormoran Impulser 135/80R13, który przeznaczony jest dla takich popularnych w Polsce aut jak Renault Clio, Daewoo Matiz, Fiat Panda, Volkswagen Polo, czy Skoda Felicia.

Opona z asymetryczną rzeźbą bieżnika Continental ContiSportContakt 2 225/50 R17
Opona z asymetryczną rzeźbą
bieżnika
Continental
ContiSportContakt  2 225/50 R17
Jeśli jesteś bardziej wymagającym kierowcą o znacznie głębszej kieszeni, ceniącym doskonałe osiągi i lubiącym sportową jazdę, warto rozpatrzyć zakup opon o asymetrycznej rzeźbie bieżnika. Tutaj po zewnętrznej stronie bloki protektora będą większe, żeby zapewnić lepsze utrzymanie trakcji w zakrętach. Mniejsze bloki po wewnętrznej stronie odpowiadają za odprowadzenie wody.

Pamiętaj, że w przypadku bieżnika asymetrycznego należy poprawnie dopasować opony, aby odpowiednie elementy znajdowały się po stronie zewnętrznej i wewnętrznej.

Przykładem opony osobowe o asymetrycznej rzeźbie bieżnika jest Continental ContiSportContakt 2 225/50 R17, którą można założyć np. na felgi Audi A5 3.2 Quatro, Alfy Romeo Brera 3.2 v6 JTS, lub BMW serii 5.

Opony z kierunkowym wzorem bieżnika przeznaczone są do aut o dobrych osiągach i doskonale sprawują się przy wyższych prędkościach. Rowki rozmieszczone są symetrycznie i w jednym kierunku.

Opona z kierunkowym wzorem bieżnika Sava Intensa HP 215/55 R16
Opona z kierunkowym
wzorem bieżnika
Sava Intensa
HP 215/55 R16

Kierunkowa rzeźba bieżnika pozwala na świetne odprowadzanie wody i zapewnia doskonałe własności jezdne. Aby opony spełniały swoje zadanie, należy je zakładać zgodnie z kierunkiem bieżnika.

Jeśli lubisz szybko jeździć, to właśnie opony dla Ciebie.

Przykładem takiej opony jest Sava Intensa HP 215/55 R16, przeznaczona np. dla Alfy Romeo 159, Opla Vectry C, lub Volkswagena Passata.

Wszystkie wymienione wyżej typy bieżnika mogą być stosowane zarówno w oponach letnich jak i zimowych.

Pamiętaj, niedopuszczalne jest użytkowanie opon z różnym wzorem bieżnika na tej samej osi. Jeśli konieczna jest wymiana jednej opony, najlepiej zakupić od razu parę.

Istnieje ponadto kilka innych rodzajów rzeźby protektora – żebrowe, szarpane i żebrowo-szarpane. Najczęściej tego rodzaju ogumienie przeznaczone jest do ciężarówek, autobusów, samochodów terenowych i pojazdów specjalistycznych. Istnieją również opony zupełnie gładkie, tzw. slick, które znajdują zastosowanie w sportach samochodowych. Są one nielegalne na drogach publicznych.
 

Producenci i ceny

Za najlepsze i najbardziej wydajne uważa się opony takich producentów jak:

  • Michelin
  • Bridgestone
  • Fulda
  • Goodyear
  • Yokohama
  • Dunlop
  • Continental
  • Pirelli

Oczywiście za jakość trzeba słono płacić. Przeglądając oferty sklepów z ogumieniem, łatwo zauważyć, że ceny opon zagranicznych mogą być nawet dwukrotnie wyższe od krajowych. Oczywiście, wiele zależy od rozmiaru opony. Niewielkie, najczęściej stosowane, o szerokości od 135 do 175 mm i rozmiarze felgi między 13 – 15 cali można kupić w granicach 90 – 150 zł za sztukę. Za 200 zł w podanych rozmiarach można już kupić oponę bardzo dobrej marki.

Ogumienie dla aut klasy premium to już znacznie wyższy wydatek. Wysokiej jakości opona o szerokości 225 mm do felg o rozmiarach od 17 do 19 cali potrafi kosztować ponad tysiąc złotych. Przy takich cenach uzbrojenie w gumy wszystkich kół to już niebagatelny wydatek nawet dla zamożnego kierowcy.

Koszty można jednak zoptymalizować. Szukając odpowiedniego rozwiązania dla siebie, należy uzależnić zakup od indywidualnego stylu jazdy i rocznych przebiegów.

Jeśli nie spędzasz za kierownicą zbyt wiele czasu, a samochodu używasz do jazdy po mieście, robienia zakupów, odbierania dzieci ze szkoły i weekendowych wypadów na łono natury, nie ma powodu do inwestowania w droższe ogumienie. Dębica, czy Kormoran wystarczą aż nadto. Natomiast, jeżeli w trasie spędzasz wiele godzin, a w twoich żyłach płynie krew rajdowca, zainwestuj w opony renomowanych producentów światowych jak Bridgestone, Continental lub Michelin.

Należy pamiętać również, że opony drożeją sezonowo. Zakupów warto dokonywać poza najbardziej ożywionymi dla biznesu ogumieniowego okresami, czyli późną jesienią i wiosną, kiedy wszyscy na hura rzucają się do wymiany opon. Różnice w cenach mogą sięgać nawet 60 proc. Poza tym we wspomnianym okresie dostęp do niektórych opon może być utrudniony. Zwłaszcza jeśli posiadasz auto typu SUV lub samochód sportowy, który wymaga stosowania "kapci" o wysokim indeksie prędkości, zadbaj o opony odpowiednio wcześniej. W okresach nasilonego ruchu możesz bowiem nie znaleźć odpowiedniego modelu dla swojego auta.

Podsumowanie

Wybierając opony do swojego samochodu pamiętaj, ze ogumienie letnie i zimowe różni się nie tylko wzorem bieżnika, ale również mieszanką gumy, z której zostało wykonane. Dlatego zawsze dobieraj opony do pory roku. Ale nie tylko.

Jeśli lubisz przycisnąć, wchodzić ryzykownie w zakręty i mieć "pole position" na światłach zwróć uwagę na indeks prędkości opony. Pamiętaj, że może być wyższy niż zalecany przez producenta. Niższy, nigdy! Dobierz także wzór bieżnika do stylu jazdy. Jeździsz powoli i rozsądnie, układ blokowy będzie odpowiedni. Natomiast jeśli drzemie w Tobie nuta rajdowego szaleństwa, lepsze będą opony o asymetrycznym lub kierunkowym układzie bieżnika.

Jeśli codziennie spędzasz wiele godzin w trasie, nie oszczędzaj na oponach. Zdecyduj się na światową markę. Jeżeli jednak samochodu używasz jedynie do odwożenia dzieci do przedszkola i robienia zakupów, nie ma potrzeby, aby przepłacać.

Jeżeli często jeździsz odcinkami szutrowymi, także w zimie, rozważ zakup opon błotno-śniegowych. Nie szkodzi, że bieżnik będzie przypominał ten w ciągniku rolniczym. Dzięki temu możesz uniknąć wielu nieprzyjemnych sytuacji.

Warto także wiedzieć, że przechowując drugi komplet opon, nie wolno kół stawiać. Powinny one leżeć na boku. Jeśli już z jakiegoś powodu muszą stać, trzeba je co kilka tygodni obracać o 90 stopni.

Życzymy szerokiej drogi!