Nawet szczegółowo zaplanowane wakacje może zniweczyć szturm owadów. Nieważne, komary, mrówki, muchy, albo osy, w zbyt dużej dawce ich obecność potrafi skutecznie zatruć życie nawet najbardziej odpornych na „urok” mikrokosmosu osób. Jeśli do tego towarzystwa dołączymy jeszcze kleszcze, to zrobi się już całkiem niebezpiecznie. Owadom można jednak skutecznie się przeciwstawić.

Owadów w naszym kraju nie brakuje. Liczba gatunków nie jest nawet dokładnie zbadana. Szacunkowe dane mówią o 28 – 34 tysiącach. Ssaków zaś jest ledwie 115 gatunków. Jesteśmy zatem w mniejszości. Ponadto owady, w przeciwieństwie do ssaków, ryb czy ptaków, nie przejmują się statusem człowieka jako gatunku dominującego i, w wielu wypadkach, chętnie traktują nas jako mobilną restaurację, w której można dobrze zjeść. W okresie wakacyjnym daje się to szczególnie we znaki. Plagi komarów, meszek, gzów, a także w niektórych, atrakcyjnych turystycznie rejonach kraju, szczególnie niebezpiecznych kleszczy, z dużym powodzeniem uprzykrzają życie spragnionych wypoczynku urlopowiczów. Cywilizacja uzbroiła nas jednak w wiele rodzajów broni, dzięki którym w nierównej walce szala zwycięstwa może przechylić się na naszą stronę.

Do naszej dyspozycji mamy cały arsenał środków. Aby je usystematyzować, przeprowadźmy prosty podział na:

  • mechaniczne
  • chemiczne
  • elektryczne

Mechaniczne

Metody mechaniczne są najbardziej oczywiste i najprostsze w użyciu. Po prostu oddzielają nas od owadów.

Moskitiera rozpięta nad łóżkiem
Moskitiera rozpięta nad łóżkiem
Pierwszą barierą mechaniczną jest odzież. Wybierając się do lasu, warto założyć ubranie z długimi rękawami i nogawkami. Dobrze jeśli rękawy i nogawki zakończone są ściągaczami. Wskazane są wysokie buty oraz nakrycie głowy. W ten sposób utrudnisz dostęp do skóry nie tylko komarom, lecz także kleszczom, które są o wiele bardziej niebezpieczne. Roznoszą bowiem bardzo niebezpieczne choroby – kleszczowe zapalenie mózgu oraz boreliozę.

Kolejną barierą mechaniczną stosowaną coraz częściej są moskitiery, czyli zasłony z bardzo drobnej siatki, przez którą owady nie są wstanie się przedrzeć. Mogą one być rozpięte na ramach okiennych lub drzwiach balkonowych lub bezpośrednio nad łóżkiem. Wiele firm montujących rolety okienne oferuje opcjonalnie wyposażenie ich w moskitiery.

Chemiczne

Na rynku są setki preparatów, które pomagają nam w walce z przeróżnymi owadami. Oto co mamy do wyboru:

  • spreje, kremy odstraszające
  • opryski owadobójcze
  • gaśnice owadobójcze
  • bomby owadobójcze
  • wabiki
  • lepy
  • kadzidełka odstraszające

Spreje, kremy odstraszające

All Terrain, sprej odstraszający komary dla dzieci na bazie ziół
All Terrain, sprej
odstraszający komary
dla dzieci na bazie ziół
Są bardzo popularne ze względu na łatwą dostępność. Można je kupić w drogeriach, aptekach, supermarketach, na stacjach benzynowych, a nawet w lepiej wyposażonych kioskach. Łatwe jest również ich stosowanie – wystarczy preparat rozprowadzić na skórze lub/i ubraniu. Zapewnia to kilkugodzinne działanie odstraszające. Warto też pamiętać, że zabezpieczając się przed kleszczami, należy szczególnie starannie rozprowadzić środek w okolicy mankietów, kołnierzy i ściągaczy, aby skutecznie zniechęcić te pajęczaki do wejścia pod ubranie i dalszych poszukiwań miejsca do wkłucia się.

Ukłucia owadów są szczególnie bolesne dla dzieci. Ich skóra jest bowiem delikatniejsza i bardziej podatna na reakcje alergiczne. Na szczęście na rynku jest cała masa środków odstraszających owady wyprodukowanych na bazie składników naturalnych, które są całkowicie bezpieczne również dla najmłodszych.

Insektycyd Hard Killer Fly & Mosquito
Hard Killer Fly & Mosquito

Spreje i kremy polecane są dla osób mobilnych, które wypoczywają aktywnie – na leśnych, wycieczkach, biwakach, spływach kajakowych, rejsach.

Opryski owadobójcze

Inaczej insektycydy. To najbardziej skuteczna z dostępnych broni przeciw owadom. Są to środki całkowicie chemiczne lub skomponowane na bazie naturalnych wyciągów z roślin. W zależności od rodzaju, mogą być stosowane w pomieszczeniach, jak i na terenach otwartych (preparaty do stosowania na terenach otwartych są odporne na wodę). Są dość drogie, jednak niewielkie opakowania są bardzo wydajne. Na przykład pięciolitrowa bańka preparatu Hard Killer Fly & Mosquito (ponad 600 zł) wystarczy na 5 ha oprysków.

Ta metoda walki z owadami może być stosowana w:

  • domach, mieszkaniach, domkach letniskowych
  • stołówkach
  • ośrodkach wczasowych
  • stajniach i oborach
  • boiskach
  • parkach
  • łąkach

Dodatkową zaletą oprysków jest ich długotrwałe działanie. Nie tylko zabijają istniejące owady, lecz również zabezpieczają opryskany teren nawet do pół roku. Najczęściej jednak producenci gwarantują skuteczność swoich środków od trzydziestu dni do trzech miesięcy.

Wadą stosowania oprysków jest sposób ich użycia. Wymaga bowiem specjalnego sprzętu (opryskiwacza) oraz maski i odzieży ochronnej.

Opryski owadobójcze mogą być szkodliwe tylko w momencie ich rozpylania. Po przeprowadzeniu zabiegu są całkowicie nieszkodliwe dla zwierząt i ludzi.

Gaśnica na osy i szerszenie
Gaśnica na osy
i szerszenie
Jeżeli posiadasz dom na wsi, hodujesz konie lub bydło albo jesteś właścicielem ośrodka wczasowego i chcesz skutecznie pozbyć się nieproszonych gości, rozważ zainwestowanie w opryski. Uwolnią Cię od much, gzów, komarów i kleszczy oraz zapewnią spokój na długie tygodnie.

Gaśnice owadobójcze

Polecane dla posiadaczy domów na wsi lub domków letniskowych. Poddasza i okapy dachowe to ulubione miejsca gniazdowania szerszeni i os. Owady te są szczególnie niebezpieczne dla osób uczulonych na ich jad. Niemniej jednak mogą być bardzo groźne nawet dla ludzi bez alergii. Dlatego warto uzbroić się w stosowane przez ekipy DDD oraz straż pożarną spreje przeciw tym owadom. Są one wyposażone w specjalne aplikatory pozwalające na dokładne uderzenie z dużej, bezpiecznej odległości – nawet z sześciu metrów. Działają natychmiast i zapewniają ochronę przez kilka kolejnych tygodni.

Bomby owadobójcze

To doskonała alternatywa dla oprysków wewnątrz pomieszczeń. Nie wymagają bowiem odzieży ochronnej ani spryskiwaczy. Pozwalają na szybkie, skuteczne i długotrwałe (nawet do dwóch miesięcy) wyeliminowanie much, meszek i komarów z Twojego domu. Wystarczy odbezpieczyć specjalnie skonstruowane opakowanie i pozostawić je w pomieszczeniu na kilka godzin. Należy pamiętać, aby pozamykać okna i zabrać z mieszkania wszystkich domowników łącznie ze zwierzętami. Po kilku godzinach pomieszczenia należy przewietrzyć i po sprawie.

Wabiki

Lep na muchy
Lep na muchy
Są to środki skomponowane w taki sposób, aby przywabiać owady. Najczęściej stosowane są w połączeniu z opryskami owadobójczymi. Dzięki temu owady wychodzą z kryjówek i są zabijane.

Dostępne są także wabiki elektryczne, o czym przeczytasz w dalszej części artykułu.

Lepy

To także swojego rodzaju wabiki. Nasączone są klejem oraz środkiem wabiącym owady – najczęściej muchy i komary. Owad, który raz usiądzie na pułapce, nie jest w stanie się od niej oderwać. Umiera z głodu i wycieńczenia.

Kadzidełka odstraszające

Są bezpieczne do stosowania zarówno w pomieszczeniach jak i na zewnątrz budynków. Najczęściej zawierają kompozycje ziół i olejków eterycznych, które nie są lubiane przez komary, muchy i meszki, a przy okazji wydzielają przyjemny dla ludzi zapach. Nie dość zatem, że spełniają funkcje praktyczne, to jeszcze mogą pomóc w stworzeniu przyjemnej, wakacyjnej atmosfery. Ich skuteczność bywa jednak dyskusyjna, zwłaszcza jeśli kadzidełka chcesz stosować na świeżym powietrzu, a w tym czasie wieje wiatr.

Wadą kadzidełek jest ich krótkie działanie. Jedno pali się zaledwie kilka godzin. Następnie trzeba podpalić kolejne.

Pamiętaj! Środki chemiczne, takie jak opryski, bomby lub spreje owadobójcze powinny posiadać atest ministra zdrowia. Daje to gwarancję, że środek jest bezpieczny dla ludzi i zwierząt domowych.

Elektryczne

Prąd elektryczny także pomaga w walce z insektami. Masz do wyboru dwa rodzaje urządzeń:

  • odstraszacze
  • pułapki

Odstraszacze

Możemy je podzielić także na dwa rodzaje:

  • elektrofumigatory
  • ultradźwiękowe

Elektrofumigator Raid
Elektrofumigator Raid
Elektrofumigatory wystarczy podłączyć do kontaktu, przez co zostanie uwolniony środek owadobójczy z umieszczonego wewnątrz wkładu. Jeden wkład zazwyczaj wystarczy na kilka tygodni. Wyzwalany środek ma zapach, który odstrasza i zabija komary, muchy, meszki, ale jest całkowicie bezpieczny dla ludzi. Stąd też tego rodzaju odstraszacze mogą Ultradźwiękowy odstraszacz owadów
Ultradźwiękowy odstraszacz owadów
być stosowane nawet w sypialniach.

Jeżeli jednak nie przekonują Cię środki chemiczne, możesz wykorzystać odstraszacze ultradźwiękowe. Emitują one dźwięki w zakresie częstotliwości niesłyszalnych dla ucha ludzkiego – od 25,8 do 65,2 kHz – i zarazem nieznośne dla insektów. Co ciekawe, tego typu odstraszacze produkowane są w wersjach stacjonarnych (podłączane do kontaktu) jak i mobilnych (na baterie). Mogą zatem być stosowane nie tylko w mieszkaniach, lecz także w lesie czy nad wodą. Odstraszacze przenośnie mają najczęściej
Lampa – pułapka Greenmill
formę breloczka. Zalecane dla leśników, wędkarzy, fotografów przyrody itp.

Pułapki

Ich zadaniem jest zwabienie i uwięzienie lub zabicie owadów. Do celu jest kilka dróg. Jako wabik pracuje świetlówka ultrafioletowa. Wykorzystywane w pułapkach spektrum promieniowania sprawia, że ćmy, muchy, komary i meszki instynktownie lecą w stronę światła. I tam czeka je niemiła niespodzianka. Wpadają na lep, albo na siatkę elektryczną i natychmiast giną rażone prądem. Są również pułapki, których konstrukcja uniemożliwia insektom wydostanie się na zewnątrz.

Profesjonalne pułapki lampowe wykorzystywane są w branży gastronomicznej. Stanowią wręcz niezbędne wyposażenie w kuchniach zbiorowego żywienia. Mniejsze i tańsze urządzenia, które są równie skuteczne, można kupić do stosowania w mieszkaniach i domach prywatnych, podobnie jak na tarasach czy w ogrodach.

W walce z insektami mamy również sprzymierzeńców w naturze. Zgodnie z maksymą: wróg mojego wroga jest moim przyjacielem, mieszkańcy Florencji postanowili wykorzystać nietoperze. Nietoperz w ciągu jednej nocy zjada ok. 2 tys. owadów. Plaga komarów spowodowała, że w tamtejszych supermarketach weszły do sprzedaży domki dla tych nocnych ssaków. Okazało się, że stworzenie dobrych warunków bytowych dla nietoperzy jest dla ludzi bardzo opłacalne. Wzrost ich populacji spowodował znaczną redukcję populacji komarów. Podobne domki można już kupić także w Polsce. W internecie znajdziesz także instrukcje, jak samemu taki domek zbudować.

Nie szkodźmy nietoperzom. Pozwólmy, a nawet pomóżmy im spokojnie żyć. Są naszymi sojusznikami!

Producenci i ceny

Nie sposób wymienić wszystkich producentów środków przeciwko owadom. Najpopularniejsze marki dostępne niemal we wszystkich drogeriach i supermarketach to:

  • Bros
  • Expel
  • Off
  • Raid

Poza tym jest cała masa mniej znanych firm zajmujących się dostarczaniem preparatów dla profesjonalistów. Skupmy się zatem na cenach. Poniższa tabela pokazuje przybliżone przedziały cenowe poszczególnych środków.

Środek Przedział cenowy
Spreje, kremy odstraszające 6 – 60 zł
Opryski owadobójcze 50 – 700 zł
Spreje owadobójcze 50 – 100 zł
Bomby owadobójcze 80 – 100 zł
Wabiki 60 – 300 zł
Lepy 4 – 10 zł
Kadzidełka 4 – 10 zł
Odstraszacze elektryczne 20 – 50 zł
Pułapki elektryczne profesjonalne (lampy) 200 – 1200 zł
Pułapki elektryczne 40 – 150 zł
Domki dla nietoperzy 100 zł

Podsumowanie

Jak widać, mamy do dyspozycji pokaźny arsenał broni przeciw uciążliwym owadom. Warto zastanowić się i wybrać to, co odpowiada Twoim potrzebom. Jeśli nie zamierzasz siedzieć w miejscu, wolisz spędzać wakacje aktywnie, to najlepszym wyborem dla Ciebie będzie sprej, krem lub odstraszacz ultradźwiękowy. Osoby, które spędzają lato na wsi, w domkach letniskowych powinny przyjrzeć się ofercie pułapek elektrycznych, odstraszaczy elektrycznych, kadzidełek oraz lepów. Poważne insektycydy skierowane są raczej do rolników lub właścicieli dużych ośrodków wypoczynkowych. Nie oznacza to jednak, że nie możesz skorzystać z tej formy ochrony i dokonać oprysków w domu, na tarasie i w ogrodzie. Poza tym pamiętajmy o nietoperzach. Jeśli zadomowiły się na niezagospodarowanym poddaszu, pod szalunkiem czy w pomieszczeniach gospodarczych, pozwólmy im tam zostać. Na pewno się to opłaci.

Życzymy lata bez komarów!