Poruszanie się po rynku ubezpieczeń bez przynajmniej minimalnej wiedzy na ten temat jest jak wędrówka po centrum miasta z zawiązanymi oczami. Wciąż zbyt wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, że brak podstawowego ubezpieczenia OC wiąże się z wysokimi karami. Oto nasz krótki przewodnik po zawiłym świecie ubezpieczeń komunikacyjnych.

Każdy, kto kupuje pojazd mechaniczny automatycznie staje się potencjalnym klientem towarzystw ubezpieczeniowych. Zanim jednak jako właściciel samochodu bądź motocykla, zdecydujesz się na daną ofertę, poświęć nieco czasu i uwagi na nasz poradnik. Po pierwsze, poznaj…

Rodzaje ubezpieczeń

Ubezpieczenia komunikacyjne można podzielić na:

  • obowiązkowe
  • dobrowolne

Obowiązkowe

Obowiązek ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (OC) został nałożony przez ustawodawcę na wszystkich posiadaczy pojazdów mechanicznych poruszających się po drogach publicznych. Wiąże się ono z zabezpieczeniem innych użytkowników dróg, którzy mogą ucierpieć, jeśli spowodujesz wypadek. W tym przypadku cena może być kryterium wiodącym, które będzie decydować o wyborze oferty. Różnice mogą sięgać nawet kilkuset złotych – w zależności od firmy ubezpieczeniowej – dla tego samego samochodu i właściciela. Dlatego warto sprawdzić co najmniej kilka opcji zanim zdecydujesz się na tą jedną. Przykładowo, przeanalizowaliśmy rynek dla auta Golf III o pojemności 1400 ccm. Właściciel: 34 lata, zamieszkały w mieście do 100 tys. mieszkańców. Bez zniżek. Najtańsze roczne ubezpieczenie kosztowało nieco ponad  600 zł i zaoferowało je towarzystwo Benefia. Najdroższą ofertę przedstawiło PTU – ponad 1600 zł. Okazuje się zatem, że na OC można zaoszczędzić sporą sumkę. Warto sprawdzać.

Jest kilka podstawowych elementów, które mają wpływ na ostateczną wysokość składki OC. Są to:

  • pojemność silnika pojazdu
  • wiek kierowcy
  • miejsce zarejestrowania pojazdu

Kalkulacje firm ubezpieczeniowych są oparte na statystykach. Jeżeli znajdujesz się w grupie podwyższonego ryzyka, jeździsz samochodem z mocnym silnikiem i mieszkasz w mieście, w którym dochodzi do wielu wypadków, musisz liczyć się z wysoką opłatą za ubezpieczenie. Nawet jeśli jesteś doskonałym kierowcą, masz prawo jazdy od 18 roku życia, jeździsz dużo i masz za sobą kurs jazdy ekstremalnej, ale 25 urodziny jeszcze przed Tobą, ubezpieczyciel będzie wciąż traktował Cię jako potencjalnie większe ryzyko, aniżeli 40-latka, który wczoraj odebrał prawo jazdy. Jak już wspomnieliśmy, warunki dyktuje statystyka. Nie zawsze sprawiedliwie.

Dobierając ubezpieczenie dla swojego auta sprawdź, jakie dana firma oferuje zniżki. Niektóre brandy już po roku bezwypadkowej jazdy gwarantują 10-procentową zniżkę i 10 proc. za każdy kolejny rok aż do 60 procent. Inne dopiero po dwóch latach dają 10, 15 lub 20 proc. zniżki i 10 proc. za każdy kolejny rok bezszkodowej jazdy. Zanim podpiszesz umowę zawarcia polisy, sprawdź jakie zniżki oferuje ubezpieczyciel.

Uwaga! Jeżeli nie było kontynuacji ubezpieczenia przez dwa lata (bo nie posiadałeś/łaś przez ten czas pojazdu), zniżki przepadają i są naliczane od nowa.

Często osoby młode, rozpoczynające swoją ubezpieczeniową ścieżkę motoryzacyjną, mają naliczane bardzo wysokie stawki. Bardzo popularnym sposobem na ich obniżenie jest zarejestrowanie pojazdu razem ze współwłaścicielem z rodziny posiadającym 60-procentową zniżkę. Zniżka przechodzi automatycznie na obu właścicieli pojazdu. Problem w tym, że jeśli zostanie spowodowana szkoda przez młodego kierowcę, zniżki straci również ten doświadczony. Należy zatem się zastanowić, czy gra jest warta świeczki.

Wracając do tematu pojemności silnika, wydaje się logiczne, że mocny samochód o dużej pojemności jest na drodze większym zagrożeniem, aniżeli miejski maluch. Do ubezpieczyciela nie przemawia argument, że podczas wyprzedzania to właśnie mocniejszy pojazd będzie bezpieczniejszy, ponieważ razem z mocą skraca się czas manewru. Ponownie statystyka daje o sobie znać, dla której stanowimy pokarm w postaci suchych danych.

Najbardziej uzasadniona jest wyższa składka dla posiadaczy aut zarejestrowanych w dużych miastach. To oczywiste, że poruszanie się w ruchu metropolii w większym stopniu sprzyja tzw. zdarzeniom drogowym, aniżeli jazda po sielankowych drogach na prowincji, gdzie przejazd auta stanowi lokalne wydarzenie. Z tego powodu właściciel tego samego auta z dużego miasta zapłaci wyższą składkę od kierowcy w tym samym wieku, posiadającego taki sam pojazd, ale mieszkającego w miejscu spokojnym, gdzie do wypadków dochodzi bardzo rzadko.

Mówiąc o ubezpieczeniu OC należy wspomnieć o sumie gwarancyjnej. Jest to kwota, do jakiej towarzystwo ubezpieczeniowe zobowiązane jest do pokrycia spowodowanych przez ubezpieczonego szkód. W przypadku strat w mieniu suma gwarancyjna powinna wynosić przynajmniej 500 tys. euro. Jeśli chodzi o straty w osobach, suma gwarancyjna wzrasta do 1,5 mln. euro. Są to kwoty podyktowane ustawowo, odgórnie i przyjęte w całej Unii Europejskiej. Oznacza to tyle, że firma ubezpieczeniowa musi w Twojej polisie zapewnić takie wysokości sum gwarancyjnych. Co ciekawe, niektóre towarzystwa dobrowolnie deklarują wyższą sumę gwarancyjną.

Skąd tak wysokie kwoty? Otóż poruszając się samochodem można np. uszkodzić unikatowy, bezcenny samochód, wjechać w dom, stację benzynową lub TIR-a ze sprzetem elektronicznym. W każdym z powyższych przypadków przeciętny Kowalski nie byłby w stanie pokryć kosztów likwidacji ewentualnych szkód. Obowiązkowe OC zapewnia wypłatę rekompensat poszkodowanym.

Mimo to wciąż wiele osób nie dopełnia obowiązku ubezpieczenia od Odpowiedzialności Cywilnej. Zgodnie z polskimi przepisami, nawet jeżeli samochód stoi na cegłach, a w silniku ptaki założyły gniazdo, ale auto jest wciąż zarejestrowane, płacenie składki jest OBOWIĄZKIEM. Za jego niedopełnienie Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny przewiduje wysokie kary. Uzależnione są one od rodzaju pojazdu oraz czasu, w którym pozostawał w danym roku kalendarzowym bez ubezpieczenia.

Okres bez OC Samochód osobowy Samochód ciężarowy Inne pojazdy OC rolnicze
 Do 3 dni  400,00 zł  630,00 zł  80,00 zł  120,00 zł
 Od 3 do 14 dni  990,00 zł  1 580,00 zł  200,00 zł  120,00 zł
 Od 14 dni  1 980,00 zł  3 170,00 zł  400,00 zł  120,00 zł

Pamiętaj! Ubezpieczenie trzeba odnawiać co roku. Jeżeli nie wypowiesz umowy (jest przedłużana automatycznie), ale znajdziesz nowego, tańszego ubezpieczyciela, jest duże prawdopodobieństwo, że będziesz płacić dwie składki. Dotyczy to również osób, które sprzedają auto. Trzeba pamiętać o poinformowaniu o tym fakcie ubezpieczyciela, w przeciwnym wypadku firma będzie domagać się opłacenia składki za auto, którego już nie masz.

Nie wszystkie polisy OC muszą być zawierane na rok. Wiele towarzystw ubezpieczeniowych oferuje tzw. ubezpieczenia krótkoterminowe na 30 dni. Jest to dobre rozwiązanie, jeżeli kupujesz w komisie np. pojazd sprowadzony, którego ubezpieczenie się skończyło i nie został jeszcze zarejestrowany w kraju. Ubezpieczenie krótkoterminowe pozwala po zakupie na powrót do domu „na kołach” i używanie auta zanim wszelkie formalności rejestracyjne zostaną dopełnione.

Dobrowolne

Najprościej, różnica w ubezpieczeniu obowiązkowym, a dobrowolnym jest taka: pierwsze zabezpiecza interesy innych użytkowników dróg, zaś drugie Twoje własne. Najczęściej zawierane polisy to:

  • AC
  • NNW
  • Assistance

AC

Czyli autokasko. Jest to ubezpieczenie, które chroni Cię przed stratami z powodu kradzieży, uszkodzenia samochodu podczas wypadku spowodowanego z Twojej winy czy też zniszczenia auta przez zdarzenia od Ciebie niezależne – jak np. powódź.

Tutaj sprawa się komplikuje. Nie każde bowiem ubezpieczenie uwzględnia wszystkie ewentualne przypadki, które mogą się być przyczyną zniszczenia pojazdu. Dlatego w przypadku AC, cena nie jest najlepszym kryterium, jakim należy się kierować przy wyborze towarzystwa. Lepiej skupić się na tym, co za swoje pieniądze otrzymasz.

Pamiętaj! Przed zawarciem umowy AC dokładnie przeczytaj jej treść. Często wiąże się to z lekturą kilkudziesięciostronicowej książeczki. Jeżeli zatem nie jesteś w stanie przebrnąć przez wszystkie zapisy, bo po prostu zasypiasz, skup się przynajmniej na akapitach dotyczących zakresu zdarzeń objętych ubezpieczeniem oraz tym, co zostało z odpowiedzialności wyłączone. Dzięki temu unikniesz przykrych niespodzianek i dowiesz się, za co płacisz.

Ubezpieczenie AC jest dość kosztowne. Dlatego Towarzystwa ubezpieczeniowe nie chcą obejmować nim aut leciwych, bo się to po prostu nie opłaca. AC ma sens w przypadku pojazdów nowych i kilkuletnich. Problem w tym, że nowe samochody bardzo szybko tracą na wartości, a towarzystwa ubezpieczeniowe, w przypadku uznania szkody całkowitej lub kradzieży, najczęściej wypłacają odszkodowanie w oparciu o cenę rynkową.

Przypuśćmy następującą sytuację: korzystasz z wyprzedaży rocznika i w grudniu kupujesz po „okazyjnej” cenie auto za 100 tys. zł. Po przekroczeniu progu salonu samochód traci na wartości 10 – 15 proc. Następnie kiedy na Sylwestra wychylasz lampkę szampana i składasz życzenia swoim bliskim, z wartości Twojego auta ubywa kolejne 10 – 15 procent. W ciągu miesiąca, jego rynkowa wartość jest niższa o 25 – 30 proc. I wyobraźmy sobie najgorsze – samochód zostaje skradziony. Masz jednak AC. Towarzystwo ubezpieczeniowe wypłaca odszkodowanie. Ale zamiast 100 tys. zł odzyskujesz 70 tys. zł. Ciężko pogodzić się ze stratą 30 tys. zł w ciągu miesiąca. A można było takiej sytuacji uniknąć. Niektóre towarzystwa oferują bowiem przy AC opcję nazywaną w skrócie GAP (z angielskiego Guaranteed Asset Protection). Obejmuje ona okres 6 lub 12 miesięcy i stanowi gwarancję, że w przypadku szkody całkowitej, otrzymasz kwotę, za jaką auto zostało kupione, a nie równowartość jego obecnej rynkowej ceny.

Kolejna teoretyczna sytuacja. Masz ubezpieczenie AC i Twoje auto zostało uszkodzone w wypadku spowodowanym przez innego kierowcę. Ubiegaj się o pokrycie szkód z jego OC. Likwidacja szkód z Twojego ubezpieczenia AC wiązać się będzie z utratą zniżek w przyszłym roku. Ponadto, w takiej sytuacji możesz ubiegać się o pokrycie kosztów używania auta zastępczego, używanego w czasie, kiedy Twój samochód był naprawiany. Poza tym, nawet jeśli samochód zostanie profesjonalnie naprawiony, jako auto powypadkowe straci na wartości. Możesz zatem ubiegać się o pokrycie różnicy wartości sprzed i po wypadku. Maksymalnie do 10 proc. wartości samochodu. Wszystko z OC osoby, która wypadek spowodowała.

Pamiętaj! Podczas zawierania polisy AC w Twoim interesie leży podanie jak najdokładniejszych informacji na temat ubezpieczanego samochodu dotyczących ponadstandardowego wyposażenia. Powiedz o wyjątkowych alufelgach, wyśmienitym zestawie audio, specjalnej nawigacji. Podaj wszystkie szczegóły, które podnoszą wartość auta. Jeśli o tym zapomnisz, w momencie likwidowania szkody, otrzymasz jedynie odszkodowanie jak za samochód w standardowej wersji.

Za szkodę całkowitą większość towarzystw ubezpieczeniowych przyjmuje stan, kiedy koszt naprawy samochodu przekracza granicę 70 procent jego wartości.

NNW

Jest to ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków i dotyczy osób podróżujących ubezpieczonym pojazdem. Polisa zawierana jest na 12 miesięcy. W tym wypadku również nie należy kierować się ceną. Ubezpieczenie NNW jest bowiem skonstruowane w ten sposób, że składka stanowi z reguły od 5 do 7 procent sumy na jaką kierowca i pasażerowie zostają ubezpieczeni. Zatem, im wyższą składkę zapłacisz, tym wyższe odszkodowanie uzyskasz lub uzyskają Twoi bliscy, jeżeli wypadek zakończy się najtragiczniejszym scenariuszem z możliwych. Odszkodowanie z polisy NNW jest wypłacane niezależnie od odszkodowań należnych z innego tytułu – np. z polisy OC sprawcy wypadku.

Assistance

Ubezpieczenie to daje Ci spokój na drodze, pokrywając koszty holowania, ewentualnego, niespodziewanego noclegu i w momencie, kiedy Twój samochód odmówi posłuszeństwa. Assistance jest najczęściej wykupowane jako dodatek do polis OC i AC. Nie oznacza to jednak, że umowa musi być zawarta w tym samym towarzystwie. Assistance może być również dodatkiem np. do konta bankowego. Zanim jednak dasz się skusić na wiele obiecującą reklamę konta z ubezpieczeniem assistance, sprawdź jakie są warunki polisy. W momencie, kiedy będziesz potrzebować pomocy może się nagle okazać, że jesteś za blisko miejsca zamieszkania albo że Twój samochód jest zbyt stary.

Zawsze sprawdzaj, jakie zdarzenia obejmuje dane ubezpieczenie Assistance. Podstawowe opcje dotyczą jedynie holowania auta, które uległo wypadkowi. Są również pakiety rozszerzone, które gwarantują holowanie w przypadku awarii, pokrycie kosztów noclegów wszystkich pasażerów lub auto zastępcze, a nawet dowiezienie paliwa, kiedy zapomnisz zatankować i dotkliwie przypomni Ci o tym przymusowa przerwa w podróży.

Z kim zawierać umowę

Rynek ubezpieczeń jest bardzo rozległy. Zawieranie umów może odbywać się przez pośredników lub bezpośrednio z towarzystwem. Oto podmioty, które możesz wybrać poszukując polisy:

  • agent
  • multiagent
  • broker

Agent ubezpieczeniowy danego towarzystwa może przedstawić Ci jedynie ofertę firmy, dla której pracuje. Większy wybór masz w przypadku multiagenta, który jest w stanie zaprezentować oferty kilku towarzystw. Najszersze pole manewru mają brokerzy. Nie będąc przedstawicielami towarzystw, mają możliwość wyboru najbardziej korzystnej dla danego klienta oferty na rynku. Problem w tym, że z reguły reprezentują w negocjacjach duże firmy i raczej nie występują w imieniu klientów indywidualnych.

Dosyć popularne jest również zawieranie umów telefonicznie lub przez internet tzw. ubezpieczeń direct. W tym wypadku pomijany jest pośrednik zaś polisa wysyłana mailem lub pocztą. Płatności dokonuje się przelewem lub kartą kredytową. Z reguły ubezpieczenie directowe jest tańsze, ponieważ nie zawiera prowizji wypłacanej agentowi.

Towarzystwa

Zasada jest jedna: im więcej ofert sprawdzisz, tym większa szansa, że znajdziesz ubezpieczenie odpowiadające Twoim wymaganiom. Oto towarzystwa ubezpieczeniowe funkcjonujące na polskim rynku:

  • Alianz
  • Aviva
  • Axa
  • Benefia
  • BRE Ubezpieczenia
  • Compensa
  • Ergo Hestia
  • Europa
  • Generali
  • HDI Asekuracja
  • Inter
  • Interrisk
  • Liberty Direct
  • Link 4
  • MTU
  • Partner
  • PZ MOT
  • PTU
  • PZU
  • Uniqa
  • Warta
  • TUW Concordia
  • TUW Pocztowe
  • TUW TUZ

Jak już wspomnieliśmy, różnice w ubezpieczeniu OC mogą sięgać setek, a nawet tysięcy złotych. Możesz szukać opcji najtańszej albo raczej skupić się na marce i opinii towarzystwa i wybrać te, które mają długą tradycję ubezpieczeniową. Twój wybór. W przypadku ubezpieczeń nieobowiązkowych, podejdź do sprawy z należytą uwagą. Bierz wszystkie opcje pod uwagę: cenę, co za swoje pieniądze otrzymujesz oraz opinię towarzystwa.

Podsumowanie

Ubezpieczenia komunikacyjne przez wielu kierowców są postrzegane bardzo negatywnie i traktowane niemal jak kara, a nie przywilej. Pamiętaj jednak: ubezpieczenia dają Ci pewność, że w przypadku zdarzeń, na które nie będziesz mieć wpływu nie pozostaniesz samotnie z problemem. Oczywiście, jeżeli podejdziesz do tematu z głową i dokładnie sprawdzisz oferowane na rynku oferty.

Życzymy bezpiecznej jazdy i aby ubezpieczenie nigdy się nie przydało!