Zaznacz stronę

Zabawki

Wybór właściwej zabawki dla dziecka nie jest ani łatwy ani błahy – trzeba wiedzieć, jak wybrać rozwijającą i bezpieczną zabawkę. Czy wiesz, dlaczego bezpieczna zabawka nie może zawierać m.in. związków PAK?

Kilka pytań, zanim kupisz

Większość z nas prędzej czy później będzie kupować zabawkę – albo dla swojego dziecka, albo dla dziecka przyjaciół. Ponieważ wybór właściwej zabawki nie jest ani łatwy, ani błahy, warto zastanowić się nad poniższymi pytaniami:

ikona znak zapytania Jaka jest rola zabawek w życiu dziecka?
ikona znak zapytania Jak wybrać odpowiednią zabawkę?

 

Po co dziecku zabawki

Odpowiedź na to pytanie mogłaby wydawać się oczywista – do zabawy. Okazuje się jednak, że zabawki są przede wszystkim po to, by mały człowiek mógł poznać, zrozumieć świat, który go otacza – oswoić go i znaleźć w nim swoje miejsce. Dziecko w trakcie zabawy przede wszystkim się uczy. Dlatego odpowiednia zabawka powinna sprawiać, że dziecko:

  • poznaje siebie i swoje możliwości,
  • buduje poczucie własnej wartości,
  • rozwija różnego typu inteligencję (np. wrodzoną, emocjonalną, społeczną),
  • rozwija zdolności ruchowe, wzrokowe i słuchowe,
  • uczy się rozwiązywać problemy, być samodzielnym, spostrzegawczym i wytrwałym,
  • rozwija wyobraźnię, zainteresowania, poczucie estetyki.

Zabawka, która spełnia podane powyżej kryteria (tzw. kryteria potrzeby – zabawka jest potrzebna dziecku do dalszego rozwoju), jest odpowiednia dla Twojego dziecka.

Aby przekonać się, czy zabawka spełnia te kryteria, trzeba uwzględnić 4 zasady kupowania zabawek.

Zasady kupowania zabawek

 

Zabawka musi być dobrana odpowiednio do wieku dziecka

Wiąże się to z prostym faktem: dziecko od chwili narodzin zdobywa lub rozwija swoje zdolności poznawcze. Zabawka powinna mu w tym pomagać, wręcz być bodźcem do dalszego rozwoju.

Psychologowie często zwracają uwagę na to, że źle dobrana zabawka nie tylko nie będzie rozwijać dziecka, ale też szybko je znudzi lub spowolni jego rozwój (jeśli np. dziecko wiekowo jest już na etapie budowania wieży, a dostanie od rodziców jeden klocek, nie będzie zdobywało umiejętności, które są dla niego naturalne w tym okresie).

Zazwyczaj intuicyjnie czujemy, jaką zabawkę kupić niemowlakowi, a czego na pewno nie kupować przedszkolakowi (nikt nie kupuje grzechotki czteroletniemu dziecku, prawda?). Warto swoją intuicję podeprzeć rzetelną wiedzą o etapach rozwoju dziecka i pasujących do nich zabawkach.

Istnieje grupa zabawek, które rosną razem z dzieckiem i służą przez wiele lat – są to zabawki wielofunkcyjne (po odczepieniu jednego lub kilku elementów, zabawka zaczyna spełniać potrzeby starszego dziecka). Zabawkami wielofunkcyjnymi są np. maty (np. Tiny Love Centrum edukacyjno rozwojowe Tropikalna Wyspa 0+), stoliki (np. Chicco Stolik 2 w 1), jeździki (np. Smoby Kubuś Puchatek 3 w 1).

Zabawka musi być bezpieczna i starannie wykonana

Sporo o zabawce można dowiedzieć się, czytając etykietę. Powinna ona zawierać następujące informacje:

  • Oznakowanie CE (poświadczenie producenta, że jego wyrób jest zgodny z dyrektywami Unii Europejskiej odnoszącymi się do danego wyrobu), które jest obowiązkowe. Dodatkowo może być podana informacja o innych certyfikatach (np. certyfikat bezpieczeństwa, certyfikat Instytutu Matki i Dziecka, Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji – certyfikat zgodności z dyrektywą WE: więcej na ten temat na stronie PCBC).
  • Nazwa oraz adres producenta lub importera/dystrybutora na terenie Unii Europejskiej.
  • Wiek dziecka, dla którego zabawka jest przeznaczona – oprócz informacji słownej, producent może na etykiecie dodatkowo umieścić znak graficzny.
  • Ostrzeżenia – obejmują wszystkie zdania, które zaczynają się od słowa: uwaga. Najczęściej spotykane ostrzeżenia to informacje, że zabawka: 

    jest nieodpowiednia dla dzieci poniżej 3. roku życia (powinno być od razu podane uzasadnienie)
    może być używana tylko pod nadzorem osoby dorosłej (dotyczy zabawek, które są miniaturą urządzeń używanych przez dorosłych)
    wymaga konkretnych umiejętności dziecka i stosowania sprzętu ochronnego (dotyczy zabawek takich jak: deskorolki, rowerki, łyżwy, rolki)
    może być używana w wodzie o głębokości bezpiecznej dla dziecka i tylko pod nadzorem osoby dorosłej

    posiada magnesy i/lub elementy magnetyczne lub małe elementy, które mogą zostać wchłonięte przez dziecko

  • Instrukcję obsługi w języku polskim.
  • Informację o sposobie konserwacji.
  • Skład chemiczny – producenci mogą napisać co zawiera lub czego nie zawiera zabawka:

Zabawka NIE MOŻE zawierać takich szkodliwych substancji jak: ftalany (pochodne kwasu ftalowego, najczęściej stosowane w zabawkach dla dzieci poniżej 3. roku życia – mają właściwości uczulające), PAK (policykliczne węglowodory aromatyczne, mają działanie rakotwórcze), barwniki azowe (potencjalnie niebezpieczne, powinny być stosowane w minimalnym zakresie, a najlepiej wcale), formaldehydy (mają właściwości uczulające, mogą być rakotwórcze), związki organiczne cyny (toksyczne, mogą zaburzać działanie układu hormonalnego), metale ciężkie, lotne substancje organiczne (szkodliwe dla środowiska i zdrowia), bromowe środki opóźniające palenie (np. fosfor i brom, odkładają się w organizmie człowieka).

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, warto sprawdzić, czy zabawka nie jest umieszczona na liście wyrobów niezgodnych z dyrektywami UE – taka lista jest publikowana na stronie UOKIK.

O tym, jak istotne jest bezpieczeństwo zabawek, świadczy kampania UOKIK skierowana do najmłodszych pod hasłem „abCE małego konsumenta”. Pakiet materiałów dla swojego dziecka, możesz ściągnąć ze strony UOKIK: komiks, malowanka.

Zabawka musi być nie tylko bezpieczna, ale też starannie wykonana. Warto sprawdzić:

  • rodzaj kantów – niedopuszczalne są ostre zakończenia, zabawka powinna mieć zaokrąglone brzegi
  • sposób czyszczenia – im łatwiejszy tym lepiej, bo zabawki szybko się brudzą i są siedliskiem bakterii
  • sposób zabezpieczenia małych elementów (np. w grzechotce) – muszą być na trwale zamknięte przed dzieckiem
  • wytrzymałość zabawki – jeśli zabawka wzbudza wątpliwości, należy ją przetestować praktycznie. Trzeba pobawić się zabawką w taki sposób, jak będzie to robiło dziecko – porzucać nią, pouderzać o podłoże, porozciągać, podeptać… lepiej, żeby zabawka została zniszczona przez rodzica, niż zrobiła krzywdę małemu dziecku.

Zabawka musi być odpowiednio dobrana do celu rozwojowego, który rodzice chcą zrealizować

To prawda, że odpowiednia zabawka ma spełniać kryteria potrzeby, podane na początku artykułu. Jednak nie każda zabawka będzie w stanie (z racji swojej budowy czy przeznaczenia) spełnić wszystkie wymogi. Dlatego rodzic (który przecież najlepiej zna swoją pociechę) musi się zastanowić, co jest dla w danym momencie życia dziecka najważniejszym celem rozwojowym i stosownie do niego dobrać zabawkę. Poniżej przedstawiamy kilka celów i przykładowe zabawki, które te cele realizują:

Cel Przykład zabawki
Rozwój koordynacji ruchowej Autka, rowerki itp.
Rozwój umiejętności zapamiętywania Układanki typu memory, laptopy edukacyjne itp.
Rozwój emocjonalny Przytulanki, misie itp.
Rozwój wyobraźni Zestawy kreatywne

 

Rodzice często kupują zabawki dlatego, że dziecko o to prosi albo dlatego, że sami bardzo chcieli mieć taką zabawkę w dzieciństwie. Niekiedy zabawka ma spełnić jakąś funkcję społeczną (np. pomóc w procesie akceptacji wśród rówieśników) lub być substytutem czasu poświęcanego dziecku. Tak naprawdę żaden z tych powodów nie jest do końca słuszny i właściwy – podstawowym kryterium zakupu zabawki powinno być kryterium potrzeby.

Zabawka musi uwzględniać zainteresowania dziecka 

To dosyć oczywisty, ale często pomijany aspekt zakupów zabawek: „żywe srebro” niekoniecznie będzie zachwycone puzzlami, a mały miłośnik zwierząt kolejną lalką czy samochodem. Dlatego tak ważne jest obserwowanie dziecka i zabawa z nim. Wtedy najłatwiej zauważyć, jakie są wrodzone zainteresowania dziecka. Uwzględnianie ich nie wyklucza eksperymentowania z zabawkami, które nie od razu muszą zafascynować dziecko. Mały człowiek szybko się zmienia, podobnie jak jego zainteresowania.

Oprócz wrodzonych zainteresowań dziecka, są zainteresowania nabyte – ukształtowane pod wpływem dorosłych, a częściej – pod wpływem grupy rówieśniczej. To dlatego prawie wszyscy chłopcy w przedszkolu bawią się np. autami z serii Hot Wheels, a prawie wszystkie dziewczynki – np. czarodziejkami Witch. Rodzice muszą znaleźć złoty środek – na pewno nie warto kupować bezrefleksyjnie każdej zabawki, która jest na topie, ale też nie byłoby rozsądnie lekceważyć zainteresowania dziecka.

Wybierając zabawkę, warto przede wszystkim pamiętać o dostosowaniu jej do wieku i potrzeb, o bezpieczeństwie oraz o celu rozwojowym, jaki powinna zrealizować kupiona zabawka.

Podsumowanie

Mamy nadzieję, że po przeczytaniu tego artykułu już wiesz, jak brzmią odpowiedzi na początkowe pytania:

ikona znak zapytania Jaka jest rola zabawek w życiu dziecka?
Zabawki pomagają w realizacji tzw. kryterium potrzeby – czyli pomagają poznać, zrozumieć świat, który go otacza – oswoić go i znaleźć w nim swoje miejsce. Dziecko w trakcie zabawy przede wszystkim się uczy.

ikona znak zapytania Jak wybrać odpowiednią zabawkę?
Należy uwzględnić 4 zasady kupowania zabawek:

  • zabawka musi być dobrana odpowiednio do wieku dziecka
  • zabawka musi być bezpieczna i starannie wykonana
  • zabawka musi być odpowiednio dobrana do celu rozwojowego, który rodzice chcą zrealizować
  • zabawka musi uwzględniać zainteresowania dziecka

Życzymy Twojemu dziecku bezpiecznych i rozwojowych zabawek!

Tabela producentów

Poniżej przedstawiamy listę znanych producentów, którzy starają się produkować odpowiednie zabawki:

Marka/Producent (Dystrybutor) 0-12 miesięcy 13-24 miesięcy 2-3 lata 3-4 lata 4-5 lat
Abino         gry, zabawki interaktywne
Adamigo       gry, puzzle, klocki, zestawy edukacyjne
Alexander       gry, puzzle, klocki, karty
Ami Play        gry, puzzle, klocki
Axiom      pluszaki
BabyOno pluszaki, maty, gryzaki, grzechotki, puzzle piankowe, karuzele      
Canpol Babies maty, grzechotki, karuzele, klocki, książeczki, pluszaki    
Carrera        auta
Chicco  maty, grzechotki, pojazdy
Clementoni pluszaki, puzzle, zestawy interaktywne
Cobi        klocki, gry komputerowe, lalki, modele do sklejania i kolekcjonowania, zabawki interaktywne
Dantoy   zestawy interaktywne
Dickie (marki Big, Ecofifier, Simba, Smoby)  grzechotki i gryzaki, lalki, zestawy interaktywne, samochody zdalnie sterowane, zabawki do ogrodu
Disney        gry, książki
Drewex  grzechy, karuzele, maty, pozytywki, przytulanki    
Efko      gry, klocki konstrukcyjne
Epee     gry, pojazdy, puzzle, pluszaki, lalki, roboty
Fehn karuzele, pluszaki      
Granna       gry
Hasbro (marki Littlest Pet Shop, My Little Pony, Play-Doh, Playskoll, Tonka)  gry, zestawy interaktywne, pojazdy, zwierzątka
Interkobo (marka My Baby)  lalki, gry, zestawy interaktywne, pojazdy, roboty
Joustra      zestawy edukacyjne i interaktywne
Kolor Plusz        pluszaki
K′s Kids  karuzele    
Krakpol   drewniane: klocki, domki, zestawy narzędziowe, kolejki
Lego  książeczki  malowanki  klocki  klocki  klocki (lego technic)
Manley      zabawki do ogrodu
Mattel (m.in. marka Fisher Price) klocki, pojazdy, pluszaki, lalki, zestawy interaktywne
Mega Bloks     puzle, klocki
MGA Entertraiment (marka Little Tikes) maty, pojazdy, zestawy kreatywne, interaktywne
Nuk grzechotki, gryzaki, pluszaki        
Playgro  książeczki, grzechotki, maty, karuzele, pluszaki    
Ravensburger (marka Eichhorn)    puzzle, układanki, domina, książeczki, klocki.
Sassy  karuzele, pluszaki
SmarToys  gry edukacyjne, pacynki
Sterntaler maty, książeczki, pluszaki, karuzele      
Thinkfun          gry logiczne
Tiny Love  karuzele, książeczki, pluszaki, zestawy interaktywne      
Tolo  maty, pluszaki, pojazdy,
Tomy  lalki, pluszaki, pojazdy, klocki, zestawy kreatywne
Trefl       gry, karty, puzzle,
Wader       plastikowe auta, puzzle, klocki, domki
Zapf Creation        interaktywne lalki
Zoob        klocki

Nie znaleziono produktów, których szukasz.